సుందరకాండము-21: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

సన్ధ్యయా సమభిస్పృష్టం యథా తత్సూర్యమండలమ్ |

లాఙ్గూలం చ సమావిద్ధమ్ ప్లవమానస్య శోభతే ||61||

అంబరే వాయుపుత్రస్య శక్రధ్వజ ఇవోచ్ఛ్రితమ్|

లాఙ్గూల చక్రేణ మహాన్ శుక్లదంష్ట్రోఽనిలాత్మజః||62||

వ్యరోచత మహాప్రాజ్ఞః పరివేషీవ భాస్కరః|

స్ఫిగ్దేశే నాభితామ్రేణ రరాజ స మహాకపిః||63||

మహతా దారితేనేవ గిరిః గైరిక ధాతునా |

తస్య వానరసింహస్య ప్లవమానస్య సాగరమ్||64||

శ్రీమద్రామాయణంలో సుందరకాండ అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన ఘట్టం. హనుమంతుడు సీతాన్వేషణకై మహేంద్ర పర్వతం నుండి లంకకు సముద్ర లంఘనం చేసే అద్భుతమైన సన్నివేశాన్ని వాల్మీకి మహర్షి ఈ శ్లోకాలలో వర్ణించారు. కేవలం ఒక వానరుడు సముద్రాన్ని దాటడం అనే లౌకిక విషయంగా కాకుండా, ఒక దివ్యమైన శక్తి అనంతమైన ఆకాశంలో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు ప్రకృతిలో కలిగిన మార్పులను, హనుమంతుడి విరాట్రూపాన్ని ఈ శ్లోకాలు మనకు సాక్షాత్కరింపజేస్తాయి. హనుమంతుడి సాహసానికి, పరాక్రమానికి, అచంచలమైన స్వామిభక్తికి ఈ వర్ణన ఒక అద్దం పడుతుంది.

హనుమంతుడు సముద్రంపై ఎగురుతున్నప్పుడు ఆయన తోక ఆకాశంలో తిరుగుతూ ఉన్న విధానం ఎంతో మనోహరంగా ప్రకాశించింది. సంధ్యాకాలపు ఎర్రటి కాంతి సూర్యమండలాన్ని తాకినప్పుడు ఆ సూర్యుడు ఎంతటి శోభతో విరాజిల్లుతాడో, ఆకాశంలో ప్రయాణిస్తున్న హనుమంతుడి చుట్టూ తిరుగుతున్న తోక అంతటి అద్భుతమైన కాంతితో ప్రకాశించిందని వాల్మీకి మహర్షి పోల్చారు. వాయుపుత్రుడైన ఆ కపిశ్రేష్ఠుడి తోక ఆకాశంలో పైకి లేచినప్పుడు, అది ఇంద్రుడి ధ్వజస్తంభంలా ఎంతో ఎత్తుగా, గంభీరంగా కనిపించింది. సముద్రాన్ని దాటాలనే దృఢ సంకల్పంతో ఉన్న హనుమంతుడి ముఖంలో తెల్లటి కోర పళ్ళు కాంతులను వెదజల్లుతున్నాయి.

ఆకాశ మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్న సమయంలో హనుమంతుడి తోక ఒక వృత్తాకారం లేదా చక్రం వలె ఏర్పడింది. ఆ తోక చక్రం మధ్యలో ఉన్న మహా ప్రాజ్ఞుడైన హనుమంతుడు, చుట్టూ కాంతి వలయం ఏర్పడిన సూర్యబింబంలా ప్రకాశించాడు. సూర్యుడి చుట్టూ ఒక్కోసారి ఏర్పడే కాంతి కుండలాన్ని పరివేషం అంటారు. ఇక్కడ హనుమంతుడు సూర్యుడిగా, ఆయన చుట్టూ తిరిగిన తోక ఆ కాంతి వలయంగా భాసించింది. భయంకరమైన సముద్ర లంఘన సమయంలో కూడా ఆయన ముఖంలో అలసట లేదు, కేవలం సూర్యతేజస్సు మాత్రమే కనిపిస్తోంది.

ఈ ప్రయాణంలో వానరసింహుడైన హనుమంతుడి శరీర భాగాలు ఎరుపు రంగు కాంతితో మెరిసిపోయాయి. ఆయన శరీర వెనుక భాగం రాగి రంగులో, ఎర్రటి కాంతితో ప్రకాశిస్తూ ఉండటం వల్ల, ఆ దృశ్యం ఒక పెద్ద పర్వతం నుండి కాషాయ రంగు లేదా ఎర్రటి గైరిక ధాతువు దారలుగా ప్రవహిస్తున్నట్లుగా ఉంది. ఒక పర్వతం బద్దలై   ఎర్రటి ధాతువులు వెలికివస్తే ఎంతటి రౌద్రమైన, సుందరమైన దృశ్యం కనిపిస్తుందో, సముద్రంపై లంఘిస్తున్న హనుమంతుడి రూపం అంతటి దివ్యత్వాన్ని సంతరించుకుంది. భౌతిక దేహాన్ని దైవిక శక్తిగా మార్చుకున్న మహోన్నత స్థితికి ఇది సంకేతం.

ఈ శ్లోకాల అంతరార్థం పరిశీలిస్తే, హనుమంతుడు కేవలం ఒక కార్యసాధకుడిగా కాకుండా సమస్త ప్రకృతిని తనలో ఇముడ్చుకున్న విశ్వరూపంగా దర్శనమిస్తాడు. సూర్యుడు, ఇంద్రధ్వజం, గైరిక పర్వతం వంటి ఉపమానాలు ఆయనలోని తేజస్సును, స్థిరత్వాన్ని, అపారమైన శక్తిని సూచిస్తాయి. లంకలో బంధింపబడిన సీతమ్మకు రామచంద్రుడి సందేశాన్ని అందించాలనే పవిత్రమైన సంకల్పం ఆయనను ఒక సాధారణ వానరుడి నుండి పరమాత్మ స్వరూపంగా మార్చింది. మనసులో దృఢమైన సంకల్పం, ధర్మ రక్షణే ధ్యేయంగా ఉన్నప్పుడు ఎలాంటి అసాధ్యమైన కార్యాన్నైనా సుసాధ్యం చేయవచ్చనే గొప్ప సత్యాన్ని ఈ శ్లోకాలు మానవాళికి ప్రబోధిస్తాయి. జీవుడు తన పరిమితులను దాటి దైవత్వంలోకి ఎలా ప్రయాణించవచ్చో హనుమంతుడి సముద్ర లంఘన వృత్తాంతం మనకు నిరూపిస్తుంది.