భారత భాషా సమగ్రతకు విఘాతం: హిందీ నిర్బంధం పరిణామాలు:-సి.హెచ్.ప్రతాప్

 


భారత భాషా సమగ్రతకు విఘాతం: హిందీ నిర్బంధం పరిణామాలు
"దేశ భాషలన్నీ ఋషులే" అన్న మహాకవి మాటలు భారత భాషా సంపదను, సంస్కృతుల పరస్పర గౌరవాన్ని సూచిస్తాయి. అయితే, ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం హిందీని విద్యా రంగంలో బలవంతంగా ప్రవేశపెట్టేందుకు చేస్తున్న ప్రయత్నాలు ఈ భాషా సమగ్రతకు నైతిక విఘాతం కలిగిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాలు — తమిళనాడు, కర్ణాటక, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ — ఈ విధానానికి ఘనమైన వ్యతిరేకతను తెలుపుతున్నాయి.
జాతీయ విద్యా విధానంలో భాగంగా ప్రవేశపెట్టిన త్రిభాషా సూత్రం 1968 నుంచే వివాదాస్పదమైంది. తమిళనాడు మాదిరిగా కొన్ని రాష్ట్రాలు ద్విభాషా విధానాన్ని (తమిళం, ఆంగ్లం) అనుసరిస్తూ, హిందీకి వ్యతిరేకంగా నిరంతరం ధీటుగా నిలబడుతున్నాయి. ముఖ్యమంత్రి స్టాలిన్ జన్మదినోత్సవంలో పార్టీ శ్రేణులతో హిందీ నిర్బంధానికి వ్యతిరేకంగా ప్రతిజ్ఞ చేయించడం తమిళ గర్వానికి ప్రతీకగా నిలిచింది.
కేంద్రం త్రిభాషా విధానాన్ని అమలు చేయనందుకు తమిళనాడుకు రూ.573 కోట్ల విద్యా నిధులను నిలిపివేయడం రాష్ట్రాధికారాలపై మసకబారిన దాడిగా విమర్శలు వస్తున్నాయి. ఇది కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాల్లోని ఉద్వేగాల తేడాను స్పష్టం చేస్తోంది. ఇదే విధంగా మహారాష్ట్రలో హిందీని 1 నుంచి 5వ తరగతి వరకూ తప్పనిసరి చేయాలన్న ప్రభుత్వ నిర్ణయానికి ఎంఎన్ఎస్ నేత రాజ్ థాకరే తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన సంగతి తెలిసిందే. కర్ణాటకలో కూడా హిందీపై నిరసనలతో ఉద్యమాలు ప్రారంభమయ్యాయి.
భారతదేశం భాషా వైవిధ్యానికి నిలయంగా ఉంది. ఇక్కడ 22 అధికార భాషలు, అనేక భాషా గోటులు ప్రజల మధ్య మౌలిక గౌరవాన్ని పంచుకుంటున్నాయి. అటువంటి పరిస్థితే హిందీని ప్రధాన భాషగా బలవంతంగా ఎంచుకోవడం ఇతర భాషల ప్రాధాన్యతను తగ్గిస్తుంది. ఇది భాషల మధ్య అసమానతలను పెంచి, విద్య మరియు ఉపాధిలో భాషా ఆధారిత వివక్షకు దారి తీసే ప్రమాదం ఉంది. భిన్న ప్రాంతాల్లో భాషతో కూడిన గర్వం గాయపడితే సామాజిక విభజన పెరిగే అవకాశం ఉంది.
అలాగే, విద్యార్థులపై అదనపు భాషా ఒత్తిడి పెరిగి, హిందీని తెలియని వారిపై నేరుగా ప్రతికూల ప్రభావం చూపవచ్చు. ఉన్నత ఉద్యోగాల్లో భాషా ప్రాధాన్యత ఆధారంగా సమాన అవకాశాలు దెబ్బతిని, సామాజిక–ఆర్థిక అసమానతలకు దారితీస్తుంది. ఇది భవిష్యత్తులో అసంతృప్తిని పెంచే విపత్కర పరిస్థితులను తెచ్చిపెట్టవచ్చు.
రాజ్యాంగం రాష్ట్రాలకు భాషా స్వాతంత్ర్యం కల్పించింది. ప్రతి భాషకు గౌరవం ఇవ్వడం భారత ఐక్యతకు పునాదిగా నిలుస్తుంది. హిందీని ప్రోత్సహించడంలో తప్పేమీ లేదు. కానీ దాన్ని బలవంతంగా ప్రవేశపెట్టే ప్రయత్నాలు భాషా సమానత్వాన్ని ఖండించేలా ఉంటే, దాని ప్రభావం తీవ్రంగా ఉండవచ్చు.
అందుకే కేంద్రం సంయమనం పాటించి, అన్ని భాషలకూ సమాన గౌరవాన్ని ఇవ్వడమే భవిష్యత్‌కు సరైన దారి. భాషా విధానాన్ని రూపొందించేటప్పుడు ప్రాంతీయ భాషల విలువను గుర్తించి, విద్యా విధానంలో స్వేచ్ఛను ప్రోత్సహించాలి. ఒక వినూత్న, సమగ్ర భారతదేశ నిర్మాణానికి ఇది కీలకం.