ఆంధ్రప్రదేశ్లోని అనంతపురం జిల్లాలో పెన్నా నది దక్షిణ తీరాన తాడిపత్రి పట్టణంలో వెలసిన బుగ్గ రామలింగేశ్వరస్వామి ఆలయం విజయనగర శిల్పకళా వైభవానికి అద్భుత నిదర్శనంగా నిలిచింది. చారిత్రక ప్రాధాన్యం, శిల్పకళా సౌందర్యం, ఆధ్యాత్మిక మహిమల సమ్మేళనంగా ఉన్న ఈ దేవాలయం భక్తులను, చరిత్ర పరిశోధకులను, కళాభిమానులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తోంది. పెన్నా నది ఒడ్డున ప్రశాంత వాతావరణంలో వెలసిన ఈ క్షేత్రం దక్షిణ భారతదేశంలోని అత్యంత విశిష్ట శైవక్షేత్రాలలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది.
చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం ఈ ఆలయాన్ని విజయనగర సామ్రాజ్య పాలన కాలంలో గుత్తి–గండికోట ప్రాంతపు పాలకుడు పెమ్మసాని రామలింగనాయుడు ప్రథముడు క్రీ.శ. 1490 నుంచి 1509 మధ్య నిర్మించినట్లు తెలుస్తోంది. విజయనగర రాజుల కళాపోషణకు ఈ ఆలయం గొప్ప ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది. దాదాపు ఐదు శతాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన ఈ దేవాలయం నేటికీ తన శిల్ప వైభవాన్ని కాపాడుకుంటూ భక్తులను ఆశ్చర్యపరుస్తోంది.
ఈ ఆలయంలో కొలువై ఉన్న రామలింగేశ్వరస్వామి స్వయంభూ లింగరూపంలో వెలిశాడని భక్తుల విశ్వాసం. స్వయంగా ఆవిర్భవించిన లింగంగా భావించబడే ఈ దివ్యమూర్తి భక్తుల పూజలను అందుకుంటోంది. సాధారణంగా శైవాలయాలలో శివలింగం తూర్పు దిశగా దర్శనమిస్తుండగా, ఈ ఆలయంలో మాత్రం పశ్చిమాభిముఖంగా ఉండటం విశేషం. ఈ ప్రత్యేకత ఆలయానికి మరింత ప్రాధాన్యాన్ని తీసుకొచ్చింది.
“బుగ్గ” అనే పదానికి ఊట లేదా జలధార అనే అర్థం ఉంది. ఆలయ ప్రాంగణంలో నిరంతరం నీరు ఊరుతూ ఉండటంతో స్వామివారికి “బుగ్గ రామలింగేశ్వరుడు” అనే పేరు వచ్చినట్లు స్థానిక కథనాలు చెబుతాయి. ఈ జలధార శివుని దివ్యమహిమకు ప్రతీకగా భావించబడుతోంది.
ఆలయ నిర్మాణంలో గర్భగుడి, అర్ధమండపం, ముఖమండపం అత్యంత శిల్పసౌందర్యంతో తీర్చిదిద్దబడ్డాయి. రామాయణం, మహాభారతం ఇతిహాసాలకు సంబంధించిన అనేక ఘట్టాలను రాతిపై అద్భుతంగా చెక్కారు. శిల్పుల నైపుణ్యానికి నిదర్శనంగా నిలిచే ఈ కళాఖండాలు సందర్శకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తాయి. ప్రతి శిల్పం ఒక కథను చెబుతున్నట్లుగా కనిపించడం ఈ ఆలయ ప్రత్యేకత.
స్వామివారిని స్తుతించే ప్రసిద్ధ శ్లోకం:
నాగేంద్రహారాయ త్రిలోచనాయ
భస్మాంగరాగాయ మహేశ్వరాయ ।
నిత్యాయ శుద్ధాయ దిగంబరాయ
తస్మై నకారాయ నమః శివాయ ॥
అర్థం: నాగాభరణాలను ధరించినవాడికి, మూడు నేత్రాలు కలిగినవాడికి, భస్మాన్ని అలంకారంగా ధరించిన మహేశ్వరునికి నమస్కారం. నిత్యశుద్ధుడైన పరమశివుని ఈ శ్లోకం స్తుతిస్తుంది.
మరో శ్లోకం:
వందే శంభుం ఉమాపతిం
సురగురుం వందే జగత్కారణమ్ ।
వందే పన్నగభూషణం మృగధరం
వందే పశూనాం పతిమ్ ॥
అర్థం: ఉమాదేవి భర్తయైన శంభునికి, జగత్తుకు కారణభూతుడైన పరమేశ్వరునికి, నాగాభరణాలను ధరించిన పశుపతినాథునికి నమస్కారాలు అని ఈ శ్లోకం భావాన్ని తెలియజేస్తుంది.
ఆలయంలోని మరో విశేషం విష్ణు ఆలయం ముందు ఉన్న ఏడు స్వతంత్ర రాతి స్తంభాలు. వీటిని మృదువుగా తట్టినప్పుడు సంగీతంలోని సప్తస్వరాలు వినిపిస్తాయని చెబుతారు. శిలలో సంగీతాన్ని ప్రతిధ్వనింపజేసిన ఈ అద్భుత శిల్పకళ ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిశోధకులను ఆకర్షిస్తోంది. ఇది విజయనగర శిల్పుల అసాధారణ ప్రతిభకు నిదర్శనం.
ఆలయ గోపురాలు పూర్తిగా నిర్మాణం పూర్తి కాకపోయినప్పటికీ వాటి వైభవం అసాధారణంగా ఉంటుంది. ప్రసిద్ధ నిర్మాణ చరిత్రకారుడు జేమ్స్ ఆండర్సన్ ఈ గోపురాలను “అద్భుతాలు”గా అభివర్ణించినట్లు చారిత్రక గ్రంథాలు పేర్కొంటాయి. శిల్పాల సున్నితత్వం, నిర్మాణ నైపుణ్యం ఆలయాన్ని ఒక కళాఖండంగా నిలబెట్టాయి.
భక్తి, చరిత్ర, శిల్పకళ, సంగీతం అనే నాలుగు అంశాల సమ్మేళనంగా నిలిచిన బుగ్గ రామలింగేశ్వరస్వామి ఆలయం ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆధ్యాత్మిక సంపదలో ఒక అమూల్య రత్నంగా వెలుగొందుతోంది. స్వామివారిని దర్శించిన వారికి ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యం, మనశ్శాంతి కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి