శ్రీమద్భాగవతం: భక్తి రసామృత సారము (45 వ భాగం)(ద్వితీయ స్కంధము)-డా: సి.హెచ్.ప్రతాప్

రామాయ రామభద్రాయ రామచంద్రాయ వేధసే ।

రఘునాథాయ నాథాయ సీతాయాః పతయే నమః ॥

భావం:

రఘువంశంలో అవతరించిన శ్రీరాముడు ధర్మానికి ప్రతిరూపం. సీతాదేవికి భర్తగా, ప్రజలకు ఆదర్శప్రాయమైన రాజుగా, సత్యవ్రతుడిగా నిలిచిన ఆయనకు ఈ శ్లోకం నమస్కరిస్తోంది.

హిందూ ధర్మంలో శ్రీమహావిష్ణువు దశావతారాలలో అత్యంత పవిత్రమైన అవతారంగా శ్రీరామ అవతారం గుర్తించబడింది. ధర్మాన్ని స్థాపించడానికి, దుష్టులను సంహరించడానికి, సజ్జనులను రక్షించడానికి త్రేతాయుగంలో శ్రీమహావిష్ణువు రాముడిగా అవతరించాడు. వాల్మీకి మహర్షి రచించిన రామాయణం ఈ అవతార మహిమను ప్రపంచానికి పరిచయం చేసింది. శ్రీరాముడు కేవలం ఒక దేవుడిగానే కాకుండా ఆదర్శ మానవుడిగా, ఆదర్శ పాలకుడిగా భారతీయుల హృదయాలలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాడు.

అయోధ్యను పాలించిన ఇక్ష్వాకువంశ రాజు దశరథుడికి చాలాకాలం వరకు సంతానం కలగలేదు. దీంతో ఆయన పుత్రకామేష్టి యాగం నిర్వహించాడు. యాగఫలంగా కౌసల్యాదేవికి శ్రీరాముడు, కైకేయికి భరతుడు, సుమిత్రకు లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు జన్మించారు. చిన్ననాటి నుంచే శ్రీరాముడు వినయం, సత్యనిష్ఠ, ధైర్యం, పరాక్రమం వంటి గొప్ప లక్షణాలను ప్రదర్శించాడు.

విశ్వామిత్ర మహర్షి యజ్ఞాలను రాక్షసుల నుంచి రక్షించడానికి రామలక్ష్మణులను తనతో తీసుకెళ్లాడు. అక్కడ తాటక, సుబాహు వంటి రాక్షసులను సంహరించి రాముడు తన వీరత్వాన్ని నిరూపించాడు. అనంతరం మిథిలాపురిలో శివధనస్సును విరిచి సీతాదేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఈ సంఘటన భారతీయ సంస్కృతిలో ధర్మం, శౌర్యం, దైవానుగ్రహానికి ప్రతీకగా నిలిచింది.

దశరథుడు శ్రీరాముడిని యువరాజుగా పట్టాభిషేకం చేయాలని నిర్ణయించిన సమయంలో కైకేయి కోరిన వరాల కారణంగా రాముడు పద్నాలుగు సంవత్సరాల వనవాసానికి వెళ్లవలసి వచ్చింది. తండ్రి మాటను నిలబెట్టుకోవడం కోసం రాజ్యాన్ని, సుఖసౌకర్యాలను విడిచిపెట్టి అడవులకు వెళ్లడం ద్వారా ఆయన కర్తవ్యనిష్ఠను ప్రపంచానికి చాటాడు. సీతాదేవి, లక్ష్మణుడు కూడా ఆయన వెంట వనవాసానికి వెళ్లారు.

అడవిలో ఉన్న సమయంలో రావణుడు మాయచేసి సీతాదేవిని అపహరించాడు. ఆ తరువాత శ్రీరాముడు సుగ్రీవుడు, హనుమంతుడు, వానరసేన సహాయంతో సీతమ్మను వెతకడం ప్రారంభించాడు. హనుమంతుడు లంకకు వెళ్లి సీతాదేవి జాడను కనుగొన్నాడు. అనంతరం సముద్రంపై సేతువును నిర్మించి రామసేన లంకపై దండెత్తింది.

రావణుడితో జరిగిన యుద్ధం రామాయణంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన ఘట్టంగా నిలిచింది. చివరకు రావణుడిని సంహరించి శ్రీరాముడు ధర్మాన్ని స్థాపించాడు. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ఈ సంఘటన శాశ్వత ప్రతీకగా నిలిచింది. అందుకే విజయదశమి పర్వదినాన్ని రావణ సంహారానికి గుర్తుగా జరుపుకుంటారు.

వనవాసం పూర్తయిన తరువాత శ్రీరాముడు అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చి పట్టాభిషేకం పొందాడు. ఆయన పాలన “రామరాజ్యం”గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రజల సంక్షేమం, న్యాయం, సమానత్వం, శాంతి, సుభిక్షతకు రామరాజ్యం నేటికీ ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. ప్రజల అభిప్రాయాన్ని గౌరవిస్తూ, తన వ్యక్తిగత జీవితానికంటే రాజధర్మానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చిన పాలకుడిగా శ్రీరాముడు చరిత్రలో నిలిచిపోయాడు.

శ్రీరామ అవతారం మానవజాతికి అనేక విలువలను బోధించింది. సత్యం కోసం ఎంతటి త్యాగానికైనా సిద్ధపడాలి, తల్లిదండ్రుల మాటను గౌరవించాలి, ధర్మాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ విడిచిపెట్టకూడదు, స్నేహం, కుటుంబ బంధాలు, ప్రజాసేవకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి అనే సందేశాలను రామాయణం అందిస్తుంది.

యుగాలు మారినా శ్రీరాముని ఆదర్శాలు నేటికీ సమాజానికి మార్గదర్శకంగా నిలుస్తున్నాయి. అందుకే కోట్లాది మంది భక్తులు శ్రీరాముని ఆరాధిస్తూ ఆయన నామస్మరణ ద్వారా ఆధ్యాత్మిక శాంతిని, ధైర్యాన్ని, జీవితానికి అవసరమైన సద్గుణాలను పొందాలని కోరుకుంటారు. శ్రీరామ అవతారం భారతీయ సంస్కృతికి శాశ్వత స్ఫూర్తిగా నిలిచిన దివ్య చరిత్ర.