సునంద భాషితం ;- వురిమళ్ల సునంద ఖమ్మం
 న్యాయాలు -106
దేహళీ దీప న్యాయము
******
 దేహళీ అంటే ఇంటి గడప. దీపము అంటే ప్రకాశము వెలుగు అని అర్థం. దేహళీ దీపం అంటే  ఇంటి గడప మీద పెట్టిన దీపము అని అర్థం.
గడప మీద పెట్టిన దీపము ఇంటిలోపల, బైటా రెండు వైపులా వెలుగు ఇస్తుంది.ఒకటే దీపం రెండు రకాలుగా ఉపయోగపడింది అనే అర్థంతో ఈ దేహళీ దీప న్యాయమును ఉదాహరణగా చెబుతుంటారు.
దీనినే "ఏక క్రియా ద్వ్యర్థకరీ" అని కూడా అంటారు.అంటే  చేసే ఒకే పని ద్వారా రెండు ఫలితాలను పొందడం అన్న మాట.
మనం  ఏ మంచి పని చేసినా స్వంతం కోసమే కాకుండా ఇతరులకు కూడా ఉపయోగపడినట్లయితే స్వపర లాభాలు సిద్ధిస్తాయి.
 మనం చేసిన జ్ఞాన సముపార్జన మన లోలోపల జ్యోతిలా ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.ఆ విజ్ఞాన జ్యోతిని అందరికీ పంచితే ఆ సముపార్జనకు సార్థకత చేకూరుతుంది.
దీనికి దగ్గరగా ఉన్న ఓ శ్లోకాన్ని చూద్దాం.
 "ఏకోమునిః కుంభ కుశాగ్ర హస్త/ఆమ్రశ్చ మూవే సలిలం దదాతి/ ఆమ్రశ్చ సిక్తః పితరశ్చ తృప్త/ ఏక క్రియా ద్వ్యర్థ కరీ ప్రసిద్ధా!!"
'ఈ శ్లోకానికి భావము ఒక మునీశ్వరుడు చేతిలో నీటి పాత్రను మరొక చేతిలో నువ్వులు, దర్భలను తీసుకుని మామిడి చెట్టు మొదట్లో నీళ్ళతో వాటిని వదిలి పెట్టాడు.దాని వల్ల మామిడి చెట్టుకు నీళ్ళు లభించాయి.పితృ దేవతలకు తర్పణం జరిగింది.ఒక పని చేయడం వల్ల రెండు ప్రయోజనాలు లభించాయి."
 తన పితృదేవతలకు తర్పణాలు వదులుతూనే ఓ పచ్చని చెట్టుకు నీళ్ళు పోసిన పుణ్యాన్ని దక్కించుకున్నాడా ముని.
మనం అప్పుడప్పుడు  వివిధ ప్రదేశాలను చూడడానికి వెళ్తూ ఉంటాం. కొత్త ప్రదేశాలను చూసిన అనుభూతి ఒకవైపు అయితే మరో వైపు ఆయా ప్రదేశాల చారిత్రక నేపథ్యం, గొప్పతనాన్ని కూడా తెలుసుకునే అవకాశం కలుగుతుంది.
అలాగే పొద్దున్నే లేచి చేసే నడక వ్యాయామము ద్వారా రెండు మూడు రకాల లాభాలు  పొందవచ్చు. కాలుష్యం లేని స్వచ్ఛమైన గాలి పీలుస్తూ, ప్రకృతిని ఆస్వాదిస్తూ నడుస్తూ ఉంటే మనసు శరీరాలకు రెండింటికీ ప్రశాంతత, ఆరోగ్యం చేకూరుతాయి.
ఇక మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే దినచర్య లేదా డైరీ రాయడం. ఇది చిన్నప్పటి నుండే పిల్లలకు,పెద్దలం మనం అలవాటు చేసుకుంటే  లేఖనా సామర్థ్యంతో పాటు చక్కని వక్తగా రూపొందే అవకాశం కలుగుతుంది.
 ఇలా  దేహళీ దీప న్యాయాన్ని మన నిత్య జీవితానికి అనేక విషయాలకు, సందర్భాలకు అన్వయించుకోవచ్చు కదా! మీరేమంటారు.
