వింగ్ కమాండర్ విజయలక్ష్మి: - - యామిజాల జగదీశ్

 

వింగ్ కమాండర్ డాక్టర్ విజయలక్ష్మి రమణన్, భారత సైనిక చరిత్రలో ఒక మార్గదర్శక మహిళగా నిలిచారు. ఈమె,  ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ అధికారిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన మొదటి మహిళ అనే ఘనతను సాధించారు.
ఫిబ్రవరి 27, 1924 నాటి మద్రాసులో జన్మించిన ఈమె, సాయుధ దళాలలో మహిళల భాగస్వామ్యం గురించి వినడమే అరుదైన, ఊహించడానికే వీలులేని కాలంలో, లింగ వివక్షల అడ్డంకులను బద్దలు కొట్టారు.
“విజీ” అని ప్రేమగా పిలవబడే విజయలక్ష్మి రమణన్ గారు, సాంప్రదాయం, సంగీతం, ప్రజా సేవలో మునిగి తేలిన ఒక కుటుంబంలో జన్మించారు. 
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొన్న యోధుడు, మద్రాసులో పబ్లిక్ హెల్త్ ఆఫీసర్‌గా పని చేసిన ఆమె తండ్రి టి.డి. నారాయణ అయ్యర్, క్రమశిక్షణ, దేశ సేవ అనే సద్గుణాలను విజయలక్ష్మికి చిన్నతనం నుంచే నూరిపోసి పెంచారు.
తన తండ్రి ఆదర్శాల వల్ల, అలాగే సరోజినీ నాయుడు, డాక్టర్ ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి వంటి రోల్ మోడల్ మహిళల ద్వారా ప్రేరణ పొంది, ఆమె పూర్తి మనస్సుతో వైద్య రంగంలోకి అడుగుపెట్టారు.
1943లో, ఆమె మద్రాస్ మెడికల్ కాలేజీలో చేరారు. చదువులో రాణించిన ఆమె, వైద్య రంగంలో విశేష ప్రతిభకు గాను 'బాల్ఫోర్ మెమోరియల్ మెడల్'ను, సర్జరీ (అరువై చికిత్స) విభాగంలో 'మద్రాస్ యూనివర్సిటీ ప్రైజ్'ను అందుకున్నారు.
1948లో, ఆమె ఉత్తమ విద్యార్థినిగా ఎంపికయ్యారు. ఆ తర్వాత ప్రసూతి మరియు గైనకాలజీ (Obstetrics and Gynaecology) విభాగంలో ఎండీ (MD) పట్టా పూర్తి చేశారు. సైనిక సేవలో చేరడానికి ముందు, ఆమె చెన్నైలోని ఎగ్మూర్ ప్రసూతి ఆసుపత్రిలో సర్జన్‌గా పని చేశారు. ఇదే ఆమె వైద్య నైపుణ్యాలను మరింత మెరుగుపరిచిందని చెప్పవచ్చు.
1955లో, విజయలక్ష్మి భారత వైమానిక దళ అధికారి అయిన వింగ్ కమాండర్ కె.వి. రమణన్ గారిని వివాహం చేసుకున్నారు. ఆయనే విజయలక్ష్మిని వైమానిక దళంలో చేరమని ప్రోత్సహించారు. భారత వైమానిక దళంలో కలిసి పనిచేసిన తొలి భార్యాభర్తల జంటలలో వీరు కూడా ఒకరు.
1955 ఆగస్టు 22న, విజయలక్ష్మి రమణన్ గారు షార్ట్ సర్వీస్ కమిషన్ (Short Service Commission) కింద ఆర్మీ మెడికల్ కోర్ప్స్‌లో అధికారిగా నియమితులయ్యారు. ఆ వెంటనే ఆమెను భారత వైమానిక దళానికి బదిలీ చేశారు. దీని ద్వారా, భారత వైమానిక దళ చరిత్రలోనే అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన మొదటి మహిళా అధికారి అనే గౌరవాన్ని ఆమె దక్కించుకున్నారు.
1956 నుండి ఆమె ప్రత్యేకంగా వైమానిక దళ ఆసుపత్రులలో పనిచేస్తూ, క్రమంగా పదోన్నతులు పొందారు. ఫ్లయింగ్ ఆఫీసర్ (1955), ఫ్లైట్ లెఫ్టినెంట్ (1956), స్క్వాడ్రన్ లీడర్ (1960), మరియు వింగ్ కమాండర్ (22 ఆగస్టు 1972). 24 సంవత్సరాల ఆదర్శవంతమైన సేవ తర్వాత, 4971 MED అనే సర్వీస్ నంబర్‌తో 1979 ఫిబ్రవరి 28 న ఆమె పదవీ విరమణ చేశారు.
తన 24 ఏళ్ల సుదీర్ఘ సేవా కాలంలో, ప్రసూతి, గైనకాలజిస్ట్‌గా అంకితభావంతో పని చేసిన ఈమె, మూడు పెద్ద యుద్ధాల సమయంలో కీలకమైన వైద్య సేవలను అందించడం అత్యంత ప్రశంసనీయమైన విషయం.
నేటికీ వైమానిక దళ మహిళా అధికారులు ధరించే ప్రసిద్ధ 'చీర యూనిఫామ్‌'ను (Saree Uniform) డిజైన్ చేసింది ఈమనే; అంతేకాకుండా, ఆమె చేసిన విశిష్ట సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం నుండి 'విశిష్ట సేవా పతకాన్ని' (Vishisht Seva Medal) కూడా అందుకున్నారు.
భారత వైమానిక దళంలో మొదటి మహిళా అధికారిగా తన అనుభవాల గురించి మాట్లాడుతూ, ఆమె "కొన్ని సంవత్సరాల పాటు, నేను వైమానిక దళంలో ఏకైక మహిళా అధికారిని. మొదట్లో, పురుషులతో కలిసి పనిచేయడానికి నేను భయపడ్డాను. కానీ నేను ధైర్యంగా ఉన్నాను. నేను నన్ను నేను ఎదుర్కోగలనని అనుకున్నాను." అని అన్నారు. భారత వైమానిక దళంలో చేరినప్పుడు, మహిళలకు యూనిఫాంలు లేవు, కాబట్టి ఆమె వైమానిక దళ రంగులతో చీర, జాకెట్ ధరించారు. 
విజయలక్ష్మి శిక్షణ పొందిన శాస్త్రీయ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసురాలు కూడా . ఆమె 15 సంవత్సరాల వయస్సు నుండి ఆల్ ఇండియా రేడియోలో క్రమం తప్పక ప్రోగ్రాంలు ఇచ్చారు. ఆమె కచ్చేరీలు ఢిల్లీ , లక్నో , సికింద్రాబాద్, బెంగళూరు నుండి ప్రసారాలయ్యాయి. ఆమెకు సుకన్య అనే కుమార్తె, సుకుమార్ అనే కుమారుడు ఉన్నారు. 
అక్టోబర్ 18, 2020 న తన 96వ ఏట ఆమె కుమార్తె ఇంట కన్నుమూశారు. ఆమె మనల్ని విడిచివెళ్లినప్పటికీ, మహిళలకు ఆదర్శంగా ధైర్యం, ఎదురొడ్డి నిలిచే తత్వం, ప్రశాంతమైన దృఢ సంకల్పాన్ని ఒక గొప్ప వారసత్వంగా మనకు అందించి వెళ్లారు.