త్వం హి దేవ వరిష్ఠస్య మారుతస్య మహాత్మనః|
పుత్రః తస్యైవ వేగేన సదృశః కపికుఞ్జరః||121||
పూజితే త్వయి ధర్మజ్ఞ పూజాం ప్రాప్నోతి మారుతః|
తస్మాత్ త్వం పూజనీయో మే శృణుచాప్యత్ర కారణమ్||122||
పూర్వం కృత యుగే తాత పర్వతాః పక్షిణోఽభవన్|
తే హి జగ్ముర్దిశస్సర్వా గరుడానిల వేగినః||123||
తతస్తేషు ప్రయాతేషు దేవసంఘాస్సహర్షిభిః |
భూతాని చ భయం జగ్ముః తేషాం పతనశఙ్కయా ||124||
ఈ శ్లోకాలు శ్రీమద్రామాయణంలోని సుందరకాండలో వచ్చినవి. వీటిలో హనుమంతుని మహిమ, ఆయన వంశగౌరవం, ధర్మస్వరూపం, వినయం మరియు మహోన్నత గుణాలను ఎంతో అందంగా వర్ణించారు. వానరులు హనుమంతుడిని గౌరవిస్తూ ఆయన గొప్పతనాన్ని స్మరించుకుంటూ చెప్పిన ఈ మాటలు భారతీయ సంస్కృతిలో గురుభక్తి, అతిథి సత్కారం, మహనీయుల పట్ల గౌరవం వంటి విలువలను తెలియజేస్తున్నాయి.
మొదటి శ్లోకంలో హనుమంతుడు వాయుదేవుని పుత్రుడని, ఆయన వేగం కూడా వాయువు వలె అపారమని పేర్కొన్నారు. వాయువు ఎలాంటి అడ్డంకులను లెక్కచేయకుండా అన్ని ప్రాంతాలకు చేరినట్లే హనుమంతుడు కూడా అపారశక్తితో సముద్రాన్ని దాటి లంకకు చేరుకున్నాడు. ఆయన శక్తి కేవలం శారీరక బలం మాత్రమే కాదు; భక్తి, ధైర్యం, సంకల్పం, వినయం కూడా ఆయన గొప్పతనానికి కారణాలు. అందుకే హనుమంతుడు భక్తుల హృదయాలలో చిరస్థాయిగా నిలిచాడు.
రెండవ శ్లోకంలో హనుమంతుడిని గౌరవించడం అంటే వాయుదేవునికే గౌరవం చేసినట్లని చెప్పారు. ఇది భారతీయ సంస్కృతిలో ఉన్న ఒక గొప్ప భావనను తెలియజేస్తుంది. మహనీయులను గౌరవించడం ద్వారా దేవతలను గౌరవించిన ఫలితం లభిస్తుందని మన పురాణాలు చెబుతున్నాయి. తల్లిదండ్రులను, గురువులను, సద్గుణ సంపన్నులను పూజించడం ధర్మమని శాస్త్రాలు ఉపదేశిస్తున్నాయి.
తైత్తిరీయ ఉపనిషత్తులో మాతృదేవో భవ, పితృదేవో భవ, ఆచార్యదేవో భవ అని చెప్పబడింది. అంటే తల్లి, తండ్రి, గురువులను దేవతలతో సమానంగా భావించాలని బోధన. అదే విధంగా ఈ శ్లోకాలలో హనుమంతుని గౌరవించడం ద్వారా వాయుదేవుని సంతృప్తి కలుగుతుందని భావం వ్యక్తమవుతోంది.
మూడవ శ్లోకంలో కృతయుగంలో పర్వతాలకు రెక్కలు ఉండేవని ఒక పురాణగాథను సూచించారు. ఆ కాలంలో పర్వతాలు గరుత్మంతుని, వాయువుని వేగంతో అన్ని దిక్కులలో సంచరించేవని చెప్పారు. ఈ కథ ద్వారా ప్రకృతి యొక్క అపారశక్తిని తెలియజేస్తున్నారు. పర్వతాలు ఎగిరి సంచరించడం వల్ల దేవతలు, ఋషులు, భూతజాతులు భయపడేవారని తరువాతి శ్లోకంలో పేర్కొన్నారు. పర్వతాలు ఎప్పుడు పడిపోతాయో అనే భయంతో సమస్త జీవులు ఆందోళన చెందేవి.
ఈ పురాణగాథలో అంతర్లీనమైన సందేశం ఏమిటంటే, అపారమైన శక్తి ఉన్నవారు దానిని నియంత్రణతో వినియోగించాలి. హనుమంతుడు కూడా అపారశక్తి కలిగినవాడే అయినప్పటికీ ఆయన వినయంతో, ధర్మంతో జీవించాడు. ఇదే ఆయన గొప్పతనం. శక్తికి వినయం జతకలిసినప్పుడే అది సమాజానికి మేలు చేస్తుంది.
భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు వినయం, దమనం, అహింస, క్షాంతి వంటి గుణాలను దైవసంపత్తిగా పేర్కొన్నాడు. హనుమంతుడిలో ఈ గుణాలన్నీ కనిపిస్తాయి. అందుకే ఆయనను భక్తి, సేవ, ధైర్యానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు.
స్వామి వివేకానందుడు బలం మరియు భక్తి రెండూ కలిసినప్పుడే నిజమైన మహత్తు ఉత్పన్నమవుతుందని చెప్పారు. మహాత్మా గాంధీ కూడా వినయం లేని శక్తి ప్రమాదకరమని పేర్కొన్నారు. ఈ భావాలు హనుమంతుని జీవితంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
ఈ శ్లోకాలు మనకు వినయం, గురుభక్తి, పెద్దల పట్ల గౌరవం, శక్తిని సద్వినియోగం చేయడం వంటి విలువలను నేర్పుతున్నాయి. నేటి యువత హనుమంతుడి జీవితాన్ని ఆదర్శంగా తీసుకుంటే ధైర్యం, క్రమశిక్షణ, సేవాభావం పెంపొందుతాయి.
మొత్తానికి ఈ శ్లోకాలు హనుమంతుని మహిమను మాత్రమే కాకుండా, ధర్మబద్ధమైన జీవన విధానాన్ని కూడా తెలియజేస్తున్నాయి. శక్తి, భక్తి, వినయం కలిసినప్పుడు మానవుడు మహోన్నత స్థితికి చేరుకుంటాడనే శాశ్వత సత్యాన్ని ఈ శ్లోకాలు బోధిస్తున్నాయి.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి