సుమతీ శతకం -6:- సి.హెచ్.ప్రతాప్
 సుమతీ శతకం లోని 6 వ పద్యం:  


అప్పిచువాడు వైద్యుడు
జొప్పడిన యూర నుండుము
చొప్పడకున్నట్టి యూరు జొరకుము సుమతీ!
నెప్పుడు నెడతెగక బారు నేఱును, ద్విజుడున్

ఓ బుద్ధిమంతుడా! అప్పు ఇచ్చేవారు, వైద్యులు, ఎప్పుడు ప్రవహించే నది  మరియు బ్రాహ్మణులు ఉన్న ఊరిలోనే నివసించాలి లేదంటే ఆ ఊరిలో ఉండకూడదు అని పై పద్యం భావం.
ఈ పద్యం సుమతిశతకంలోనిది. ఇందులో మానవ జీవితంలో సంబంధాలు ఎలా ఉండాలి అనే దానిపై ఒక చక్కటి నీతి బోధ ఉంది.
"అప్పిచువాడు వైద్యుడు" అంటే ధనాన్ని అప్పుగా ఇచ్చే వ్యక్తి, అలాగే ఒక వైద్యుడు కూడా. ఈ ఇద్దరూ అవసరమైన సమయంలో మానవులకు సహాయపడతారు. వీరిని మనకు సహాయపడే నెరవేర్చేవారు అనుకుంటూ – వారు ఉన్న ఊరే మన ఊరు అన్నట్టుగా అక్కడే ఉండాలని సుమతిశతకకర్త చెబుతున్నారు.
"జొప్పడిన యూర నుండుము" అంటే మనకు సౌకర్యాలు కలిగించే, మనతో మానవత్వంతో సహకరించే ఊర్లో ఉండాలి. అంటే మన జీవితం చక్కగా సాగేందుకు తోడ్పడే వాతావరణంలో నివాసం ఉండాలి.
"చొప్పడకున్నట్టి యూరు జొరకుము సుమతీ!" – అంటే మనకు అనుకూలంగా లేని ఊర్లో ఉండకూడదు. మన అవసరాలకు స్పందించని, హాని చేసే వాతావరణం ఉన్న ఊరు వదలివ్వాలి.
"నెప్పుడు నెడతెగక బారు నేఱును, ద్విజుడున్" – అంటే ఎప్పటికీ విడిపోలేని కష్టాలు, సమస్యలు, దోషాలు ఉన్న ఊర్లో జీవితం సాగదు. ఇలాంటి ఊరిలో బ్రతకాలన్నా అది కష్టమైపోతుంది.
మొత్తం గా చెప్పాలంటే – మనకు మానసిక, శారీరక, ఆర్థిక ఆరోగ్యం కోసం అనుకూలమైన సమాజం అవసరం. అలాంటి సమాజం ఎక్కడ ఉంటుందో అక్కడే నివసించాలి. మనకు హాని చేసే స్థలాలను వీలైనంతవరకు దూరంగా ఉంచుకోవాలన్నది ఈ పద్యార్థం.ఇది నీతితో కూడిన జీవన బోధ, మంచి వ్యక్తిత్వాన్ని సూచించే సందేశం.
కష్టసమయంలో అండగా నిలిచే స్నేహితులు, అనారోగ్య సమయంలో వైద్యసేవలు అందించే వైద్యులు, ఎప్పుడూ నీటితో పారే నది, జన్మ మరియు మరణ సంబంధిత శుభాశుభాలను తెలియజేసే బ్రాహ్మణుడు ఉన్న ఊరే నివాసయోగ్యమని ఆయన సూచిస్తున్నాడు.
ఇవి లేని ఊరు మానవులకు పనికిరాదన్నది ఆయన సందేశం. అంటే, సమాజంలో జీవించే మానవుడు తాను నివసించే ప్రదేశాన్ని తన అవసరాలను తీర్చగల సామర్థ్యంతో చూసుకుని ఎంపిక చేసుకోవాలన్నది ఈ పద్యంలోను ప్రతిఫలిస్తుంది.
స్నేహితుడు కష్ట సమయంలో తోడుంటే మనసుకు ధైర్యం. వైద్యుడు ఆరోగ్యానికి రక్షణ కలిగిస్తాడు. నది నీటి అవసరాలను తీర్చుతుంది. బ్రాహ్మణుడు ధార్మిక జీవనానికి మార్గదర్శనం చేస్తాడు. ఇవన్నీ మానవజీవితానికి అనివార్యమైన అంశాలు. అందుకే ఇవి లేని ఊరిలో నివసించకూడదని కవి హెచ్చరిస్తున్నాడు.
సారాంశంగా చెప్పాలంటే – మానవుడు సంఘజీవిగా జీవించాలంటే, అతని చుట్టూ ఉండే సమాజం జీవనానికి అనుకూలంగా ఉండాలి. అందుకే బద్దెన కవి ‘స్నేహితుడు, వైద్యుడు, నది, ద్విజుడు’ వంటి అంశాలు ఉన్న ఊరినే నివాసంగా ఎంచుకోమంటున్నాడు.
