ప్రాచీన ఆంధ్రదేశంలో, కృష్ణానదీ తీరాన అలరారే ధార్మిక అగ్రహారం అనంతపురం. అక్కడ వేదాలు, శాస్త్రాలలో అపారమైన జ్ఞానం, నిష్ఠ గలవారుగా నారాయణాచార్యులు ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆయన కేవలం పండితుడే కాదు, కర్మసిద్ధాంతాన్ని ఆచరణలో చూపేవారు. నిత్యం ఆయన ఇంట్లో వెలిగే అఖండ దీపం, ఆయన జ్ఞాన దీప్తికి ప్రతీకగా ఉండేది.
ఆచార్యులవారి శిష్యులలో గోపయ్య చాలా తెలివైనవాడు, కానీ తరచుగా ఆచారాల వెనుక ఉన్న అంతరార్థాన్ని ప్రశ్నించేవాడు. ఒకానొక పౌర్ణమి రాత్రి, పక్క ఊరిలో జరిగే ప్రసిద్ధ ఆలయ ఉత్సవానికి బయలుదేరారు. ఆ దారిలో దట్టమైన అరణ్యం, భయంకరమైన చీకటి ఆవరించి ఉన్నాయి. నారాయణాచార్యులు, అప్పటివరకు ఉపయోగించని, కొత్తగా తీసిన పెద్ద మట్టి ప్రమిదను గోపయ్యకు ఇచ్చి, "నాయనా! దారిలో దట్టమైన చీకటి ఉంది. ఈ ప్రమిదను చేతిలో పట్టుకొని నడువు," అని ఆదేశించారు.
గోపయ్య ఆ ప్రమిదను పట్టుకున్నాడు, కానీ దానిలో నూనె పోసి, వత్తి పెట్టి వెలిగించే ప్రయత్నం చేయలేదు. గురువును ఉద్దేశించి, "గురుదేవా! మీరు మా వెంట ఉండగా, నాకు వెలుగు అవసరం లేదు. మీ జ్ఞానం, మీ మార్గదర్శనం ఈ చీకటిని పోగొడుతుంది. కేవలం ఈ ఖాళీ ప్రమిదను మోయడం మాత్రమే కదా నా పని? వెలిగించాల్సిన ఆచారం దేనికి?" అని తన సందేహాన్ని వెలిబుచ్చాడు.
నారాయణాచార్యులు చిరునవ్వు నవ్వి, "ప్రమిదను పట్టుకోవడం నీ కర్తవ్యం మొదటి భాగం. వెలుగునివ్వడం ఆ దీపం యొక్క కర్తవ్య సాధన. నీకు మార్గం కనిపించకపోయినా, ఈ దీపం వెలుగు ఇతరులకు నీ ఉనికిని తెలియజేస్తుంది. నీ కర్మ, నిన్ను చూడలేని వారికి సహకరిస్తుంది. కర్మఫలం కేవలం కర్తకు మాత్రమే కాదు, లోకానికి కూడా ఉపకరిస్తుంది," అని వివరించారు.
కొద్దిసేపటికి, వేగంగా వస్తున్న ఒక బాటసారి ఆ చిమ్మ చీకట్లో గోపయ్య చేతిలోని ఆరిపోయిన దీపాన్ని ఏ మాత్రం గమనించకుండా, నేరుగా వచ్చి బలంగా ఢీకొట్టాడు. ఇద్దరూ ఒక్కసారిగా కిందపడ్డారు, గోపయ్య చేయి కట్టుకున్న ప్రమిద పగిలిపోయింది. "దీపం లేకుండా ఇంత వేగంగా నడుస్తావా? ఎంత అజాగ్రత్త!" అని కోపంగా అన్నాడు బాటసారి.
గోపయ్య, "అయ్యా! నా చేతిలో దీపం ఉంది," అని అన్నా, ఆ బాటసారి, "దీపమా? ఎక్కడుంది వెలుగు? నీ చేతిలో ఆరిపోయిన ఖాళీ మట్టి కుండ మాత్రమే ఉంది!" అని సమాధానమిచ్చాడు.
ఆ మాటతో గోపయ్య కళ్లు తెరుచుకున్నాయి. కేవలం ఒక కర్మ యొక్క రూపాన్ని (ప్రమిదను పట్టుకోవడం) పాటించడం సరిపోదు; దాని వెనుక ఉన్న ఆంతర్యాన్ని, సంపూర్ణతను (వెలిగించడం) పాటించాలి. అప్పుడే ఆ కర్మ ఇతరులకు కూడా ఉపయోగిస్తుంది. కేవలం ఆచారంగా ప్రమిదను మోస్తే, అది కేవలం బరువే అవుతుంది. నారాయణాచార్యులు గోపయ్య వైపు చూస్తూ, అత్యంత శక్తివంతమైన సందేశాన్ని అందించారు:
"గోపయ్యా! ఈ లోకంలో ప్రతీ కర్మకూ రూపం, దాని ఆత్మ ఉంటుంది. మనం చేసే పూజ అయినా, పరోపకారం అయినా... రూపం మాత్రమే పాటిస్తే నిరుపయోగం. వెలుగునివ్వని దీపం ఎంత ప్రమాదకరమో, ఫలాన్ని ఇవ్వని, లోకానికి ఉపయోగపడని అసంపూర్ణ కర్మ కూడా అంతే ప్రమాదకరం. నీవు చేసిన కర్మకు పూర్తి న్యాయం చేయి. శ్రద్ధ, సంపూర్ణత, సత్యంతో చేసిన కర్మ మాత్రమే ఈ లోకానికి వెలుగునిస్తుంది. కర్మను కేవలం 'చేసాము' అనిపించుకోడానికి చేయకూడదు, అది ధర్మంగా మారి, పదిమందికి ప్రయోజనాన్ని ఇచ్చేలా చేయాలి. అది తెలుసుకున్ననాడే, నీ జీవితమే అఖండ దీపం అవుతుంది."
