కష్టానికి ప్రతిఫలం : - గోనె లక్ష్మణ్ -8వ తరగతి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల అంబం, ఎడపల్లి, నిజామాబాద్ జిల్లా.

 రాజాపురం అనే ఒక చిన్న గ్రామంలో రాజయ్య అనే చేనేత కార్మికుడు ఉండేవాడు. ఆ గ్రామం తరతరాలుగా చేనేత కళకు ప్రసిద్ధి చెందింది. రాజయ్య కుటుంబానికి కూడా చేనేత వృత్తితో విడదీయరాని అనుబంధం ఉండేది.
రాజయ్య తాతగారు, ముత్తాతగారు, తండ్రిగారు, ముగ్గురూ పాతకాలపు మగ్గాలపై అద్భుతమైన పట్టు చీరలను నేసేవారు. వారి చేతుల్లో నేసిన ప్రతి చీరలో కళాత్మకత, నైపుణ్యం, ఓర్పు, శ్రమ కనిపించేవి. చీరను నేయడం వారికి కేవలం వృత్తి కాదు. అది వారి కుటుంబ సంప్రదాయం, వారి జీవన విధానం, వారి ఆత్మగౌరవం.
రాజయ్య చిన్నప్పటి నుంచే తండ్రి మగ్గం దగ్గర కూర్చుని చీర నేయడాన్ని ఆసక్తిగా గమనించేవాడు. నూలును సిద్ధం చేయడం, రంగులు అద్దడం, మగ్గాన్ని అమర్చడం, అంచులను అందంగా తీర్చిదిద్దడం వంటి పనులను ఒక్కొక్కటిగా నేర్చుకున్నాడు. తండ్రి కూడా తనకు తెలిసిన చేనేత కళను ప్రేమతో కుమారుడికి నేర్పించాడు.
కాలం గడిచింది. ఒకరోజు రాజయ్య తండ్రి అనారోగ్యంతో కన్నుమూశాడు. తండ్రి మరణం రాజయ్యకు ఎంతో బాధ కలిగించింది. అయినప్పటికీ కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించాలనే సంకల్పంతో మగ్గాన్ని వదలలేదు.
“నాన్నగారు, తాతగారు, ముత్తాతగారు నమ్ముకున్న ఈ వృత్తిని నేను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ వదలను. వారి చేతుల్లో పుట్టిన ఈ కళ నా చేతుల్లోనూ కొనసాగాలి” అని రాజయ్య తనలో తాను నిర్ణయించుకున్నాడు.
అప్పటి నుంచి రాజయ్య ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామునే లేచి మగ్గం దగ్గర కూర్చునేవాడు. ఎంతో ఓర్పుతో, శ్రద్ధతో పట్టు నూలును అల్లుతూ చీరలను నేసేవాడు. అయితే కాలం మారిపోయింది. కొత్త కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. ఆధునిక యంత్రాలపై తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ చీరలు తయారవుతున్నాయి. మార్కెట్‌లో కూడా యంత్రాలపై తయారైన చీరలకు ఎక్కువ ఆదరణ పెరిగింది.
ఒకరోజు రాజయ్య ఎంతో శ్రమించి ఒక అద్భుతమైన పట్టు చీరను నేశాడు. చీరలోని రంగుల కలయిక, అంచుల అందం, నూలుపై అతని చేతివృత్తి ప్రతిభ అన్నీ ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపించాయి. తన తండ్రి, తాతగార్ల కళ తన చేతుల్లోనూ సజీవంగా ఉందని భావించి రాజయ్య ఎంతో ఆనందించాడు.
“ఈ చీర తప్పకుండా ఎవరికైనా నచ్చుతుంది. నా కష్టానికి తగిన విలువ దొరుకుతుంది” అని ఆశతో ఆ చీరను తీసుకుని బజారుకు బయలుదేరాడు.
బజారులోని ఒక చీరల దుకాణానికి వెళ్లి తన చీరను దుకాణదారుడికి చూపించాడు.
దుకాణదారుడు చీరను పరిశీలించి, “రాజయ్యా! నీకు ఎన్నిసార్లు చెప్పాలి? ఈ పాత మగ్గాలపై నేసిన చీరలను ఇప్పుడు ప్రజలు ఎక్కువగా కొనడం లేదు. ఆధునిక యంత్రాలపై తయారైన చీరలే ఎక్కువగా అమ్ముడవుతున్నాయి. నీ చీర ఎంత అందంగా ఉన్నా, దాన్ని కొనేవాళ్లు తక్కువ” అని చెప్పాడు.
రాజయ్యకు నిరాశ కలిగింది. అయినా ఆశ వదలకుండా మరో దుకాణానికి వెళ్లాడు. అక్కడ కూడా అదే సమాధానం ఎదురైంది.
“మాకు ఇప్పుడు యంత్రాలపై తయారైన చీరలే కావాలి.”
మరో దుకాణదారుడు కూడా,
“చేతితో నేసిన చీరలకు సమయం ఎక్కువ పడుతుంది. వాటి ధర కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. మా కస్టమర్లు ఎక్కువగా తక్కువ ధరలో లభించే చీరలనే అడుగుతున్నారు” అని చెప్పాడు.
ఇలా రాజయ్య బజారులోని దాదాపు అన్ని చీరల దుకాణాలను తిరిగాడు. కానీ ఎక్కడా అతని చీరను కొనడానికి ఎవరూ ముందుకు రాలేదు.
