శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రపత్తి -1: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 ఈశానాం జగతోఽస్య వేంకటపతే ర్విష్ణోః పరాం ప్రేయసీం
తద్వక్షఃస్థల నిత్యవాసరసికాం తత్-క్షాంతి సంవర్ధినీమ్ ।
పద్మాలంకృత పాణిపల్లవయుగాం పద్మాసనస్థాం శ్రియం
వాత్సల్యాది గుణోజ్జ్వలాం భగవతీం వందే జగన్మాతరమ్
శ్రీవేంకటేశ్వర సుప్రభాతంలోని ప్రపత్తి విభాగంలో చోటుచేసుకున్న ఈ శ్లోకం సాక్షాత్తు లోకమాత అయిన శ్రీ మహాలక్ష్మి దేవి వైభవాన్ని, ఆమె కరుణాంతరంగం యొక్క మహత్వాన్ని అత్యంత అద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తుంది. ఈ శ్లోకం ద్వారా భక్తులు జగన్మాతకు నమస్కరిస్తూ ఆమె అనుగ్రహాన్ని వేడుకుంటారు. శ్రీనివాసుడి హృదయంలో కొలువై ఉన్న ఆ తల్లి సర్వ జగత్తుకు యజమానురాలు. శ్రీమహావిష్ణువుకు అత్యంత ప్రియమైన అర్ధాంగిగా ఆమెను కీర్తిస్తారు. భగవంతుడైన వేంకటేశ్వరుడు ఈ సృష్టిని శాసించేవాడైతే, ఆ భగవంతుడిని సైతం తన ప్రేమతో, కరుణతో ప్రభావితం చేయగల శక్తి కేవలం శ్రీదేవికి మాత్రమే ఉన్నదని ఈ శ్లోక భావం స్పష్టం చేస్తుంది. సకల చరాచర సృష్టికి మూలాధారమైన శక్తి స్వరూపిణిగా ఆమె విశ్వమంతటా వ్యాపించి ఉంటుంది. ఈశ్వరత్వం అనేది కేవలం అధికారం మాత్రమే కాదు, అది రక్షణకు ప్రతిరూపం. అటువంటి రక్షకత్వాన్ని శ్రీమహాలక్ష్మి తన భక్తులకు నిరంతరం ప్రసాదిస్తూనే ఉంటుంది.
ఆమె శ్రీనివాసుడి వక్షఃస్థలంలో నిరంతరం నివసించడానికి ఇష్టపడే సౌందర్యవతి. భగవంతుడి గుండెపై ఆమె నిత్యం కొలువై ఉండటం వెనుక ఒక గొప్ప అంతరార్థం దాగి ఉంది. భక్తులు చేసే తప్పులను భగవంతుడు శిక్షించకుండా, తన క్షమాగుణాన్ని పెంచేలా ఆ తల్లి ఆయనను ప్రేరేపిస్తుంది. అందుకే ఆమెను 'తత్-క్షాంతి సంవర్ధినీమ్' అని సంబోధిస్తారు. స్వామివారిలోని ఓర్పును, క్షమను పెంపొందించే శక్తి ఆమె. సాధారణంగా జీవులు తెలిసి తెలియక అనేక పాపాలు చేస్తుంటారు. ఆ పాపాలకు తగిన దండన విధించవలసిన బాధ్యత భగవంతుడిపై ఉంటుంది. భక్తుడి పట్ల మాతృ హృదయంతో ఉన్న మహాలక్ష్మి, స్వామివారి కోపాన్ని శాంతింపజేసి, వారిని క్షమించి అనుగ్రహించేలా చేస్తుంది. ఇక్కడ లక్ష్మీదేవి ఒక మధ్యవర్తిగా ఉండి జీవాత్మలను పరమాత్మతో అనుసంధానం చేసే పురుషకార భూతముగా నిలుస్తుంది. భగవంతుడి న్యాయపాలనలో కరుణను మేళవించి, అపరాధులను సైతం ఆశ్రితులుగా మార్చే అద్భుత ప్రక్రియ ఆమె వల్లే సాధ్యమవుతుంది.
