మన పుణ్య క్షేత్రాలు -128: - డా:సి.హెచ్.ప్రతాప్

 

సర్వమంగళ మాంగల్యే శివే సర్వార్థ సాధికే ।
శరణ్యే త్ర్యంబకే దేవి నారాయణి నమోస్తుతే ॥
భావం: సకల మంగళాలకు మూలమైన తల్లీ! భక్తుల కోరికలను నెరవేర్చే దివ్యశక్తీ! శరణు కోరిన వారిని కాపాడే పరమకరుణామయి! నీకు నమస్కారమని ఈ శ్లోకం తెలియజేస్తుంది.

యా దేవీ సర్వభూతేషు శక్తిరూపేణ సంస్థితా ।
నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమస్తస్యై నమో నమః ॥
భావం: సర్వప్రాణుల్లో శక్తి స్వరూపంగా వెలసి విశ్వాన్ని నడిపిస్తున్న జగన్మాతకు పదేపదే నమస్కారాలు అని ఈ శ్లోకం పేర్కొంటుంది. ధర్మరక్షణకు, దుష్టశిక్షణకు అమ్మవారే ఆదిశక్తి అని దీని సందేశం.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విజయవాడ నగరంలో కృష్ణానది తీరాన వెలసిన ఇంద్రకీలాద్రి పర్వతంపై కొలువై ఉన్న శ్రీ దుర్గా మల్లేశ్వర స్వామివార్ల దేవస్థానం, భక్తుల హృదయాల్లో కనకదుర్గమ్మ ఆలయంగా చిరస్థాయిగా నిలిచింది. శక్తి ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన క్షేత్రాలలో ఇది ఒకటి. పురాణాలు, శాక్త సంప్రదాయ గ్రంథాలు, స్థానిక ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు ఈ క్షేత్రాన్ని మహిమాన్వితంగా వర్ణిస్తాయి. స్వయంభువుగా వెలసిన అమ్మవారి దివ్యసాన్నిధ్యం కారణంగా ఈ ఆలయానికి విశేష ప్రాముఖ్యత ఏర్పడింది.
పురాణ కథనం ప్రకారం, మహిషాసురుడు అనే రాక్షసుడు తన దురాగతాలతో ప్రజలను తీవ్రంగా హింసించసాగాడు. ప్రజల బాధను చూసిన ఇంద్రకీల మహర్షి ఘోర తపస్సు చేసి ఆదిపరాశక్తిని ప్రార్థించాడు. మహర్షి భక్తికి మెచ్చిన అమ్మవారు ప్రత్యక్షమై, ఆయన కోరిక మేరకు ఇంద్రకీలాద్రిపైనే శాశ్వతంగా కొలువుదీరారు. అనంతరం మహిషాసురుడిని సంహరించి ధర్మాన్ని స్థాపించారు. అందుకే కనకదుర్గమ్మను మహిషాసురమర్దినిగా భక్తులు ఆరాధిస్తారు.
ఆలయంలోని మూలవిరాట్టు సుమారు నాలుగు అడుగుల ఎత్తులో అష్టభుజాలతో, ఆయుధాలను ధరించి, త్రిశూలంతో మహిషాసురుడిని సంహరిస్తున్న దివ్యరూపంలో దర్శనమిస్తుంది. బంగారు ఆభరణాలు, పుష్పాలంకరణలతో అలంకరించిన అమ్మవారి రూపం భక్తులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తుంది. ప్రధాన ఆలయంతో పాటు శ్రీ మల్లేశ్వరస్వామి, నటరాజస్వామి, కుమారస్వామి, వల్లీ, దేవసేన, అభయాంజనేయస్వామి, కామధేనువు తదితర ఉపాలయాలు కూడా ఈ దేవస్థాన మహిమను మరింత పెంచుతున్నాయి.
చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం, క్రీస్తుశకం 1229 నాటి తెలుగు శాసనంలో ఈ క్షేత్రాన్ని దక్షిణ వారణాసిగా పేర్కొంటూ శ్రీ మల్లేశ్వరస్వామికి చేసిన విరాళాల వివరాలు లభించాయి. ఇది ఈ దేవస్థానానికి శతాబ్దాల చరిత్ర ఉందని తెలియజేస్తుంది.
ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామున సుప్రభాత సేవతో ప్రారంభమయ్యే పూజా కార్యక్రమాలు అభిషేకం, ఖడ్గమాలా పూజ, వస్త్రసేవ, అర్చన, నైవేద్యం వంటి వైదిక సంప్రదాయాలతో కొనసాగుతాయి. ప్రతి పౌర్ణమి సందర్భంగా మహాపూజ, సరస్వతీ యాగం, లక్షకుంకుమార్చన వంటి విశేష సేవలు నిర్వహిస్తారు. శ్రావణమాస శుక్రవారాల్లో వరలక్ష్మీ వ్రతం వైభవంగా జరుగుతుంది.
దసరా శరన్నవరాత్రులు ఈ క్షేత్రానికి అత్యంత వైభవాన్ని తీసుకొస్తాయి. పది రోజుల పాటు అమ్మవారు ప్రతిరోజూ భిన్నమైన అలంకారాల్లో దర్శనమిస్తూ భక్తులకు దివ్యానుభూతిని ప్రసాదిస్తారు. లక్షలాది మంది భక్తులు కృష్ణానదిలో పుణ్యస్నానం ఆచరించి అమ్మవారిని దర్శించుకుంటారు. చండీహోమం, ఉత్సవమూర్తి ఊరేగింపు, తెప్పోత్సవం వంటి వేడుకలు ఆధ్యాత్మిక వైభవాన్ని మరింత పెంచుతాయి.
కనకదుర్గమ్మ ఆలయం కేవలం పుణ్యక్షేత్రం మాత్రమే కాదు; ధర్మవిజయానికి, శక్తి ఆరాధనకు, భక్తి సంప్రదాయానికి చిరస్మరణీయ చిహ్నం. ఇంద్రకీలాద్రిపై వెలసిన ఈ దివ్యక్షేత్రం తెలుగు ప్రజల ఆధ్యాత్మిక వారసత్వానికి శాశ్వత ప్రతీకగా యుగయుగాల పాటు వెలుగొందుతోంది.