చివరకు రాజయ్య ఎంతో నిరాశతో బజారులోని ఒక మూలన కూర్చున్నాడు. చేతిలోని చీరను చూస్తూ ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
“నేను చేస్తున్న పని నిజంగా విలువలేనిదా? నాన్నగారు, తాతగారు, ముత్తాతగారు జీవితాంతం చేసిన ఈ కళకు ఇక ఆదరణ లేదా? కాలం మారిందని మన పూర్వీకుల కళ కూడా కనుమరుగైపోవాలా?” అని అతని మనసులో ఎన్నో ప్రశ్నలు మెదిలాయి.
అయితే అదే సమయంలో ఒక వ్యక్తి అక్కడికి వచ్చాడు. అతని చూపు రాజయ్య చేతిలో ఉన్న అందమైన పట్టు చీరపై పడింది. అతను చీరను చేతిలోకి తీసుకుని జాగ్రత్తగా పరిశీలించాడు.
“ఈ చీర ఎవరు నేశారు?” అని అడిగాడు.
“నేనే నేశాను” అని రాజయ్య మెల్లగా సమాధానమిచ్చాడు.
ఆ వ్యక్తి చీరను మరోసారి చూసి చిరునవ్వు నవ్వాడు.
“నాకు ఈ చీర కావాలి. ఇస్తావా?” అని అడిగాడు.
రాజయ్య ఆశ్చర్యపోయాడు.
“మీకు ఈ చీర నచ్చిందా?” అని అడిగాడు.
“చాలా నచ్చింది. నా భార్యకు చేతితో నేసిన పట్టు చీరలంటే ఎంతో ఇష్టం. ఆధునిక యంత్రాలపై తయారైన చీరలను ఆమె అంతగా ఇష్టపడదు. చేతివృత్తితో, కళాకారుడి శ్రమతో తయారైన చీరలకు ప్రత్యేకమైన అందం ఉంటుందని ఆమె ఎప్పుడూ చెబుతుంది. ఈ చీరలో ఆ ప్రత్యేకత నాకు కనిపించింది. నువ్వు అమ్మడానికి సిద్ధంగా ఉంటే, నీకు తగినంత డబ్బు ఇస్తాను” అని అతను చెప్పాడు.
ఆ మాటలు విన్న రాజయ్య కళ్లలో ఆనందం మెరిసింది. కొద్దిసేపటి క్రితం వరకు నిరాశతో ఉన్న అతని ముఖంలో ఒక్కసారిగా చిరునవ్వు వెలిసింది.
“నా కష్టానికి విలువ దొరికింది!” అని అతని మనసు ఆనందంతో పొంగిపోయింది.
రాజయ్య ఎంతో సంతోషంగా ఆ పట్టు చీరను అతనికి అందించాడు. ఆ వ్యక్తి రాజయ్యకు అతను ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువ డబ్బు ఇచ్చి, చీరను తీసుకుని సంతోషంగా వెళ్లిపోయాడు.
రాజయ్య కొద్దిసేపు అక్కడే నిలబడి ఆ వ్యక్తి వెళ్లిన దారివైపు చూస్తూ ఉండిపోయాడు. అతని కళ్లలో ఆనందం, హృదయంలో తృప్తి.
ఆ రోజు రాజయ్యకు ఒక గొప్ప నిజం అర్థమైంది.
ప్రతి పనికీ వెంటనే గుర్తింపు రావాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రతి కష్టానికి వెంటనే ఫలితం దక్కకపోవచ్చు. కానీ మన పని మీద నమ్మకం, మన ప్రతిభ మీద విశ్వాసం, మన శ్రమ మీద గౌరవం ఉంటే ఏదో ఒక రోజు తప్పకుండా దానికి తగిన ప్రతిఫలం లభిస్తుంది.
ఆనందంతో ఇంటికి తిరిగి వచ్చిన రాజయ్య తన తండ్రి పాత మగ్గాన్ని ప్రేమగా చూశాడు.
“నాన్నగారూ! మీరు నాకు ఇచ్చిన కళను నేను ఎప్పటికీ వదలను. ఈ మగ్గం పాతదైనా, దీనిపై పుట్టే కళకు విలువ ఎప్పటికీ పాతబడదు” అని మనసులో అనుకున్నాడు.
ఆ రోజు నుంచి రాజయ్య మరింత ఉత్సాహంతో చీరలు నేయడం ప్రారంభించాడు. ఆధునిక సాంకేతికతతో పోటీ పడటం కంటే తన చేతివృత్తిలోని ప్రత్యేకతను ప్రపంచానికి పరిచయం చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
అతని చేతుల మీదుగా మరెన్నో అందమైన పట్టు చీరలు పుట్టుకొచ్చాయి. కొద్దికాలానికి అతని చీరల ప్రత్యేకత గురించి చుట్టుపక్కల గ్రామాల ప్రజలకు కూడా తెలిసింది. చేతితో నేసిన చీరలకు విలువనిచ్చే వారు రాజయ్యను వెతుక్కుంటూ రావడం ప్రారంభించారు.
రాజయ్య జీవితం అతనికి ఒక గొప్ప పాఠాన్ని నేర్పింది—
“కష్టం ఎప్పుడూ వృథా కాదు. ఆలస్యమైనా సరే, నిజాయితీగా చేసిన శ్రమకు తప్పకుండా ప్రతిఫలం లభిస్తుంది.”
===========================================================
నీతి: కష్టాన్ని నమ్మినవాడిని విజయం ఏదో ఒకరోజు తప్పకుండా వెతుక్కుంటూ వస్తుంది. మన సంప్రదాయ కళలను, వృత్తులను గౌరవిస్తూ వాటిని కాపాడుకోవడం మన బాధ్యత.