మన పుణ్య క్షేత్రాలు- 14: -సి.హెచ్.ప్రతాప్

 శ్రీ వైష్ణో దేవి ఆలయం
జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలోని త్రికూట పర్వత శ్రేణులలో సముద్ర మట్టానికి సుమారు 5,200 అడుగుల ఎత్తులో వెలసిన శ్రీ వైష్ణో దేవి ఆలయం హిందువుల అత్యంత పవిత్రమైన శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా భాసిల్లుతోంది. ఈ క్షేత్రం కత్రా పట్టణం నుండి సుమారు 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో పర్వత గుహలో కొలువై ఉంది. ఇక్కడ అమ్మవారు విగ్రహ రూపంలో కాకుండా మూడు సహజ సిద్ధమైన శిలల రూపంలో వెలిశారు. వీటిని 'పిండీలు' అని పిలుస్తారు. ఈ మూడు పిండీలు మహాకాళి, మహాలక్ష్మి, మహాసరస్వతి దేవిల శక్తులకు ప్రతీకలు. సతీదేవి పుర్రె భాగం ఇక్కడ పడిందని అందుకే ఇది అత్యంత శక్తివంతమైన స్థలమని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అమ్మవారిని దర్శించుకోవడానికి భక్తులు 'జై మాతా దీ' అంటూ చేసే నినాదాలు పర్వత లోయల్లో ప్రతిధ్వనిస్తూ భక్తులలో అపారమైన శక్తిని, ఉత్సాహాన్ని నింపుతాయి.
ఈ ఆలయానికి చేరుకోవడానికి చేసే ప్రయాణం ఒక అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభవం. కత్రా నుండి భక్తులు కాలినడకన లేదా గుర్రాలు, పల్లకీల ద్వారా కొండ మార్గంలో ప్రయాణిస్తారు. మార్గమధ్యంలో ఉండే బాణ్ గంగా, చరణ్ పాదుక, అర్ధకువారి వంటి ప్రదేశాలు ఎంతో ప్రాధాన్యత కలిగినవి. ముఖ్యంగా అర్ధకువారి వద్ద ఉండే 'గర్భజూన్' గుహ గుండా వెళ్లడం పునర్జన్మ నుండి విముక్తిని ప్రసాదిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. అమ్మవారు భైరవనాథుడి నుండి తప్పించుకోవడానికి ఈ గుహలో తొమ్మిది నెలలు తపస్సు చేసిందని ప్రతీతి. ప్రకృతి సిద్ధమైన గుహలో ప్రవహించే చల్లని నీటిలో నడుస్తూ అమ్మవారి పిండీలను దర్శించుకోవడం భక్తులకు అనిర్వచనీయమైన అనుభూతిని మిగిలిస్తుంది. భౌతికమైన శ్రమ ఎంత ఉన్నా అమ్మవారి దర్శనం కలగగానే భక్తుల అలసట మటుమాయమై మనశ్శాంతి లభిస్తుంది.
ఆధ్యాత్మికంగా ఈ క్షేత్రం అత్యంత పవిత్రమైనది. అమ్మవారిని దర్శించుకున్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఆమె అనుగ్రహం లభిస్తుందని, పిలిచిన వెంటనే పలికే దైవమని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. గుహలో పిండీల వద్ద నిరంతరం జరిగే హారతులు, మంత్రోచ్చారణలు భక్తులను భక్తి పారవశ్యంలో ముంచెత్తుతాయి. అమ్మవారి దర్శనం అనంతరం కొండ పైన ఉన్న భైరవనాథుని ఆలయాన్ని దర్శించుకుంటేనే యాత్ర సంపూర్ణమవుతుందని చెబుతారు. చనిపోయే ముందు భైరవనాథుడు అమ్మవారిని క్షమాపణ కోరగా, తనను దర్శించుకున్న భక్తులు నిన్ను కూడా దర్శించుకుంటారని అమ్మవారు వరం ఇచ్చినట్లు పురాణ కథనం. ఈ క్షేత్రంలో కులమత భేదాలు లేకుండా కోట్లాది మంది భక్తులు ప్రతి ఏటా తరలివస్తారు. నవరాత్రుల సమయంలో ఈ ఆలయం అద్భుతమైన అలంకరణలతో, విద్యుత్ దీప కాంతులతో స్వర్గాన్ని తలపిస్తుంది.
ప్రకృతి సౌందర్యానికి ఈ క్షేత్రం నిలయం. మంచుతో కప్పబడిన పర్వత శిఖరాలు, పచ్చని లోయలు యాత్రికులకు కనువిందు చేస్తాయి. శ్రీ మాతా వైష్ణో దేవి ఆలయ బోర్డు భక్తుల సౌకర్యార్థం అద్భుతమైన వసతులు, ఉచిత అన్నదాన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తోంది. ఆధునిక రవాణా సౌకర్యాల కోసం హెలికాప్టర్ సేవలు, రోప్ వే సేవలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి రైలు మరియు విమాన మార్గాల ద్వారా జమ్మూ చేరుకుని అక్కడి నుండి కత్రాకు చేరుకోవచ్చు. భక్తి, పట్టుదల, విశ్వాసానికి ప్రతీకగా నిలిచే వైష్ణో దేవి యాత్ర ప్రతి హిందువు జీవితంలో ఒక తీరని కోరికగా ఉంటుంది. లోక మాత అయిన వైష్ణో దేవి కృప వల్ల సకల కష్టాలు తొలగి భక్తుల జీవితాలు సుఖశాంతులతో విరాజిల్లుతాయని నమ్ముతారు.