కామెంట్‌లు
Popular posts
నిశ్శబ్ద కోరిక : - D.రసన్య,10వ తరగతి, తెలంగాణ మోడల్ స్కూల్, ఘన్పూర్ (స్టేషన్), జనగామ (జి)
చిత్రం
మొల్ల విరులు;- .బి. అరుణ- పి జి టి - తెలుగు
ఉరుదూ తెలుగు సాహిత్య వారధి డా. సామల సదాశివ; రామ్మోహన్ రావు తుమ్మూరి
చిత్రం
తల్లి గర్భము నుండి ధనము తేడెవ్వడు--ఎం బిందుమాధవి
చిత్రం
మహాభారతంలో వింత పేర్లు.డా.బెల్లంకొండనాగేశ్వరరావు. (నేడు సుబ్బారావు.శంకరరావు పేరు పలువురికి ఎలాఉన్నాయో నాటి కాలంలో కూడా ఒకే పేరు పలువురికి ఉండేది.పురాణలపట్ల ఆసక్తి, అవగాహన కోరుకునేవారికొరకు ఈవ్యాసం.) మహాభారతంలో రమారమి 1655 ప్రాత్రలు మనకు కనిపిస్తాయి. 'అజుడు'దశలధమహారాజు తండ్రి.మరో'అజుడు'పాండవులతరపున యుధ్ధంచేసినరాజు అతిరథుడు.(భీష్మపర్వం)అలాగే నలుగురు 'అనువిందులు'1.దుర్యోధనుని తమ్ముడు (ఆదిపర్వం) 2.సహాదేవుని దక్షణదిగ్విజయ యాత్రలో ఓడిన రాజు(సభాపర్వం) 3.కేకేయరాజు (భీష్మపర్వం)4.కౌరవల తరపున పోరాడిన అవంతీశ్వరుడు. (ఉద్యోగపర్వం)ముగ్గురు 'అలంబసులు' 1.జటాసురునికుమారుడు. (ద్రోణపర్వం)2.బకాసురునిసోదరుడు.(ద్రోణపర్వం) 3.ఒకరాజుయుద్ధంలో 14.రోజు సాత్యకిచేతిలోమరణించారు.(ద్రోణపర్వం)ఇద్దరు 'అశ్మీకుడు'లు 1అభిమన్యునిచేతిలో మరణించినకౌరవుడు(ద్రోణపర్వం) 2.ఇక్షాకు వంశరాజు,కల్మషపాదుని కుమారుడు.(ఆదిపర్వం)ఇద్దరు 'ఉగ్రశ్రవశుడు' 1.దుర్యోధనుని తమ్ముడు(ఆదిపర్వం) 2.వ్యాసమహర్షి శిష్యుడు. (ఆదిపర్వం)ఇద్దరు 'ఉగ్రసేనుడు'1.జనమజేయునితమ్ముడు(ఆది) 2.దుర్యోధనుని తమ్ముడు.(ఆది)ఇద్దరు 'ఉగ్రాయుధుడు' 1.పాంచాలకుమారుడు (కర్ణ) 2.దుర్యోధనునితమ్ముడు. (ఆది)ఇద్దరు 'ఉత్తరలు'1దక్షునికుమార్తే (ఆది) 2.వరాటమహారాజు కుమార్తె (విరాటపర్వం)ఇద్దరు 'బుచీకకులు'1.ఔర్యునికుమారుడు. (ఆది) 2.దేవాతిథి కుమారుడు.(ఆది)ఇద్దరు 'కపిల'1.కస్యపునిభార్య. (ఆది) 2.గోవు.(ఆది)ఇద్దరు 'కర్ణులు'1.కుంతికుమారుడు. (ఆది) 2.దుర్యోధనుని తమ్ముడు.(ఆది)ముగ్గురు 'గాంధారీలు'1.కౌరవులతల్లి.(ఆది) 2.అజమీఢుని కుమార్తె(ఆది) 3.కుమారస్వామి కొలువులో దేవాంగన (అరణ్య)ముగ్గురు'గోపతి'లు 1.తపుడు అను వహ్ని పుత్రుడు. (అరణ్య)2.మయసభకు వెళ్లిన ఋషి.(సభా) 3.శిబి మనవడు.(శాంతి )ముగ్గురు 'ఘృతాచి'లు.1.అప్సరస.(ఆది)2.ఛ్యవనుని కోడలు.(ఆది)3.కశ్యపునిభార్య. (ఆది)ముగ్గురు'చంద్రసేనుడు'లు 1.శల్యుని చక్రరథికుడు.(శల్య)2.ద్రౌపతి స్వయంవరంకి వచ్చినరాజు. (ఆది)3.భీముని దిగ్విజయ యాత్రలో ఓడినరాజు. (సభా)ముగ్గురు 'చిత్రుడు'లు 1.పాంచాలరాజు.2. చేధిరాజు.(కర్ణ)ఇద్దరు 'చిత్రరథులు'1.ద్రుపద సంజాతుడు అయిన వీరకేతుని పుత్రుడు. (ద్రోణ)2.రేణుకాదేవి కి నీళ్లవద్ద కనిపించిన వాడు.3.అంగరాజు. (అరణ్య)ముగ్గురు'చిత్రవర్మ'లు1.వీరకేతుని పుత్రుడు. (ద్రోణ) 2.దుర్యోధనుడి తమ్ముడు.(ఆది)3.విరూపాక్ష అంశంతో జన్మించినవాడు. (ఆది)నలుగురు'చిత్రసేనులు'1.కర్ణుని చేతిలో మరణించిన పాండవవీరుడు. (కర్ణ)2.ఘోషూయాత్రలో దుర్యోధనుని బంధించినవాడు.(అరణ్య)3.కర్ణ తనయుడు.నకులునిచేతిలో మరణించాడు.(శల్య)4.పాండవ వీరుడుశ్రుతకర్మ చేతిలోమరణించాడు. (కర్ణ)(మిగిలినవి మరో పర్యాయం.)
చిత్రం