బొద్దింకలు: - - యామిజాల జగదీశ్

 కీటక నియంత్రణ సంస్థల ప్రకారం, ఈ రోజుల్లో మన ఇళ్లలో కనిపించే అత్యంత సాధారణ కీటకాలలో బొద్దింకలను ఒకటిగా పరిగణిస్తారు.  అయితే, వాటికి లక్షల సంవత్సరాల చరిత్ర ఉందని తెలుసా?
బొద్దింక అనే దానిని ఇంగ్లీషులో కాక్రోచ్ అని అంటారు. ఈ మాట స్పెయిన్ నుండి వచ్చింది. స్పానిష్ భాషలో, కొన్ని కీటకాలను "కుకరాచా" అని పిలిచేవారు. ఈ పదం మరింతగా పరిణామం చెంది, 1620ల నాటికి, ఆంగ్లంలో "కాక్రోచ్" (బొద్దింక) అనే పేరు వచ్చింది. అప్పటి నుంచి ఈ పేరు వాడుకలోకొచ్చింది.
ప్రపంచంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో రోచెస్ అని కూడా పిలిచే ఈ బొద్దింకలు, బ్లాటోడియా అనే కీటకాల క్రమానికి చెందినవి. ఈ సమూహంలో చెదపురుగులు కూడా ఉంటాయి. ఈ విస్తృత వర్గం కింద దాదాపు 5000 విభిన్న జాతుల బొద్దింకలను కనుగొనవచ్చు. వీటిలో, కేవలం 30 జాతులు మాత్రమే మానవులు నివసించే ప్రదేశాలలో నివసిస్తాయి. అవి కేవలం 5 జాతులు మాత్రమే. 
బొద్దింకలు ఎప్పుడు ఉద్భవించాయో మనకు ఖచ్చితంగా తెలియకపోయి నా, అవి కార్బోనిఫెరస్ యుగం నుండే ఉనికిలో ఉన్నాయని తెలుసు. ఈ యుగం సుమారు 320 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం భూమిపై ప్రారంభమైంది! 
నేటి ఆధునిక బొద్దింకలతో పోలిస్తే ఆ పురాతన బొద్దింకల శారీరక లక్షణాలు, ప్రవర్తనలో కొన్ని తేడాలు ఉండేవి.
బ్లాటోడియా కీటక క్రమంలో కనిపించే వేలాది బొద్దింకలలో, బ్లాటోప్టెరా వంటి కొన్ని ఇప్పటికే అంతరించిపోయాయి. ఆ రోజుల్లో, కార్బోనిఫెరస్ కాలానికి చెందిన ఆర్కిమైలాక్రిస్, పెర్మయన్ కాలానికి చెందిన ఆప్తోరోబ్లాటినా చాలా పెద్దవిగా పరిగణించారు. అయితే, నేటి ఆధునిక బొద్దింకలు లక్షల సంవత్సరాల క్రితం ఉనికిలో ఉన్న అన్ని జాతుల కంటే పెద్దవిగా ఉన్నాయి.
బొద్దింకల చరిత్ర గురించి అనేక అధ్యయనాలు జరిగాయి. 19వ శతాబ్దం నాటికి, బొద్దింకలు డెవోనియన్ యుగానికి (400 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం ఉనికిలో ఉన్న ఒక భౌగోళిక యుగం) చెందినవి అయి ఉండవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు నిర్థారించారు. ఆ శిలాజ యుగపు బొద్దింకలకు, మనం ఈ రోజు చూస్తున్న వాటికి మధ్య ఉన్న ప్రధాన తేడా అండోత్పాదకాల (ovipositors) ఉనికి. శిలాజ యుగపు బొద్దింకలు గుడ్లు పెట్టడానికి వాటి శరీరాలపై పొడవైన, గొట్టం లాంటి అండోత్పాద కాలను కలిగి ఉండేవి. ఆధునిక బొద్దింకలలో మనం ఇప్పుడు దానిని చూడలేము.
ఈ రోజుల్లో వంటగదులలో చూసే సాధారణ బొద్దింకలు చాలా చిన్నవిగా ఉంటాయి. అయితే, కొన్ని జాతుల బొద్దింకలు వాటి పరిమాణం, పొడవు, బరువుకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. 
బొద్దింకలు చదునైన, అండాకారపు శరీరాలు, పొడవైన యాంటెనాలు, ఆరు కాళ్లతో ఉండే పురాతన, స్థితిస్థాపక కీటకాలు (బ్లాటోడియా క్రమం). వెచ్చని, తేమతో కూడిన వాతావరణంలో వృద్ధి చెందడానికి ప్రసిద్ధి చెందినప్పటికీ, 4,000 కంటే ఎక్కువ జాతులలో కొన్ని మాత్రమే మానవ గృహాలలో సాధారణ తెగుళ్లుగా ఉన్నాయి. అవి పోషకాల చక్రంలో కీలకమైన పర్యావరణ పాత్రను పోషిస్తాయి, కానీ క్రిములను వ్యాప్తి చేయగలవు. అలెర్జీలను ప్రేరేపించగలవు. సాధారణ తెగులు జాతులలో జర్మన్, అమెరికన్ బొద్దింకలు ఉన్నాయి.
ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన భారీ బొరియల బొద్దింక (శాస్త్రీయ నామం – మాక్రోపనేస్థియా రైనోసెరోస్) ప్రపంచంలోనే అత్యంత బరువైన బొద్దింక. ఇది 30 గ్రాముల కంటే ఎక్కువ బరువు, సుమారు 90 మిల్లీమీటర్ల పొడవు ఉంటుంది. దాదాపు అన్ని బొద్దిపరుగులకు చిన్న తల, చదునైన శరీరం, పెద్ద కళ్ళు, పొడవైన యాంటెనాలు, ఎరుపు - గోధుమ రంగు చర్మం ఉంటాయి. వాటి తల కింద నోరు ఉంటుంది. బొద్దిపరుగుల ఉదరంలో 10 ఖండాలు ఉంటాయి. ప్రతి ఖండంలో ఒక జత శ్వాస రంధ్రాలు ఉంటాయి. వాటి సహాయంతో అవి శ్వాసిస్తాయి.
