సుందరకాండము-11: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

యాని చౌషధజాలాని తస్మిన్ జాతాని పర్వతే |

విషఘ్నాన్యపి నాగానాం న శేకుః శమితం విషం||21||

భిద్యతేఽయం గిరిర్భూతైరితి మత్వా తపస్వినః |

త్రస్తా విద్యాధరాః తస్మాత్ ఉత్పేతుః స్త్రీగణైసహ||22||

పానభూమిగతం హిత్వా హైమమాసవభాజనమ్|

పాత్రాణి చ మహార్హాణి కరకాంశ్చ హిరణ్మయాన్ ||23||

లేహ్యానుచ్చావచాన్ భక్ష్యాన్ మాంసాని వివిధాని చ|

ఆర్షభాణీ చ చర్మాణి ఖడ్గాంశ్చ కనకత్సరూన్ ||24||

శ్రీమద్రామాయణంలోని సుందరకాండలో హనుమంతుని అపార పరాక్రమాన్ని, అసాధారణ వేగాన్ని, అతని లంఘన ప్రభావానికి ప్రకృతి సైతం కంపించిన తీరును ఈ శ్లోకాలు అద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తాయి. సీతాన్వేషణకై సముద్ర లంఘనానికి సిద్ధపడిన ఆంజనేయుడు, మహేంద్రపర్వతంపై నుండి ఆకాశంలోకి లంఘించినప్పుడు అక్కడ సంభవించిన మార్పులను వాల్మీకి మహర్షి ఇక్కడ రమణీయంగా వర్ణించారు.

మొదటి శ్లోకంలో మహేంద్రపర్వతంపై సహజంగా లభించే దివ్యౌషధాల ప్రస్తావన ఉంది. ఆ పర్వతంపై పెరిగిన మొక్కలు ఎటువంటి ఘోర సర్పవిషాన్ని అయినా హరించగల మహత్తర శక్తి కలిగినవి. అయినప్పటికీ, హనుమంతుని లంఘన వేగానికి, ఆ తీవ్ర ఒత్తిడికి పర్వత గుహలలోని పాములు భయంతో అత్యంత ఘోరమైన విషాన్ని గ్రక్కాయి. ఆ సమయంలో ఉద్భవించిన విషతీవ్రతను నివారించడం అక్కడ ఉన్న దివ్యౌషధాల వల్ల కూడా సాధ్యం కాలేదు. హనుమంతుని భౌతిక శక్తి, పరాక్రమం ప్రకృతిలోని సహజ సిద్ధమైన శక్తులను మించి ఉన్నాయని ఈ ఘట్టం నిరూపిస్తుంది.

రెండవ శ్లోకంలో హనుమంతుడు ఆకాశంలోకి ఎగరడానికి పర్వతాన్ని పాదాలతో బలంగా తొక్కినప్పుడు సంభవించిన భీకర పరిణామాలు వ్యక్తమవుతాయి. ఆ తీవ్రమైన బలానికి మహేంద్రపర్వతం ముక్కలైపోతుందేమోనని అక్కడ నివసిస్తున్న తపస్వులు, సిద్ధులు భీతిల్లారు. పర్వత ప్రాంతంలో విహరిస్తున్న విద్యాధరులు భయాందోళనలతో తమ స్త్రీజనంతో సహా వెంటనే ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయారు. రామకార్య సాధన కోసం హనుమంతుడు పూనిన దృఢసంకల్పం, ఆ సేవానిరతి అంతటి మహాత్ములలోనూ ఆశ్చర్యాన్ని, భయాన్ని కలిగించాయి.

మూడు, నాలుగు శ్లోకాలలో భయభ్రాంతులకు గురైన విద్యాధరులు తమ విలాసాలను సైతం విస్మరించి ప్రాణరక్షణకై పరుగు తీసిన దృశ్యం కండ్లకడుతుంది. వారు తాము అనుభవిస్తున్న బంగారు మద్యపాత్రలను, అమూల్యమైన సువర్ణ కలశాలను, కంచాలను అక్కడే వదిలివేశారు. అంతేకాకుండా నాకడానికి, నమలడానికి వీలైన రకరకాల పిండివంటలను, వివిధ మాంసాహారాలను విస్మరించారు. ఎద్దు చర్మంతో చేసిన కవచాలను, బంగారు పిడులు కలిగిన విలువైన ఖడ్గాలను సైతం విడిచిపెట్టి ప్రాణభయంతో పారిపోయారు. హనుమంతుని లంఘనం వల్ల ఉద్భవించిన ఆ వేగపు ధాటి ఎంతటి భీకరమైందో ఈ వర్ణన స్పష్టం చేస్తుంది.

వాల్మీకి మహర్షి ఈ శ్లోకాల ద్వారా కేవలం ఒక వీరుని శారీరక బలాన్ని మాత్రమే ప్రదర్శించలేదు. ధర్మకార్యం కోసం, నిస్వార్థ భావనతో భగవత్సేవలో నిమగ్నమైన వ్యక్తిలో దైవశక్తి ఏ విధంగా ప్రవహిస్తుందో నిరూపించారు. హనుమంతుడు తన స్వప్రయోజనం కోసం కాక, కేవలం శ్రీరాముని కార్యసిద్ధికై బయలుదేరాడు. అందుకే ఆయనలో అసాధారణమైన, అప్రతిహతమైన విశ్వరూప శక్తి వ్యక్తమైంది.

మానవ జీవితంలో కూడా స్వార్థాన్ని వీడి, ధర్మబద్ధమైన ఉన్నత లక్ష్యాల సాధన కోసం నిస్వార్థంగా కృషి చేసినప్పుడు అంతర్గతంగా దాగి ఉన్న అద్భుత శక్తులు వెలుగులోకి వస్తాయి. హనుమంతుని ఈ దివ్య ప్రయాణం లోకానికి అచంచలమైన భక్తికి, ధైర్యానికి, కార్యదీక్షకు, నిరుపమాన దైవనిష్ఠకు శాశ్వత సంకేతంగా నిలిచింది.