ప్రభాత కిరణాల నమస్సులతో 🙏


కామెంట్‌లు
Popular posts
నిశ్శబ్ద కోరిక : - D.రసన్య,10వ తరగతి, తెలంగాణ మోడల్ స్కూల్, ఘన్పూర్ (స్టేషన్), జనగామ (జి)
చిత్రం
తల్లి గర్భము నుండి ధనము తేడెవ్వడు--ఎం బిందుమాధవి
చిత్రం
మహాభారతంలో వింత పేర్లు.డా.బెల్లంకొండనాగేశ్వరరావు. (నేడు సుబ్బారావు.శంకరరావు పేరు పలువురికి ఎలాఉన్నాయో నాటి కాలంలో కూడా ఒకే పేరు పలువురికి ఉండేది.పురాణలపట్ల ఆసక్తి, అవగాహన కోరుకునేవారికొరకు ఈవ్యాసం.) మహాభారతంలో రమారమి 1655 ప్రాత్రలు మనకు కనిపిస్తాయి. 'అజుడు'దశలధమహారాజు తండ్రి.మరో'అజుడు'పాండవులతరపున యుధ్ధంచేసినరాజు అతిరథుడు.(భీష్మపర్వం)అలాగే నలుగురు 'అనువిందులు'1.దుర్యోధనుని తమ్ముడు (ఆదిపర్వం) 2.సహాదేవుని దక్షణదిగ్విజయ యాత్రలో ఓడిన రాజు(సభాపర్వం) 3.కేకేయరాజు (భీష్మపర్వం)4.కౌరవల తరపున పోరాడిన అవంతీశ్వరుడు. (ఉద్యోగపర్వం)ముగ్గురు 'అలంబసులు' 1.జటాసురునికుమారుడు. (ద్రోణపర్వం)2.బకాసురునిసోదరుడు.(ద్రోణపర్వం) 3.ఒకరాజుయుద్ధంలో 14.రోజు సాత్యకిచేతిలోమరణించారు.(ద్రోణపర్వం)ఇద్దరు 'అశ్మీకుడు'లు 1అభిమన్యునిచేతిలో మరణించినకౌరవుడు(ద్రోణపర్వం) 2.ఇక్షాకు వంశరాజు,కల్మషపాదుని కుమారుడు.(ఆదిపర్వం)ఇద్దరు 'ఉగ్రశ్రవశుడు' 1.దుర్యోధనుని తమ్ముడు(ఆదిపర్వం) 2.వ్యాసమహర్షి శిష్యుడు. (ఆదిపర్వం)ఇద్దరు 'ఉగ్రసేనుడు'1.జనమజేయునితమ్ముడు(ఆది) 2.దుర్యోధనుని తమ్ముడు.(ఆది)ఇద్దరు 'ఉగ్రాయుధుడు' 1.పాంచాలకుమారుడు (కర్ణ) 2.దుర్యోధనునితమ్ముడు. (ఆది)ఇద్దరు 'ఉత్తరలు'1దక్షునికుమార్తే (ఆది) 2.వరాటమహారాజు కుమార్తె (విరాటపర్వం)ఇద్దరు 'బుచీకకులు'1.ఔర్యునికుమారుడు. (ఆది) 2.దేవాతిథి కుమారుడు.(ఆది)ఇద్దరు 'కపిల'1.కస్యపునిభార్య. (ఆది) 2.గోవు.(ఆది)ఇద్దరు 'కర్ణులు'1.కుంతికుమారుడు. (ఆది) 2.దుర్యోధనుని తమ్ముడు.(ఆది)ముగ్గురు 'గాంధారీలు'1.కౌరవులతల్లి.(ఆది) 2.అజమీఢుని కుమార్తె(ఆది) 3.కుమారస్వామి కొలువులో దేవాంగన (అరణ్య)ముగ్గురు'గోపతి'లు 1.తపుడు అను వహ్ని పుత్రుడు. (అరణ్య)2.మయసభకు వెళ్లిన ఋషి.(సభా) 3.శిబి మనవడు.(శాంతి )ముగ్గురు 'ఘృతాచి'లు.1.అప్సరస.(ఆది)2.ఛ్యవనుని కోడలు.(ఆది)3.కశ్యపునిభార్య. (ఆది)ముగ్గురు'చంద్రసేనుడు'లు 1.శల్యుని చక్రరథికుడు.(శల్య)2.ద్రౌపతి స్వయంవరంకి వచ్చినరాజు. (ఆది)3.భీముని దిగ్విజయ యాత్రలో ఓడినరాజు. (సభా)ముగ్గురు 'చిత్రుడు'లు 1.పాంచాలరాజు.2. చేధిరాజు.(కర్ణ)ఇద్దరు 'చిత్రరథులు'1.ద్రుపద సంజాతుడు అయిన వీరకేతుని పుత్రుడు. (ద్రోణ)2.రేణుకాదేవి కి నీళ్లవద్ద కనిపించిన వాడు.3.అంగరాజు. (అరణ్య)ముగ్గురు'చిత్రవర్మ'లు1.వీరకేతుని పుత్రుడు. (ద్రోణ) 2.దుర్యోధనుడి తమ్ముడు.(ఆది)3.విరూపాక్ష అంశంతో జన్మించినవాడు. (ఆది)నలుగురు'చిత్రసేనులు'1.కర్ణుని చేతిలో మరణించిన పాండవవీరుడు. (కర్ణ)2.ఘోషూయాత్రలో దుర్యోధనుని బంధించినవాడు.(అరణ్య)3.కర్ణ తనయుడు.నకులునిచేతిలో మరణించాడు.(శల్య)4.పాండవ వీరుడుశ్రుతకర్మ చేతిలోమరణించాడు. (కర్ణ)(మిగిలినవి మరో పర్యాయం.)
చిత్రం
తెలుగు సాహిత్యం-శివ కవులు-- బెహరా ఉమామహేశ్వరరావు--సెల్ నెంబర్: 9290061336.
చిత్రం
గంగిగోవు పాలు గరిటెడైనను చాలు: --ఎం బిందుమాధవి
చిత్రం