సునంద భాషితం ;- వురిమళ్ల సునంద, ఖమ్మం
 న్యాయాలు -456
కాండాను సమయ న్యాయము
****
కాండము అనగా గ్రంథములోని ఒక భాగము, సమూహము, ఉదకము, బాణము, ఆకు యొక్క ఈనె,కాడ,వరిపోచ, చెట్టు బోదె, దండము, సమయము,ముండ్ల దుబ్బు,గుఱ్ఱము,ఏకాంతము అనే అర్థాలు ఉన్నాయి.
సమయము అనగా శపథము, కాలము, సంకేతము, ఆచారము, సిద్ధాంతము అని అర్థము.అను సమయము అనగా ఆచారము లేదా సిద్ధాంతము ప్రకారము అనే అర్థాలు ఉన్నాయి.
 
కాండానుసమయము అనేది ఆచార సంప్రదాయాలలోని ఒక పద్ధతి.దానితో పాటు మరో పద్ధతిని పరిచయం చేయడమే ఈ న్యాయము యొక్క ఉద్దేశ్యం.ఆ పద్ధతులేంటో చూద్దాం.
ఋత్విక్కులకు మధుపర్కాలు ఇవ్వడంలో రెండు రకాల పద్ధతులు వుంటాయి.అవి  ఒకటి పదార్ధాను సమయము అనగా వస్తువుల ప్రకారంగా ఇచ్చుట, రెండు కాండాను సమయము అనగా సమూహంగా ఇచ్చుట.
వరుస క్రమంలో వారందరికీ ఆసనాలను ఇచ్చి కూర్చోబెట్టి ఆ తర్వాత అర్ఘ్యము,పాద్యము మున్నగునవి వరుసగా ఇచ్చుటను పదార్థానుసమయము అంటారు.
ఇక సామూహంలోని  వ్యక్తులను ఒక్కొక్కరిని పిలిచి ఆసనము,పాద్యము, మధుపర్కము మున్నగునవి అన్నీ కలిపి ఇచ్చిన తర్వాత మరొకరికి అన్నియు ఇచ్చుట.ఈ క్రమములో అందరికీ ఇవ్వడాన్ని కాండానుసమయము అంటారు.
దీనిని మరింత స్పష్టంగా, సరళంగా చెప్పుకోవాలంటే పెళ్లి భోజనాలతో పోల్చి చెప్పవచ్చు.
ఆచారాలు సంప్రదాయాలు తు చ తప్పకుండా పాటించే వారు పెళ్లికి లేదా శుభకార్యాలకు వచ్చిన బంధువులు, స్నేహితులు మొదలైన వారిని  అందరినీ చక్కగా పీటలు వేసి ఆసనాలపై కూర్చోబెట్టి అందరికీ మొదట అర్ఘ్యం( చేతులు కడుక్కోవడానికి నీళ్ళు, పాద్యం (కాళ్ళు కడుక్కోవడానికి నీళ్ళు) ఇచ్చేవారు.అనంతరం  పదార్థముల వారీగా వడ్డిస్తూ భోజనం పూర్తి అయ్యేవరకు కొసరి కొసరి వడ్డించేవారు. ఇది "పదార్థాను సమయము"నకు ఉదాహరణగా చెప్పుకోవచ్చు.
ఇక రెండోదైన "కాండానుసమయము"నకు ఉదాహరణగా నేటి బఫే పద్ధతిని చెప్పుకోవచ్చు.సమూహముగా భోజనం చేయడం కోసం వచ్చే వ్యక్తులకు ఒకేసారి వారి కంచాల్లో లేదా విస్తర్లలో అన్నీ ఒక్కసారే వడ్డించడం.
 ఇలా పెళ్ళిళ్ళు, పేరంటాలు .. మొదలైన వాటిలో ఎవరి అభిష్టానుసారం  వారికి నచ్చిన పద్ధతిని అనుసరించడం జరుగుతుంది.అంత మాత్రానికి ఈ న్యాయము సృష్టించాల్సిన అవసరం వుందా? అనే ధర్మ సందేహం మన మనసును తొలుస్తూ వుంటుంది.
అయితే ఇందులో ఇమిడి ఉన్న  విషయం ఏమిటో? ఎందుకు ఈ న్యాయము చెప్పారో? చూద్దాం.
ఎవరైనా ఏదైనా  కార్యం తలపెట్టినప్పుడు అది విజయవంతం కావాలంటే కొన్ని నియమాలు, నిబంధనలు పెట్టుకుంటారు.తమకు ఉన్న ఆర్థిక వనరులను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.వాటిని దృష్టిలో ఉంచుకుని  ఖర్చు చేయడం పరిపాటి.
అలా ధారాళంగా ఖర్చు పెట్టే స్తోమత వుంటే "కాండానుసమయము"ను పాటించ వచ్చు.లేదూ ఉన్న దాంట్లో పొదుపుగా ఆచి తూచి ఖర్చు పెట్టే వారికి "పదార్థానుసమయము"ను అనుసరించవచ్చు.
 
అందుకే తమ తమ స్తోమతను గుర్తుపెట్టుకుని ఆయా పనులను చేయమని చెప్పడం కోసమే మన పెద్దలు ఈ "కాండానుసమయ న్యాయము"ను సృష్టించి వుంటారని మనకు ఈ పాటికి అర్థమైపోయింది.
కాబట్టి వివిధ కార్యాలు, కార్యక్రమాల నిర్వహణలో వీటిని గమనంలో పెట్టుకొందాం. వాటిని అనుకున్న  విధంగా విజయవంతంగా పూర్తి చేద్దాం.
ప్రభాత కిరణాల నమస్సులతో 🙏
కామెంట్‌లు
Popular posts
నిశ్శబ్ద కోరిక : - D.రసన్య,10వ తరగతి, తెలంగాణ మోడల్ స్కూల్, ఘన్పూర్ (స్టేషన్), జనగామ (జి)
చిత్రం
అణిమ - మహిమ -------------------------------- అష్ట సిద్ధులు అనే మాట ఆనోటా ఈనోటా వింటూ ఉంటాం. ఇంతకూ ఆ అష్ట సిద్ధులు ఏంటో తెలుసా? అణిమ, మహిమ, లఘిమ, గరిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యం, ఈశత్వం, వశిత్వం - ఈ ఎనిమిదింఃఇనీ అష్టసిద్ధులు అంటారు. ఈ ఎనిమిది సిద్ధులు సామాన్యమైనవి కావు. వేటి ప్రానాన్యం వాటివే. వాటిలో మొదటిదైన అణిమ అంటే శరీరాన్ని అతి చిన్నదిగా చేసుకోవడం. మహిమ అంటేనేమో శరీరాన్ని పెద్దదిగా చేసుకోవడం. ఈ రెండింటినీ సాధించిన వాడు ఆంజనేయుడు. సీతాన్వేషణ సమయంలో ఆంజనేయుడు ఈ రెండు సిద్ఝులనూ ఆచరించి చూపాడు. లంకలో ప్రవేశించినప్పుడు, సూర్యాస్తమయం తర్వాత పిల్లి అంత చిన్నవాడిలా మారిపోయి ఆశ్చర్యకరమైన రూపాన్ని పొందాడు. వృషదంశకమంటే పిల్లి. అలాగే, ఆకాశమంత ఎత్తుకు ఎదిగి సముద్రాన్ని దాటేటప్పుడు మహిమ సిద్ధిని ప్రదర్శించాడు. ఆంజనేయుడి బలపరాక్రమాలను తెలుసుకోవాలనుకున్న దేవతలు దక్షప్రజాపతి కుమార్తె అయిన క్రోధవశకు జన్మించిన నాగమాత సురసాదేవిని కోరారు. అంతట సురసాదేవి రాక్షస దేహం ధరించి "దేవతలు నిన్ను ఆహారంగా సమర్పించారు. నా నోటిలోకి ప్రవేశించు" అని అడుగుతుంది. అప్పుడు 80 యోజనాల భారీకాయుడైన హనుమ కోసం 90 యోజనాల నోరు తెరిచిన ఆ సురసాదేవి నోట్లోకి ప్రవేశించి, ఆమె నోరు మూసే లోపల, బొటన వేలడంతవాడై బయటకు వచ్చేశాడు. అదీ హనుమంతుడి శక్తి!! - యామిజాల జగదీశ్
చిత్రం
తల్లి గర్భము నుండి ధనము తేడెవ్వడు--ఎం బిందుమాధవి
చిత్రం
మహాభారతంలో వింత పేర్లు.డా.బెల్లంకొండనాగేశ్వరరావు. (నేడు సుబ్బారావు.శంకరరావు పేరు పలువురికి ఎలాఉన్నాయో నాటి కాలంలో కూడా ఒకే పేరు పలువురికి ఉండేది.పురాణలపట్ల ఆసక్తి, అవగాహన కోరుకునేవారికొరకు ఈవ్యాసం.) మహాభారతంలో రమారమి 1655 ప్రాత్రలు మనకు కనిపిస్తాయి. 'అజుడు'దశలధమహారాజు తండ్రి.మరో'అజుడు'పాండవులతరపున యుధ్ధంచేసినరాజు అతిరథుడు.(భీష్మపర్వం)అలాగే నలుగురు 'అనువిందులు'1.దుర్యోధనుని తమ్ముడు (ఆదిపర్వం) 2.సహాదేవుని దక్షణదిగ్విజయ యాత్రలో ఓడిన రాజు(సభాపర్వం) 3.కేకేయరాజు (భీష్మపర్వం)4.కౌరవల తరపున పోరాడిన అవంతీశ్వరుడు. (ఉద్యోగపర్వం)ముగ్గురు 'అలంబసులు' 1.జటాసురునికుమారుడు. (ద్రోణపర్వం)2.బకాసురునిసోదరుడు.(ద్రోణపర్వం) 3.ఒకరాజుయుద్ధంలో 14.రోజు సాత్యకిచేతిలోమరణించారు.(ద్రోణపర్వం)ఇద్దరు 'అశ్మీకుడు'లు 1అభిమన్యునిచేతిలో మరణించినకౌరవుడు(ద్రోణపర్వం) 2.ఇక్షాకు వంశరాజు,కల్మషపాదుని కుమారుడు.(ఆదిపర్వం)ఇద్దరు 'ఉగ్రశ్రవశుడు' 1.దుర్యోధనుని తమ్ముడు(ఆదిపర్వం) 2.వ్యాసమహర్షి శిష్యుడు. (ఆదిపర్వం)ఇద్దరు 'ఉగ్రసేనుడు'1.జనమజేయునితమ్ముడు(ఆది) 2.దుర్యోధనుని తమ్ముడు.(ఆది)ఇద్దరు 'ఉగ్రాయుధుడు' 1.పాంచాలకుమారుడు (కర్ణ) 2.దుర్యోధనునితమ్ముడు. (ఆది)ఇద్దరు 'ఉత్తరలు'1దక్షునికుమార్తే (ఆది) 2.వరాటమహారాజు కుమార్తె (విరాటపర్వం)ఇద్దరు 'బుచీకకులు'1.ఔర్యునికుమారుడు. (ఆది) 2.దేవాతిథి కుమారుడు.(ఆది)ఇద్దరు 'కపిల'1.కస్యపునిభార్య. (ఆది) 2.గోవు.(ఆది)ఇద్దరు 'కర్ణులు'1.కుంతికుమారుడు. (ఆది) 2.దుర్యోధనుని తమ్ముడు.(ఆది)ముగ్గురు 'గాంధారీలు'1.కౌరవులతల్లి.(ఆది) 2.అజమీఢుని కుమార్తె(ఆది) 3.కుమారస్వామి కొలువులో దేవాంగన (అరణ్య)ముగ్గురు'గోపతి'లు 1.తపుడు అను వహ్ని పుత్రుడు. (అరణ్య)2.మయసభకు వెళ్లిన ఋషి.(సభా) 3.శిబి మనవడు.(శాంతి )ముగ్గురు 'ఘృతాచి'లు.1.అప్సరస.(ఆది)2.ఛ్యవనుని కోడలు.(ఆది)3.కశ్యపునిభార్య. (ఆది)ముగ్గురు'చంద్రసేనుడు'లు 1.శల్యుని చక్రరథికుడు.(శల్య)2.ద్రౌపతి స్వయంవరంకి వచ్చినరాజు. (ఆది)3.భీముని దిగ్విజయ యాత్రలో ఓడినరాజు. (సభా)ముగ్గురు 'చిత్రుడు'లు 1.పాంచాలరాజు.2. చేధిరాజు.(కర్ణ)ఇద్దరు 'చిత్రరథులు'1.ద్రుపద సంజాతుడు అయిన వీరకేతుని పుత్రుడు. (ద్రోణ)2.రేణుకాదేవి కి నీళ్లవద్ద కనిపించిన వాడు.3.అంగరాజు. (అరణ్య)ముగ్గురు'చిత్రవర్మ'లు1.వీరకేతుని పుత్రుడు. (ద్రోణ) 2.దుర్యోధనుడి తమ్ముడు.(ఆది)3.విరూపాక్ష అంశంతో జన్మించినవాడు. (ఆది)నలుగురు'చిత్రసేనులు'1.కర్ణుని చేతిలో మరణించిన పాండవవీరుడు. (కర్ణ)2.ఘోషూయాత్రలో దుర్యోధనుని బంధించినవాడు.(అరణ్య)3.కర్ణ తనయుడు.నకులునిచేతిలో మరణించాడు.(శల్య)4.పాండవ వీరుడుశ్రుతకర్మ చేతిలోమరణించాడు. (కర్ణ)(మిగిలినవి మరో పర్యాయం.)
చిత్రం
తెలుగు సాహిత్యం-శివ కవులు-- బెహరా ఉమామహేశ్వరరావు--సెల్ నెంబర్: 9290061336.
చిత్రం