మన పుణ్య క్షేత్రాలు-85: - డా:సి.హెచ్.ప్రతాప్

 
శ్రీ గణేశాయ నమః
నమస్తే గణనాథాయ సిద్ధిబుద్ధి ప్రదాయినే ।
సర్వవిఘ్నహరాయైవ మహాగణపతే నమః ॥
భావం:
సిద్ధి, బుద్ధులను ప్రసాదించే గణనాథుడా! భక్తుల జీవితాల్లోని సమస్త విఘ్నాలను తొలగించే మహాగణపతీ! నీకు నమస్కారాలు. జ్ఞానం, ఐశ్వర్యం, విజయాలను అనుగ్రహించే దైవస్వరూపాన్ని ఈ శ్లోకం స్తుతిస్తోంది.
మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని పుణె జిల్లాలో, షిరూర్ తాలూకాలో ఉన్న రంజన్‌గావ్ గ్రామంలో వెలసిన పవిత్ర గణపతి క్షేత్రం శ్రీ మహాగణపతి దేవాలయం. అష్టవినాయక క్షేత్రాలలో ఎనిమిదవ మరియు చివరి స్థానాన్ని పొందిన ఈ ఆలయం భక్తులకు అత్యంత పవిత్రమైన పుణ్యక్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. పుణె–అహ్మద్‌నగర్ జాతీయ రహదారిపై ఉన్న ఈ క్షేత్రం పుణె నగరానికి సుమారు 50 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. అష్టవినాయక యాత్రను పూర్తి చేసే ముందు భక్తులు ఈ దేవాలయాన్ని దర్శించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది.
పురాణాల ప్రకారం త్రిపురాసురుడు అనే రాక్షసుడు దేవతలను తీవ్రంగా ఇబ్బంది పెట్టేవాడు. అతడిని సంహరించడానికి ముందు పరమశివుడు గణపతిని ఆరాధించినట్లు కథనం చెబుతోంది. గణపతి అనుగ్రహంతో శివుడు త్రిపురాసురుని సంహరించి విజయం సాధించాడు. ఈ సందర్భంలో గణపతి తన మహాశక్తిని ప్రదర్శించినందున ఇక్కడ ఆయన “మహాగణపతి”గా ప్రసిద్ధి చెందాడు. శివునికి విజయాన్ని ప్రసాదించిన దైవంగా ఈ క్షేత్రం ప్రత్యేక గౌరవాన్ని పొందింది.
రంజన్‌గావ్ దేవాలయం చారిత్రకంగా, ఆధ్యాత్మికంగా విశేష ప్రాధాన్యాన్ని కలిగి ఉంది. పేష్వాల కాలంలో ఈ ఆలయం అభివృద్ధి చెందింది. ముఖ్యంగా మాధవరావు పేష్వా, ఇతర మరాఠా పాలకులు ఆలయ నిర్మాణానికి విశేష సహకారం అందించినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. ఆలయ నిర్మాణంలో మరాఠా శిల్పకళా సంప్రదాయాలు ప్రతిఫలిస్తాయి. విశాలమైన ప్రాంగణం, బలమైన రాతి నిర్మాణం, అందమైన మండపాలు భక్తులను ఆకట్టుకుంటాయి.
గర్భగుడిలోని మహాగణపతి విగ్రహం అత్యంత దివ్యంగా దర్శనమిస్తుంది. స్థానిక విశ్వాసాల ప్రకారం గర్భగుడి క్రింద మరింత శక్తివంతమైన, పది తొండాలు మరియు ఇరవై చేతులతో కూడిన మహోత్కట గణపతి విగ్రహం ఉందని చెబుతారు. ప్రత్యేక సందర్భాల్లో మాత్రమే ఈ విశేషం గురించి ప్రస్తావిస్తారు. స్వామివారి దివ్యరూపం భక్తులలో భక్తి, విశ్వాసాలను మరింత బలపరుస్తుంది.
వినాయక చవితి, గణేశ జయంతి, సంకష్టహర చతుర్థి వంటి పర్వదినాల్లో ఆలయంలో ఘనమైన ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. మహారాష్ట్రతో పాటు దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వేలాది మంది భక్తులు తరలివచ్చి స్వామివారిని దర్శించుకుంటారు. వేదపారాయణాలు, అభిషేకాలు, ప్రత్యేక హారతులు, భజనలు, అన్నదాన కార్యక్రమాలు ఆలయాన్ని ఆధ్యాత్మిక కాంతితో నింపుతాయి.
అష్టవినాయక యాత్రలో చివరి క్షేత్రమైన రంజన్‌గావ్ మహాగణపతి దేవాలయం భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక పరిపూర్ణతను అందించే పవిత్ర నిలయంగా నిలిచింది. శక్తి, జ్ఞానం, విజయం, ధైర్యానికి ప్రతీకగా భావించే మహాగణపతి అనుగ్రహంతో భక్తుల జీవితాల్లోని ఆటంకాలు తొలగి శుభఫలాలు సిద్ధిస్తాయని విశ్వాసం. చరిత్ర, పురాణం, భక్తి, ఆధ్యాత్మికతల సమ్మేళనంగా వెలసిన ఈ క్షేత్రం నేటికీ లక్షలాది మంది భక్తులకు దైవానుభూతిని ప్రసాదిస్తూ మహిమాన్వితంగా వెలుగొందుతోంది.