ఆమె రూపం వర్ణనాతీతం. ఆమె హస్తపల్లవాలు తామర పుష్పాలతో అలంకరింపబడి ఉంటాయి. ఆమె పద్మాసనంలో ఆశీనురాలై ప్రసన్నవదనంతో దర్శనమిస్తుంది. పద్మం నిర్మలత్వానికి, ఐశ్వర్యానికి, జ్ఞానానికి చిహ్నం. అటువంటి పద్మంపై కూర్చున్న ఆ తల్లి సకల సంపదలకు మూలస్తంభం. కేవలం లౌకిక సంపదలే కాకుండా మోక్షం అనే పారమార్థిక సంపదను కూడా ఆమె ప్రసాదిస్తుంది. పద్మము బురదలో పుట్టినప్పటికీ ఏ విధంగా అంటుకోకుండా నిర్మలంగా ఉంటుందో, లక్ష్మీ కటాక్షం పొందిన భక్తులు కూడా సంసార బంధాల్లో ఉంటూనే వైరాగ్యంతో అలరారుతారు. ఆమెలో వాత్సల్యం అనే గుణం అత్యంత ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తుంది. ఆవు తన దూడపై ఏ విధంగా అయితే నిరుపమమైన ప్రేమను చూపిస్తుందో, ఈ జగన్మాత కూడా తన బిడ్డలైన ప్రాణికోటిపై అటువంటి వాత్సల్యాన్నే కురిపిస్తుంది. భక్తుల దోషాలను లెక్కించకుండా, వారి ఆర్తిని చూసి ద్రవించిపోయే గుణం ఆమెది. లోకంలోని తల్లులందరికీ మూలమైన ఆ జగన్మాత వాత్సల్యం ముందు మరే ఇతర ప్రేమ సాటిరాదు.
జగత్తుకు తల్లి అయిన ఆమెను 'భగవతీం వందే జగన్మాతరమ్' అంటూ ప్రార్థించడం వల్ల భక్తులకు అభయం లభిస్తుంది. వేంకటేశ్వర భక్తి మార్గంలో శ్రీదేవి అనుగ్రహం లేనిదే శ్రీనివాసుడి అనుగ్రహం లభించడం అసాధ్యమని పెద్దలు చెబుతారు. ఆమె భక్తులకు, దేవునికి మధ్య వారధిగా నిలుస్తుంది. భగవంతుడి సర్వతంత్ర స్వతంత్రాధికారాన్ని తన కరుణతో మళ్లించి, జీవులకు రక్షణ కల్పించే ఆమె వాత్సల్యం అనంతమైనది. నిరంతరం శ్రీవారి వక్షఃస్థలంలో ఉంటూ, ఆయన లీలా వినోదాలలో భాగస్వామిని అవుతూ, లోక కల్యాణం కోసం నిరంతరం శ్రమించే ఆ తల్లి పాదాలకు ఈ శ్లోకం అర్పించే నమస్కారం భక్తుల హృదయాల్లో శాంతిని, ధైర్యాన్ని నింపుతుంది. ప్రకృతి పురుషులైన శ్రీలక్ష్మీ వేంకటేశ్వరుల అనన్య సంబంధాన్ని, ఆ తల్లి విశిష్టతను ఈ శ్లోకం మనకు కళ్లకు కట్టినట్లు వివరిస్తుంది.
శ్రీనివాసుడు భక్తుల మొర ఆలకించేలా చేసే ప్రేరణాశక్తి ఈమె. తన చేతులలో పద్మాలను ధరించి, మందహాసంతో భక్తులను ఆహ్వానిస్తూ, వారి దుఃఖాలను దూరం చేసే మహోన్నత శక్తిగా శ్రీ మహాలక్ష్మి ఇక్కడ కీర్తించబడింది. ఆ తల్లి చల్లని చూపు ప్రసరిస్తే చాలు, దరిద్రం తొలగిపోవడమే కాకుండా అజ్ఞానమనే చీకటి కూడా నశిస్తుంది. సకల గుణ గణాశ్రయురాలైన ఆ భగవతిని సేవించడం వల్ల మానవ జన్మ సార్థకమవుతుంది. ఈ శ్లోకం కేవలం స్తుతి మాత్రమే కాదు, శరణాగతి మార్గంలో ప్రయాణించే ప్రతి భక్తుడికి ఒక గొప్ప భరోసా. ఆమె కటాక్షం ఉంటే అసాధ్యమైనది ఏదీ లేదని, ఆమెను ఆశ్రయించడం ద్వారానే పరమాత్మ చేరువ కాగలమని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. లక్ష్మీదేవి కరుణా వీక్షణాల కోసం చేసే ఈ ప్రార్థన సర్వ మంగళాలను చేకూరుస్తుంది. భక్తుల హృదయ పద్మాల్లో నివసించే ఆ తల్లి సకల శుభాలను ప్రసాదిస్తూ, జ్ఞాన జ్యోతిని వెలిగిస్తుంది. శ్రీమన్నారాయణుని పట్టపురాణిగా, లోక సంరక్షణార్థం స్వామిని ప్రేరేపించే శక్తిగా ఆమె వైభవం అనంతం. ప్రతి అక్షరం ఆమె కరుణను, ప్రతి పదం ఆమె వాత్సల్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తూ భక్తుని చిత్తాన్ని భగవంతుని వైపు మళ్లిస్తుంది.