తృతీయ స్కంధము – జ్ఞాన మైత్రేయం : భగవంతుని సృజన లీల (భాగం – 1)
శ్రీమద్భాగవత తృతీయ స్కంధంలో విదురుడు మరియు మైత్రేయ మహర్షి మధ్య జరిగిన సంభాషణ అత్యంత ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది. ఉద్ధవుని సూచన మేరకు మైత్రేయ మహర్షిని ఆశ్రయించిన విదురుడు, జగత్తు సృష్టి రహస్యాలను తెలుసుకోవాలనే జిజ్ఞాసతో అనేక ప్రశ్నలు అడిగాడు. జీవుడు ఎందుకు జన్మిస్తాడు? సృష్టి ఎలా ప్రారంభమైంది? పరమాత్మ మరియు ప్రకృతి మధ్య సంబంధం ఏమిటి? వంటి ప్రశ్నలకు సమాధానంగా మైత్రేయుడు భగవంతుని సృజన లీలను వివరించాడు.
సృష్టికి ముందు ఈ విశ్వంలో కనిపించే నామరూపాలు ఏవీ లేవు. పంచభూతాలు, గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, దేవతలు, మనుషులు, జంతువులు ఏవీ లేవు. ఆ సమయంలో పరబ్రహ్మ స్వరూపుడైన శ్రీమహావిష్ణువు మాత్రమే ఉండేవాడు. ఆయన అనంతుడు, స్వయంప్రకాశుడు, కాలానికి అతీతుడు. ఆయనలోనే సమస్త సృష్టి సూక్ష్మరూపంలో నిద్రాణ స్థితిలో ఉండేది.
భగవంతుని యోగమాయ ప్రభావంతో కాలం తన కార్యాన్ని ప్రారంభించింది. కాలం, కర్మ, స్వభావం అనే శక్తులు ప్రకృతిని కదిలించాయి. అప్పుడు అవ్యక్తంగా ఉన్న ప్రకృతి వ్యక్త రూపాన్ని ధరించడం ప్రారంభించింది. దీనినే సృష్టి ఆరంభం అంటారు. ఈ సృష్టి భగవంతుని సంకల్పం వల్లే జరుగుతుందని మైత్రేయుడు వివరించాడు.
మొదట మహత్తత్త్వం ఉద్భవించింది. ఇది సమస్త విశ్వానికి మూలమైన చైతన్యశక్తి. మహత్తత్త్వం నుండి అహంకారం పుట్టింది. ఈ అహంకారం మూడు రూపాలలో విభజించబడింది. సాత్త్విక, రాజసిక, తామసిక స్వరూపాలుగా అది విస్తరించింది. ఈ మూడు గుణాలే ప్రపంచంలోని వైవిధ్యానికి కారణమయ్యాయి.
తామసిక అహంకారం నుండి శబ్దం, స్పర్శ, రూపం, రుచి, గంధం అనే తన్మాత్రలు ఉద్భవించాయి. వీటి నుండి ఆకాశం, వాయువు, అగ్ని, జలం, భూమి అనే పంచభూతాలు ఆవిర్భవించాయి. ఇవే భౌతిక జగత్తుకు ఆధారాలుగా నిలిచాయి. రాజసిక అహంకారం నుండి జ్ఞానేంద్రియాలు, కర్మేంద్రియాలు ఉద్భవించాయి. సాత్త్విక అహంకారం నుండి దేవతా శక్తులు పుట్టాయి.
అయితే ఈ తత్త్వాలన్నీ విడివిడిగా ఉన్నంతకాలం సృష్టి పూర్తికాలేదు. భగవంతుని అనుగ్రహం లేకుండా అవి కార్యరూపం దాల్చలేకపోయాయి. అప్పుడు దేవతలు పరమాత్మను ప్రార్థించారు. “ఓ జగన్నాథా! మీ శక్తి లేకుండా మేము కార్యాలను నిర్వహించలేము” అని వేడుకున్నారు.
భక్తుల ప్రార్థనను ఆలకించిన భగవంతుడు తన చైతన్యాన్ని సృష్టిలో ప్రవేశపెట్టాడు. దాంతో వివిధ తత్త్వాలు పరస్పరం కలసి బ్రహ్మాండాన్ని నిర్మించాయి. ఈ విశ్వాండం జలరాశిలో వేల సంవత్సరాల పాటు తేలియాడింది. తరువాత భగవంతుడు గర్భోదకశాయిగా దానిలో ప్రవేశించాడు.
ఆయన నాభికమలం నుండి ఒక మహత్తర పద్మం వికసించింది. ఆ పద్మంపై సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మదేవుడు జన్మించాడు. బ్రహ్మకు తన జన్మ రహస్యం తెలియదు. తాను ఎక్కడి నుండి వచ్చానో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. పద్మనాళంలోకి ప్రవేశించి మూలాన్ని వెతికినా ఫలితం లభించలేదు.
అప్పుడు బ్రహ్మ తపస్సు చేశాడు. దీర్ఘకాల ధ్యానం తరువాత భగవంతుని అనుగ్రహం లభించింది. ఆయన హృదయంలో దివ్యజ్ఞానం ప్రస్ఫుటమైంది. సృష్టి నిర్వహణ బాధ్యత తనదేనని గ్రహించాడు. ఈ విధంగా సృష్టి కార్యం ప్రారంభమైంది.
మైత్రేయ మహర్షి ఈ కథ ద్వారా ఒక గొప్ప సత్యాన్ని తెలియజేస్తాడు. విశ్వంలోని ప్రతి వస్తువుకు ఒక కారణం ఉంటుంది. ఆ కారణాలన్నిటికీ మూలకారణం భగవంతుడే. సృష్టి యాదృచ్ఛికంగా జరగలేదు; దైవ సంకల్పం వల్లే ఏర్పడింది. అందువల్ల జగత్తును చూసినప్పుడు భగవంతుని మహిమను స్మరించాలి.
సృష్టి ప్రక్రియను విన్న విదురుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. భగవంతుని అనంత శక్తిని గుర్తించి మరిన్ని సందేహాలను అడిగాడు. అప్పుడు మైత్రేయుడు బ్రహ్మదేవుని తపస్సు, వైకుంఠ దర్శనం, సృష్టి విస్తరణ గురించి మరింత వివరంగా చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి