శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రపత్తి -14: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 ప్రాయః ప్రపన్న జనతా ప్రథమావగాహ్యౌ
మాతుః స్తనావివ శిశో రమృతాయమాణౌ ।
ప్రాప్తౌ పరస్పర తులా మతులాంతరౌ తే
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే
వేంకటేశ్వర ప్రపత్తిలోని ఈ శ్లోకం భగవంతుని పాదపద్మాలకు మరియు భక్తులకు మధ్య గల వాత్సల్యపూరితమైన సంబంధాన్ని అత్యంత మధురంగా వర్ణిస్తుంది. "ప్రాయః ప్రపన్న జనతా ప్రథమావగాహ్యౌ" అంటూ సాగే ఈ స్తోత్రం స్వామివారి చరణాలను ఒక బిడ్డకు తల్లి పాలు ఎంతటి అమృతప్రాయమో, అంతటి శక్తివంతమైనవిగా పోలుస్తుంది. ఈ శ్లోకంలోని అంతరార్థం కేవలం భక్తిని మాత్రమే కాకుండా, భగవంతుని కరుణా రసాన్ని కూడా అద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తుంది. శ్రీవేంకటేశ్వరుని పాదాలను ఆశ్రయించడం వల్ల కలిగే రక్షణను ఈ వర్ణన మనకు స్పష్టం చేస్తుంది.
మొదటగా "ప్రాయః ప్రపన్న జనతా ప్రథమావగాహ్యౌ" అనగా శరణు కోరి వచ్చే భక్తులకు మొట్టమొదటగా దర్శనమిచ్చేవి ఆ స్వామి పాదాలే అని అర్థం. భక్తుడు ఆలయంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు తన అహంకారాన్ని వీడి వంగి నమస్కరించినప్పుడు ఆయన దృష్టి ముందుగా ఆ దివ్య చరణాలపైనే పడుతుంది. ప్రపన్న జనత అంటే సంపూర్ణంగా భగవంతుడిని నమ్ముకున్న వారు. అటువంటి వారికి ఆ పాదాలు ఒక జ్ఞాన సముద్రం వలె, అందులో మునిగి తేలేందుకు ఆహ్వానిస్తున్నట్లుగా కనిపిస్తాయి. సంసార సాగరంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్న మానవులకు ఈ పాదాలే ప్రథమ చికిత్స వలె రక్షణను కల్పిస్తాయి. ఆ పాదాల చెంత చేరడమే మోక్ష మార్గానికి తొలి మెట్టు అని ఇక్కడ స్పష్టమవుతోంది.
"మాతుః స్తనావివ శిశో రమృతాయమాణౌ" అనే పోలిక ఈ శ్లోకంలో అత్యంత హృద్యమైనది. ఆకలితో ఉన్న పసిబిడ్డకు తల్లి పాలు ఎలాగైతే అమృతంలా ఉండి ప్రాణదానం చేస్తాయో, అలాగే భక్తులకు ఈ స్వామి పాదాలు అమృతధారలను కురిపిస్తాయి. బిడ్డకు ఏమీ తెలియకపోయినా తల్లి తనంతట తానుగా పాలను ఇచ్చి బిడ్డను ఎలా రక్షిస్తుందో, భక్తుడు అడగకపోయినా భగవంతుడు తన పాదాల ద్వారా కరుణను ప్రసాదిస్తాడు. తల్లి పాలు బిడ్డకు శారీరక పుష్టిని ఇస్తే, స్వామి పాదాలు భక్తునికి ఆధ్యాత్మిక పుష్టిని, మానసిక ప్రశాంతతను చేకూరుస్తాయి. ఈ ఉపమానం ద్వారా భగవంతుడు భక్తుల పట్ల చూపే మాతృత్వాన్ని కవి ఇక్కడ అద్భుతంగా చిత్రించాడు.
"ప్రాప్తౌ పరస్పర తులా మతులాంతరౌ తే" అనగా ఆ రెండు పాదాలు ఒకదానితో ఒకటి సమానంగా ఉంటూ, సాటిలేని గొప్పతనంతో విరాజిల్లుతున్నాయి అని అర్థం. సాధారణంగా లోకంలో ఒక వస్తువును మరొక వస్తువుతో పోలుస్తాము. కానీ వేంకటేశ్వరుని కుడి పాదానికి ఎడమ పాదమే సాటి. వాటికి మరే ఇతర వస్తువుతోనూ పోలిక లేదు. అవి "అతులాంతరౌ" అనగా సాటిలేని అంతరార్థాన్ని కలిగినవి. ఈ రెండు పాదాలు జ్ఞానానికి మరియు వైరాగ్యానికి చిహ్నాలుగా భావించవచ్చు. భక్తుని హృదయంలో ఈ రెండు పాదాలు స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు అతనికి అజ్ఞానం అనే చీకటి దరిచేరదు. ఈ పాదాల మధ్య ఉన్న సామ్యం భగవంతుని పరిపూర్ణతను సూచిస్తుంది.
చివరగా "శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే" అంటూ భక్తుడు తన సర్వస్వాన్ని ఆ చరణాల చెంత అర్పించుకుంటున్నాడు. శరణాగతి అనేది భక్తిలో అత్యున్నత స్థితి. నా రక్షణ భారం నీదే అని స్వామి పాదాలను గట్టిగా పట్టుకోవడమే దీని పరమార్థం. తల్లిని నమ్ముకున్న బిడ్డకు భయం ఎలా ఉండదో, ఆ వేంకటేశ్వరుని పాదాలను నమ్ముకున్న భక్తునికి ఈ లోకంలో ఎటువంటి భయం ఉండదు. ఈ శ్లోకాన్ని నిరంతరం స్మరించడం వల్ల మనస్సులో భయము తొలగి ధైర్యం కలుగుతుంది. భగవంతుని పాద సేవ చేయడం వల్ల వినయం అలవడుతుంది. ఈ దివ్య చరణాల నీడలో ఉండటమే మానవ జన్మకు సార్థకత. ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని కోరుకునే ప్రతి భక్తునికి ఈ పాదాలే ఆఖరి గమ్యం. అటువంటి మహిమాన్వితమైన శ్రీవేంకటేశ్వర పాదాలను నేను మనస్ఫూర్తిగా శరణు వేడుతున్నాను.