కీర్తిముఖ. పురాణ బేతాళ కథ.;-డాక్టర్ . బెల్లంకొండ నాగేశ్వర రావు , చెన్నై

 విక్రమార్కుడు చెట్టువద్దకుచేరి శవాన్ని ఆవహించి ఉన్నబేతాళుని బంధించి భుజంపైనచేర్చుకుని నడవసాగాడు.
అప్పుడు శవంలోని బేతాళుడు ' మహరాజా నీ పట్టుదలమెచ్చదగినదే నాకు కీర్తిముఖ గురించి తెలియజేయి. తెలిసి చెప్పకపోయావో మరణిస్తావు'అన్నాడు.
' బేతాళా కీర్తిముఖ , ఒక బహువ్రీహి సమ్మేళనం "అద్భుతమైన ముఖం" అనేది భారీ కోరలు మరియు నోరుతో మింగుతున్న భయంకరమైన రాక్షసుడు యొక్క పేరు, ఇది హిందూ దేవాలయం మరియు దేవాలయ వద్ద చాలాసాధారణం.హిందూదేవాలయాలపైన  తరచుగా బౌద్ధ వాస్తుశిల్పంలో కూడా కనిపిస్తుంది . ఇతర హిందూ పురాణ జీవుల వలె కాకుండా, ఉదాహరణకు మకర సముద్ర రాక్షసుడు, కీర్తిముఖ అనేది కళలో తప్పనిసరిగా అలంకారమైన మూలాంశం , ఇది రుద్ర సంహిత యొక్క స్కంద పురాణం మరియు శివ పురాణం - యుద్ధ ఖండం నుండి వచ్చినపురాణంలోదానిమూలాన్నికలిగిఉంది.సంస్కృతంలో ముఖ అనే పదం ముఖాన్ని సూచిస్తుంది, అయితే కీర్తి అంటే "కీర్తి, కీర్తి". కీర్తిముఖ కథ ప్రారంభమైనప్పుడు జలంధర రాజు "అసాధారణమైన తపస్సుల ద్వారా ... తనకు ఎదురులేని శక్తులను కూడగట్టుకున్నాడు."  కారంతో, అతను తన దూత, రాక్షసుడు రాహువును పంపాడు , దీని ప్రధాన పని చంద్రుడిని గ్రహణం చేయడం, శివుడిని సవాలు చేయడానికి. "సవాలు ... శివుడు తన మెరుస్తున్న వధువు పార్వతిని వదులుకోవాలి ."  శివుడి తక్షణ సమాధానం ఏమిటంటే, అతని మూడవ కన్ను నుండి విపరీతమైన శక్తి ప్రేలుట, ఇది భయంకరమైన, కృశించిన, కాకి సింహాన్ని సృష్టించింది. భయభ్రాంతులకు గురైన రాహువు శివుని కరుణను కోరాడు, దానికి శివుడు అంగీకరించాడు. అయితే వారు ఆ క్రూరమైన రాక్షస సింహానికి ఎలా ఆహారం ఇస్తారు? "రాక్షసుడు తన కాళ్ళు మరియు చేతుల మాంసాన్ని తినమని శివుడు సూచించాడు."  కాబట్టి కీర్తిముఖ శివుని ఆజ్ఞ ప్రకారం అతని శరీరాన్ని దాని తోకతో ప్రారంభించి ఇష్టపూర్వకంగాతిన్నాడు,అతనిముఖంఉన్నప్పుడేఆగిపోయింది. ఫలితంతో సంతోషించిన శివుడు దానికి మహిమ అనే పేరు పెట్టాడు మరియు ఇది ఎల్లప్పుడూ తన ఆలయాల తలుపు వద్ద ఉండాలని ప్రకటించాడు. అందువలన కీర్తిముఖ శివునికి ప్రతీక.
కీర్తిముఖ తరచుగా దేవాలయం యొక్క శిఖరాన్ని లేదా దేవత యొక్క ప్రతిమను అధిగమించే మూలాంశంగా ఉపయోగించబడుతుంది, ముఖ్యంగా ఈ ముఖం కొన్నిసార్లు మరొక శిల్ప మూలకం, సింహం ముఖం ( సింహముఖ ) తో గందరగోళం చెందుతుంది .  ఏది ఏమైనప్పటికీ, కీర్తిముఖంగా ఉండాలంటే అది మింగడంలో నిమగ్నమై ఉండాలి, ఎందుకంటే కీర్తిముఖ అనేది "అన్నీ తినే" వ్యక్తి ఉబ్బిన కళ్లతో ఉన్న ఈ భయంకరమైన ముఖం అనేక హిందూ దేవాలయాలలోని గర్భగుడి లోపలి ద్వారంపై అలంకారంగా ఉంది , ఇది ఆలయంలోకి ప్రవేశించడాన్నిసూచించేపునశ్శోషణాన్నిసూచిస్తుంది.  ద్రావిడ వాస్తుశిల్పం మరియు ఇతర చోట్ల ఇది గవాక్ష ( కుడు, నాసి ) మూలాంశాలలో అగ్రస్థానంలో ఉంది. చాలా వరకు ఇది ముఖం మాత్రమే, నిజానికి చాలా తరచుగా పై దవడ మరియు ముఖం పైభాగం మాత్రమే కనిపిస్తుంది, అయితే కొన్ని ప్రదేశాలలో దాని చేతులు కూడా చిత్రీకరించబడ్డాయి' అన్నాడు విక్రమార్కుడు.
అతనికి మౌనభగంకావడంతో, శవంతోసహా మాయమైన బేతాళుడు తిరిగి చెట్టువద్దకు చేరాడు.పట్టువదలనివిక్రమార్కుడు బేతాళునికై వెనుతిరిగాడు.
కామెంట్‌లు