కీటకాల జాతులలో అత్యంత అనుకూలత గల వాటిలో ఒకటిగా పరిగణించే ఈ బొద్దింకలు వెన్నులో వణుకు పుట్టించే ఆర్కిటిక్ శీతాకాలమైనా లేదా మండే ఉష్ణమండల వేసవికాలమైనా, ఎలాంటి పరిస్థితులలోనైనా జీవించడానికి బాగా సరిపోతాయి. కొన్ని జాతుల బొద్దింకలు మైనస్ 122 డిగ్రీల సెల్సియస్ వంటి అత్యంత శీతల పరిస్థితులలో కూడా జీవించగలవు. ఎందుకంటే వాటి శరీరాలు సహజంగానే గ్లిసరాల్ అనే యాంటీ - ఫ్రీజ్‌ను తయారు చేసుకోగ లవు.
ఈ రోజుల్లో ఇళ్లలో కనిపించే బొద్దింకలు ఈ క్రింది వాటిలో ఒకటి కావచ్చు :
జర్మన్ బొద్దింక. అంటార్కిటికా మినహా దాదాపు అన్ని ఖండాలలో కనిపించే చిన్న బొద్దింకలు ఇవి.
అమెరికన్ బొద్దింక. అతి పెద్ద గృహ బొద్దింక జాతిగా పరిగణిస్తారు. దీనిని ఒక కీటకంగా కూడా వర్గీకరించారు. ఇవి అన్ని ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో కనిపిస్తాయి.
ఆస్ట్రేలియన్ బొద్దింక. ప్రపంచంలోని దాదాపు అన్ని ప్రాంతాలలో కనిపించే ఒక సాధారణ ఉష్ణమండల బొద్దింక.
ఓరియంటల్ బొద్దింకలను
వాటర్‌ బగ్స్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ బొద్దింకలు తరచుగా చీకటి, తేమతో కూడిన ప్రదేశాలలో నివసిస్తాయి.
ప్రతి బొద్దింక దాని తల్లికి అందంగా ఉంటుంది అనే నియాపోలిటన్ జానపద సామెత బొద్దింకల పట్ల ఉన్న అసహ్యాన్ని తగ్గించవచ్చు. సాధారణ ప్రజలలో, బొద్దింకలు వ్యాధులను వ్యాప్తి చేసే వాహకాలుగా పనిచేస్తాయని, మానవ ఆరోగ్యానికి ముప్పుగా పరిణమిస్తాయని బలమైన ఆందోళన ఉంది. బొద్దింకలు బ్యాక్టీరియా, వైరస్‌లు, శిలీంధ్రాలు పరాన్నజీవులను కలిగి ఉండగలిగినప్పటికీ, అవి నివసించే కొన్ని ఆవాసాలలోని అపరిశుభ్రమైన పరిస్థితుల కారణంగా, బొద్దింకల ద్వారా వ్యాధుల వ్యాప్తిని నమోదు చేయడం అంత సులభం కాదు. వాస్తవానికి, బొద్దింకలతో సంబంధం ఉన్న ఏకైక వ్యాధి ఆస్తమా.
ఆశ్చర్యకరంగా, బొద్దింకలకు ఊపిరితిత్తులు ఉండవు. అవి శరీరంలోని పార్శ్వ శ్వాస రంధ్రాల ద్వారా శ్వాసిస్తాయి. కానీ మానవులు బొద్దింకల పదార్థాలను పీల్చడం వల్ల యాంటీబాడీ ప్రతిస్పందనలు, ఊపిరితిత్తుల ఇసినోఫిలిక్ వాపు, ఆస్తమా దాడులు ప్రేరేపించవచ్చు.
గత 20 సంవత్సరాలలో, బొద్దింక అలెర్జీ కారకాలను గుర్తించడం, వాటి లక్షణాలను వివరించడం, మాలిక్యులర్ క్లోనింగ్, రీకాంబినెంట్ ఎక్స్‌ప్రెషన్ ద్వారా బొద్దింక అలెర్జీని అర్థం చేసుకోవడంలో పురోగతి సాధ్యమైంది.
 
బొద్దింకల శిధిలాలు, స్రావాలు, విసర్జితాలు అలెర్జీ కారకాలకు ముఖ్యమైన మూలాలుగా భావిస్తారు  
బొద్దింకలు చనిపోయినప్పుడు లేదా వాటి చర్మం విడిచినప్పుడు, లేదా వాటి జీర్ణ లేదా పునరుత్పత్తి వ్యవస్థల నుండి వచ్చే ఎండిన స్రావాలు ఇంటి లోపలి దుమ్ములో భాగమైనప్పుడు అలెర్జీ కారకాలకు గురికావచ్చని అంచనా వేయవచ్చు.       
బొద్దింకల జీవిత చక్రంలో గుడ్డు (Egg), నింఫ్ (Nymph - చిన్నది), మరియు ప్రయోజనకరమైన వయోజన దశ (Adult) అని మూడు దశలు ఉంటాయి.
బొద్దింకల ఆయుర్దాయం వాటి జాతిని బట్టి, ఉండే వాతావరణ పరిస్థితుల (ఆహారం, తేమ, ఉష్ణోగ్రత) బట్టి మారుతుంటుంది. సగటున, బొద్దింకలు 1 నుండి 2 సంవత్సరాల వరకు జీవిస్తాయి.