వైభవం: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

ఓమ్ తత్ సత్

సుందరకాండ — అథ షష్టస్సర్గః

(1)

స నికామం విమానేషు విషణ్ణః కామరూపధృత్|

విచచార పునర్లఙ్కాం లాఘవేన సమన్వితః||

(2)

అససాదాథ లక్ష్మీవాన్ రాక్షసేన్ద్ర నివేశనమ్|

ప్రాకారేణార్కవర్ణేన భాస్వరేణాభిసంవృతమ్||

(3)

రక్షితం రాక్షసైర్ఘోరైః సింహైరివమహద్వనమ్|

సమీక్షమాణో భవనం చకాశే కపికుంజరః||

(4)

రూప్యకోపహితైశ్చిత్రైః తోరణైర్హేమభూషితైః|

విచిత్రాభిశ్చ కక్షాభిః ద్వారైశ్చరుచిరైర్వృతమ్||

సీతమ్మ జాడ కోసం లంకానగరంలోని ప్రతి ప్రదేశాన్నీ నిశితంగా పరిశీలిస్తున్న హనుమంతుడు చివరకు రావణుడి నివాసాన్ని చేరుకుంటాడు. ఆ భవనం చుట్టూ సూర్యకాంతిని తలపించే ప్రకాశవంతమైన ప్రాకారాలు ఉన్నాయి. భీకరమైన రాక్షసులు దానికి కాపలాగా నిలిచారు. సింహాలు కాపలా కాస్తున్న మహారణ్యంలా ఆ ప్రదేశం కనిపించింది. వెండి అలంకరణలు, బంగారు కాంతులతో మెరిసే తోరణాలు, అందమైన ద్వారాలు, అనేక విశిష్ట నిర్మాణాలతో రావణుడి నివాసం అపారమైన వైభవాన్ని ప్రదర్శించింది.

కానీ ఈ సర్గలో కనిపించే అసలు సందేశం భవనం వైభవంలో లేదు; ఆ వైభవం వెనుక దాగి ఉన్న విలువల పతనంలో ఉంది. రావణుడి రాజభవనం బంగారంతో మెరిసింది. దాని ప్రాకారాలు శత్రువులకు భయాన్ని కలిగించాయి. రాక్షస సైన్యం దానిని కాపాడింది. అయినప్పటికీ ఆ మహాసామ్రాజ్యానికి నిజమైన రక్షణ లేదు. ఎందుకంటే ధర్మాన్ని కోల్పోయిన సంపదకు ఎంతటి కాపలా ఉన్నా, పతనాన్ని ఆపలేం.

హనుమంతుడి ప్రవర్తన ఇందుకు పూర్తి విరుద్ధం. ఆయన లక్ష్యం స్పష్టమైనది—సీతను కనుగొనడం, రాముని కార్యాన్ని నెరవేర్చడం. తన ముందు కనిపిస్తున్న అపారమైన సంపదను చూసి ఆయన మోహించలేదు. కర్తవ్యమే ఆయనకు దిక్సూచి; ధర్మమే ఆయనకు రక్షణ.

ఇక్కడ మన జీవితానికి ఒక గొప్ప పాఠం ఉంది. మనిషి సంపాదించిన ఇల్లు ఎంత పెద్దదైనా, బ్యాంకు ఖాతాలో సంపద ఎంత ఉన్నా, పదవి ఎంత ఉన్నతమైనా—అవి జీవిత విజయానికి అంతిమ ప్రమాణాలు కావు. మన సంపదకు విలువ రావాలంటే దానికి ధర్మం తోడవాలి; మన అధికారానికి గౌరవం రావాలంటే దానికి న్యాయం తోడవాలి.

రావణుడి రాజభవనం వైభవానికి ప్రతీక. అదే సమయంలో అది అధర్మంతో కూడిన వైభవం ఎంత తాత్కాలికమో చెప్పే హెచ్చరిక. హనుమంతుడు మాత్రం సాధారణ వానరుడి రూపంలో ఉన్నా, ధర్మబద్ధమైన లక్ష్యంతో అసాధ్యాన్ని సాధించే మహాశక్తిగా నిలిచాడు.

అందుకే ఈ సర్గ మనకు చెప్పే సత్యం ఒక్కటే—బయటి మెరుపు కన్నా అంతరంగపు వెలుగు గొప్పది. బంగారంతో నిర్మించిన రాజభవనం కంటే ధర్మంతో నిర్మించిన జీవితం శాశ్వతమైనది.