సుమతీ శతకం-4:-సి.హెచ్.ప్రతాప్

సుమతీ శతకం లోని 4 వ పద్యం:  
 అడియాస కొలువు గొలువకు
గుడిమణియముఁ సేయఁబోకు, కుజనుల తోడన్
విడువక కూరిమి సేయకు
మడవిని దో డరయ కొంటి నరుగకు సుమతీ!  
భావం:-  ఓ బుద్ధిమంతుడా! దురాశతో ఎవరికీ సేవ చేయకు, నీ స్వార్థం కోసం గుడి భూములలో వ్యవసాయం చేయకు,అనైతిక విలువలు కలిగిన వ్యక్తితో ఎక్కువ కాలం స్నేహం చేయకు మరియు ఎవరు లేకుండా ఒంటరిగా అడవిలోకి వెళ్ళకు.
అడియాస కొలువు గొలువకు:
అర్హత లేకపోయినా, అనర్హుడైనా, ఆకాంక్షతో పదవులకు, ఉద్యోగాలకు తాపత్రయపడకూడదు. లోభం వల్ల కావలసిన దానికన్నా ఎక్కువ కోరికలు పెంచుకోవడం మన నాశనానికి దారితీస్తుంది. కావలసినంతకే తృప్తి పడాలి.
గుడిమణియముఁ సేయఁ బోకు:
ఇంటి జీవితాన్ని ఆలయంలా శుష్కంగా, కఠిన నియమాలతో నడపకూడదు. ఆలయం ఆధ్యాత్మిక స్థలం అయినట్లే, గృహం సౌఖ్యంగా, ప్రేమతో నిండిన స్థలంగా ఉండాలి. మితమైన ఆచారాలు మంచివే కానీ, అవసరానికి మించి చేయకూడదు.
కుజనుల తోడన్ విడువక కూరిమి సేయకు:
దుష్టులతో అనవసరంగా స్నేహం కొనసాగించకూడదు. మంచి మార్గంలో నడవాలని భావిస్తే, చెడ్డవాళ్లని వదిలేయడం అవసరం. వారి ప్రభావం మన నిజాయితీని చెడగొడుతుంది.
మడవిని దో డరయ కొంటి నరుగకు సుమతీ!:
వివేకం లేని వారిని అనుసరించడం వలన మనకు నష్టం కలుగుతుంది. "మడవి" అనేది ఇక్కడ అజ్ఞానాన్ని సూచిస్తుంది. అర్ధం లేని మాటలు వినిపించినప్పుడు వాటిని నమ్మి ముందుకు పోవకూడదు.
దుష్టులతో అనవసరంగా స్నేహం కొనసాగించడం చాలా ప్రమాదకరం. వారు తొలుత మనకు స్నేహితులుగా కనిపించవచ్చుగానీ, వారి స్వభావం, అలవాట్లు నెమ్మదిగా మన మీద ప్రభావం చూపుతాయి. మంచి అలవాట్లను పొందడానికంటే చెడు అలవాట్లు త్వరగా అంటుకుంటాయి. దుష్టుల సహవాసం మన ఆచరణను, ఆలోచనలను చెడదారి పట్టిస్తుంది. చివరికి మన మంచితనాన్ని కూడా ప్రశ్నించబడేలా చేస్తుంది. అందువల్ల మంచి వ్యక్తుల స్నేహం మాత్రమే కోరతలచాలి. చెడు స్వభావం కలిగినవారిని దూరంగా ఉంచటం మన ఆత్మగౌరవానికి, జీవిత విజయానికి అవసరం.
ఈ పద్యంలో "సుమతీ!" అనే పదం పాఠకుడిని జాగ్రత్తగా ఉండమని హెచ్చరిస్తూ, మంచి బుద్ధితో ఆలోచించమని చెబుతుంది. మొత్తం పద్యం జీవన పాఠాలను చక్కగా, సరళంగా తెలియజేస్తూ నీతిని బోధిస్తుంది.