దయాగుణం:-సి.హెచ్.ప్రతాప్

 పచ్చని పంట పొలాల మధ్య ప్రశాంతంగా ఉన్న నల్లమడ అనే చిన్న పల్లెటూరు కథ ఇది. ఆ ఊరిలో శేషయ్య అనే వృద్ధ రైతు ఉండేవాడు. అతనికి కొద్దిపాటి పొలం ఉండేది, కానీ ఆ పొలంలో గట్టిగా పనిచేయడానికి అతని వయసు, ఆరోగ్యం సహకరించేవి కావు. శేషయ్యకు భార్య, పిల్లలు ఎవరూ లేకపోవడంతో, అతని చిన్న పొలమే అతనికి లోకమైంది. శేషయ్య తన పొలాన్ని కాపాడుకోవడం కోసం నిరంతరం కష్టపడుతుండేవాడు, అయినా వయసు మీద పడటం వలన అతని శ్రమ ఫలించేది కాదు.
అదే ఊళ్లో, ఇప్పుడిప్పుడే చదువు పూర్తి చేసుకుని వ్యవసాయం చేయడానికి వచ్చిన రాఘవ అనే యువ రైతు ఉండేవాడు. రాఘవ ఉత్సాహవంతుడు, కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానం తెలిసినవాడు. అతనికి పొలంలో పని చేయడం అంటే ఆసక్తి. ఒకసారి ఊరిలో వర్షాభావ పరిస్థితులు ఏర్పడి, కాలువల్లో నీటి ప్రవాహం తగ్గింది. రైతులందరూ తమ పొలాలకు నీరు మళ్లించుకోవడానికి పోటీ పడుతున్నారు.
ఆ సమయంలో, రాఘవ తన పొలానికి నీటిని అందించే పనిలో ఉండగా, కాస్త దూరంలో శేషయ్య తన చిన్నపాటి మోటార్‌తో కాలువలో పారే నీటిని పంపింగ్ చేయడానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తున్న దృశ్యం కనిపించింది. నీటి ప్రవాహం తక్కువగా ఉండటం వల్ల పంపు పనిచేయడం లేదు. శేషయ్య ముఖంలో అలసట, కళ్ళలో నిస్సత్తువ మరియు ఆశ లేని బాధ స్పష్టంగా కనిపించాయి. ఆ వృద్ధ రైతు ఎండిపోతున్న తన పంటను చూసి తల పట్టుకుని కూర్చున్నాడు.
రాఘవకు ఆ దృశ్యం చూసి దయ (జాలి) కలిగింది. ఆ నిమిషం, తన పొలం, తన లాభాల కంటే, వృద్ధుడైన శేషయ్యకు సహాయం చేయడమే ముఖ్యమని భావించాడు. వెంటనే తన పనిని ఆపి, తన కొత్త, శక్తివంతమైన పంపుసెట్‌ను తీసుకొని, శేషయ్య పొలానికి నీరు అందే విధంగా ఏర్పాటు చేశాడు. శేషయ్య ఆశ్చర్యంగా, కృతజ్ఞతగా చూస్తుండగా, రాఘవ మూడు గంటల పాటు తన పొలానికి బదులుగా శేషయ్య పొలానికి నీరు అందించాడు. పొలం మొత్తం నీటితో నిండి, మొక్కలు తిరిగి జీవం పోసుకున్నాయి.
ఆ పని పూర్తయిన తర్వాత, శేషయ్య కళ్ళల్లో నీళ్లు తిరిగాయి. "రాఘవా, నా పంట కాపాడావు. నువ్వు చేసిన మేలు మర్చిపోలేను," అంటూ అతని చేతులు పట్టుకుని అన్నాడు. రాఘవ నవ్వుతూ, "అవసరం లేదు శేషయ్య తాతా. మీ కళ్ళల్లో ఈ సంతోషమే నాకు పెద్ద ధనం. మనం అంతా ఒకే కుటుంబం. ఒకరి కష్టం మరొకరు పంచుకోవడమే మన బంధం," అన్నాడు.
ఆ రోజు నుంచి రాఘవ కేవలం శేషయ్య పొలానికే కాకుండా, పొరుగు రైతులకు కూడా సహాయం చేయడం మొదలుపెట్టాడు. ఆ చిన్న సహాయం నల్లమడలో ఒక పెద్ద మార్పుకు శ్రీకారం చుట్టింది. రైతులందరూ ఒకరికొకరు సాయం చేసుకునే మానవత్వపు సంప్రదాయాన్ని మొదలుపెట్టారు.
 డబ్బు లేదా వనరులు ఎప్పుడైనా సంపాదించుకోవచ్చు, కానీ ఆపదలో ఉన్న మనిషికి చూపించే దయాగుణం మరియు సాయం ఆత్మను శాశ్వతంగా సంతృప్తి పరుస్తాయి. ఇతరుల పట్ల చూపించే మానవత్వమే మన నిజమైన సంపద, అది సమాజాన్ని ఏకతాటిపై నిలబెట్టే అతిపెద్ద శక్తి!