ఆచార్యులవారి శిష్యులలో గోపయ్య చాలా తెలివైనవాడు, కానీ తరచుగా ఆచారాల వెనుక ఉన్న అంతరార్థాన్ని ప్రశ్నించేవాడు. ఒకానొక పౌర్ణమి రాత్రి, పక్క ఊరిలో జరిగే ప్రసిద్ధ ఆలయ ఉత్సవానికి బయలుదేరారు. ఆ దారిలో దట్టమైన అరణ్యం, భయంకరమైన చీకటి ఆవరించి ఉన్నాయి. నారాయణాచార్యులు, అప్పటివరకు ఉపయోగించని, కొత్తగా తీసిన పెద్ద మట్టి ప్రమిదను గోపయ్యకు ఇచ్చి, "నాయనా! దారిలో దట్టమైన చీకటి ఉంది. ఈ ప్రమిదను చేతిలో పట్టుకొని నడువు," అని ఆదేశించారు.
గోపయ్య ఆ ప్రమిదను పట్టుకున్నాడు, కానీ దానిలో నూనె పోసి, వత్తి పెట్టి వెలిగించే ప్రయత్నం చేయలేదు. గురువును ఉద్దేశించి, "గురుదేవా! మీరు మా వెంట ఉండగా, నాకు వెలుగు అవసరం లేదు. మీ జ్ఞానం, మీ మార్గదర్శనం ఈ చీకటిని పోగొడుతుంది. కేవలం ఈ ఖాళీ ప్రమిదను మోయడం మాత్రమే కదా నా పని? వెలిగించాల్సిన ఆచారం దేనికి?" అని తన సందేహాన్ని వెలిబుచ్చాడు.
నారాయణాచార్యులు చిరునవ్వు నవ్వి, "ప్రమిదను పట్టుకోవడం నీ కర్తవ్యం మొదటి భాగం. వెలుగునివ్వడం ఆ దీపం యొక్క కర్తవ్య సాధన. నీకు మార్గం కనిపించకపోయినా, ఈ దీపం వెలుగు ఇతరులకు నీ ఉనికిని తెలియజేస్తుంది. నీ కర్మ, నిన్ను చూడలేని వారికి సహకరిస్తుంది. కర్మఫలం కేవలం కర్తకు మాత్రమే కాదు, లోకానికి కూడా ఉపకరిస్తుంది," అని వివరించారు.
కొద్దిసేపటికి, వేగంగా వస్తున్న ఒక బాటసారి ఆ చిమ్మ చీకట్లో గోపయ్య చేతిలోని ఆరిపోయిన దీపాన్ని ఏ మాత్రం గమనించకుండా, నేరుగా వచ్చి బలంగా ఢీకొట్టాడు. ఇద్దరూ ఒక్కసారిగా కిందపడ్డారు, గోపయ్య చేయి కట్టుకున్న ప్రమిద పగిలిపోయింది. "దీపం లేకుండా ఇంత వేగంగా నడుస్తావా? ఎంత అజాగ్రత్త!" అని కోపంగా అన్నాడు బాటసారి.
గోపయ్య, "అయ్యా! నా చేతిలో దీపం ఉంది," అని అన్నా, ఆ బాటసారి, "దీపమా? ఎక్కడుంది వెలుగు? నీ చేతిలో ఆరిపోయిన ఖాళీ మట్టి కుండ మాత్రమే ఉంది!" అని సమాధానమిచ్చాడు.
ఆ మాటతో గోపయ్య కళ్లు తెరుచుకున్నాయి. కేవలం ఒక కర్మ యొక్క రూపాన్ని (ప్రమిదను పట్టుకోవడం) పాటించడం సరిపోదు; దాని వెనుక ఉన్న ఆంతర్యాన్ని, సంపూర్ణతను (వెలిగించడం) పాటించాలి. అప్పుడే ఆ కర్మ ఇతరులకు కూడా ఉపయోగిస్తుంది. కేవలం ఆచారంగా ప్రమిదను మోస్తే, అది కేవలం బరువే అవుతుంది. నారాయణాచార్యులు గోపయ్య వైపు చూస్తూ, అత్యంత శక్తివంతమైన సందేశాన్ని అందించారు:
"గోపయ్యా! ఈ లోకంలో ప్రతీ కర్మకూ రూపం, దాని ఆత్మ ఉంటుంది. మనం చేసే పూజ అయినా, పరోపకారం అయినా... రూపం మాత్రమే పాటిస్తే నిరుపయోగం. వెలుగునివ్వని దీపం ఎంత ప్రమాదకరమో, ఫలాన్ని ఇవ్వని, లోకానికి ఉపయోగపడని అసంపూర్ణ కర్మ కూడా అంతే ప్రమాదకరం. నీవు చేసిన కర్మకు పూర్తి న్యాయం చేయి. శ్రద్ధ, సంపూర్ణత, సత్యంతో చేసిన కర్మ మాత్రమే ఈ లోకానికి వెలుగునిస్తుంది. కర్మను కేవలం 'చేసాము' అనిపించుకోడానికి చేయకూడదు, అది ధర్మంగా మారి, పదిమందికి ప్రయోజనాన్ని ఇచ్చేలా చేయాలి. అది తెలుసుకున్ననాడే, నీ జీవితమే అఖండ దీపం అవుతుంది."

addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి