మన పుణ్య క్షేత్రాలు- 37: -సి.హెచ్.ప్రతాప్

 మన దేశంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధమైన శక్తి పీఠాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విజయవాడ నగరంలో కృష్ణానది తీరాన వెలసిన శ్రీ కనకదుర్గమ్మ వారి ఆలయం అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగినది. ఇంద్రకీలాద్రి పర్వతంపై కొలువై ఉన్న ఈ అమ్మవారు భక్తుల పాలిట కల్పవల్లిగా విరాజిల్లుతున్నారు. పురాణాల ప్రకారం ఇంద్రకీలుడు అనే మహర్షి తపస్సు చేసి అమ్మవారిని తనపై కొలువై ఉండమని కోరగా ఆమె ఇంద్రకీలాద్రిపై వెలిశారని ప్రతీతి. అలాగే అర్జునుడు శివుని కోసం తపస్సు చేసి పాశుపతస్త్రాన్ని పొందిన ప్రదేశం కూడా ఇదేనని భక్తులు నమ్ముతారు. కృష్ణానది ప్రవాహం అమ్మవారి పాదాలను తాకుతూ వెళ్లడం ఈ క్షేత్రం యొక్క గొప్ప విశేషం. ఆదిశంకరాచార్యులు ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించి అమ్మవారి ఉగ్రరూపాన్ని శాంతింపజేయడానికి శ్రీచక్రాన్ని స్థాపించారు. దీనివల్ల అమ్మవారు ప్రసన్న వదనంతో భక్తులకు అభయమిస్తున్నారు.
ఈ ఆలయంలో ప్రతి ఏటా జరిగే దసరా శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు దేశవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఈ తొమ్మిది రోజుల్లో అమ్మవారు ప్రతిరోజూ ఒక ప్రత్యేక అవతారంలో భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. అందులో బాలాత్రిపుర సుందరి గాయత్రి అన్నపూర్ణ లలితా త్రిపుర సుందరి సరస్వతి మహాలక్ష్మి దుర్గాదేవి మహిషాసురమర్దిని మరియు రాజరాజేశ్వరి దేవి రూపాలు ప్రధానమైనవి. మూలా నక్షత్రం రోజున సరస్వతి దేవి అలంకారంలో ఉన్న అమ్మవారిని దర్శించుకోవడానికి లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు. విజయదశమి రోజున కృష్ణానదిలో జరిగే తెప్పోత్సవం కనుల పండువగా ఉంటుంది. హంస వాహనంపై అమ్మవారు విహరిస్తుంటే ఆ దృశ్యం భక్తులకు అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. ఈ సమయంలో విజయవాడ నగరం అంతా భక్తి భావంతో పులకించిపోతుంది.
ఆలయ నిర్మాణ శైలి మరియు శిల్పకళా వైభవం చూపరులను ఆకట్టుకుంటాయి. ఇంద్రకీలాద్రి కొండపైకి వెళ్లడానికి మెట్ల మార్గం మరియు వాహనాల మార్గం ఉన్నాయి. కొండపై నుండి చూస్తే కృష్ణానది అందాలు విజయవాడ నగర దృశ్యాలు ఎంతో మనోహరంగా కనిపిస్తాయి. అమ్మవారికి సమర్పించే ప్రసాదాలలో లడ్డూ మరియు పులిహోర ఎంతో రుచికరంగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా శుక్రవారాలు మరియు పౌర్ణమి రోజుల్లో అమ్మవారికి జరిగే ప్రత్యేక పూజలు శాంతిని ప్రసాదిస్తాయి. కనకదుర్గమ్మను దర్శించుకుంటే సకల కష్టాలు తొలగిపోతాయని వ్యాపారాలలో లాభాలు కలుగుతాయని భక్తుల దృఢ విశ్వాసం. ఇక్కడ లభించే కుంకుమ ప్రసాదం ఎంతో పవిత్రమైనదిగా భక్తులు భావిస్తారు. చుట్టుపక్కల ఉన్న మల్లేశ్వర స్వామి ఆలయం కూడా దర్శించదగినది.
చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం అనేకమంది రాజులు ఈ ఆలయ అభివృద్ధికి భూములను బంగారాన్ని కానుకలుగా సమర్పించారు. ఆలయ గోడలపై ఉన్న శాసనాలు ఆనాటి సామాజిక పరిస్థితులను వివరిస్తాయి. విజయవాడ నగరానికి ఈ ఆలయం ఒక ప్రధాన చిహ్నంగా నిలుస్తుంది. ఇక్కడికి వచ్చే పర్యాటకులు కొండ కింద ఉన్న ప్రకాశం బ్యారేజీని కూడా దర్శిస్తారు. దేవస్థానం వారు భక్తుల సౌకర్యార్థం నిత్య అన్నదాన పథకాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. భక్తుల రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకుని క్యూలైన్లు మరియు వసతి సౌకర్యాలను మెరుగుపరుస్తున్నారు. ఆధ్యాత్మిక శక్తితో నిండిన ఈ ఇంద్రకీలాద్రి పర్వతంపై గడపడం వల్ల మనసు ప్రశాంతంగా మారుతుంది. లోక కల్యాణం కోసం దుర్గాదేవి ఇక్కడ కొలువై ఉండి భక్తుల కోరికలు తీరుస్తోందని నమ్మకం.
ఈ క్షేత్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సంస్కృతి మరియు సంప్రదాయాలకు ప్రతిబింబంలా నిలుస్తుంది. నగరంలోని అన్ని శుభకార్యాలు అమ్మవారి ఆశీస్సులతోనే ప్రారంభమవుతాయి. భక్తులు సమర్పించే చీరలు మరియు ఒడి బియ్యం అమ్మవారి పట్ల వారికున్న భక్తిని చాటుతాయి. సాయంత్రం వేళల్లో అమ్మవారికి జరిగే హారతి కార్యక్రమం చూసి తీరవలసిన దృశ్యం. వేద మంత్రాల మధ్య ఘంటానాదాల మధ్య జరిగే పూజలు భక్తులను పరవశింపజేస్తాయి. కనకదుర్గ ఆలయం కేవలం ఒక దేవాలయమే కాకుండా కోట్లాది మంది ప్రజల నమ్మకానికి నిలయం. ఇక్కడికి వచ్చే ప్రతి భక్తుడు ఒక కొత్త ఉత్తేజాన్ని పొంది తిరిగి వెళ్తాడు. దసరా ఉత్సవాల సమయంలో ప్రభుత్వమే అధికారికంగా అమ్మవారికి పట్టు వస్త్రాలు సమర్పించడం ఇక్కడి ఆచారం. ఈ దివ్య క్షేత్రం మహిమ అపారమైనది మరియు వర్ణనాతీతం.