సత్యపథం: - సి.హెచ్. ప్రతాప్

 

చాలా కాలం క్రితం ఒక అందమైన గ్రామంలో ధర్మయ్య అనే నిజాయితీపరుడు నివసించేవాడు. చిన్ననాటి నుంచే ఆయనకు ఒక నమ్మకం ఉండేది—“నిజం చెప్పడానికి ధైర్యం కావాలి; కానీ ఒకసారి సత్యాన్ని ఆశ్రయించిన మనసుకు ఇక భయం ఉండదు.” జీవితంలో ఎన్ని కష్టాలు ఎదురైనా, ఎంతటి నష్టాన్ని భరించాల్సి వచ్చినా ధర్మయ్య సత్యమార్గాన్ని ఎన్నడూ వీడలేదు.
ఆయన నిజాయితీకి గ్రామస్థులందరూ ఎంతో గౌరవం ఇచ్చేవారు. అయితే ధర్మయ్య గొప్పతనం కేవలం ఆయన వ్యక్తిగత జీవితానికే పరిమితం కాలేదు. ఆయనను చూసి గ్రామంలోని ప్రజల్లోనూ మార్పు మొదలైంది. అబద్ధాలు, మోసాలు, అనవసర తగాదాలు క్రమంగా తగ్గిపోయాయి. “సత్యమే మాట్లాడాలి, న్యాయమే చేయాలి” అనే భావన ప్రజల జీవితాల్లో భాగమైంది. పరస్పర విశ్వాసం పెరగడంతో ఆ గ్రామం ప్రశాంతతకు, ఐక్యతకు మారుపేరుగా మారింది.
ఒకరోజు ఆ రాజ్యపు రాజు వేషం మార్చుకుని ఆ గ్రామానికి వచ్చాడు. తన రాజ్యంలో ప్రజలు నిజంగా ఎంత నిజాయితీగా జీవిస్తున్నారో స్వయంగా తెలుసుకోవాలనుకున్నాడు. సామాన్య ప్రయాణికుడి వేషంలో ధర్మయ్య ఇంటి తలుపు తట్టాడు.
ధర్మయ్య ఆ అతిథిని ఎటువంటి అనుమానం లేకుండా ఆత్మీయంగా ఆహ్వానించాడు. ఆయనకు భోజనం పెట్టి, విశ్రాంతికి వసతి కల్పించాడు. కొంతసేపటి సంభాషణలో రాజు ధర్మయ్య జీవితాన్ని, అతని ఆలోచనలను తెలుసుకున్నాడు.
రాజు అడిగాడు, “ధర్మయ్యా! సత్యం వల్ల నీకు ఎప్పుడైనా నష్టం కలగలేదా?”
ధర్మయ్య చిరునవ్వుతో సమాధానమిచ్చాడు.
“నష్టం కలిగిందేమో మహాశయా! కానీ సత్యాన్ని కోల్పోవడం వల్ల కలిగే నష్టం కంటే అది ఎప్పుడూ పెద్దది కాదు. ధనం పోతే మళ్లీ సంపాదించవచ్చు. పేరు పోతే తిరిగి సంపాదించవచ్చు. కానీ మనసాక్షిని కోల్పోతే మనిషి తనను తాను కోల్పోతాడు.”
ఆ మాటలు రాజు హృదయాన్ని తాకాయి. సత్యం కేవలం ఒక మంచి గుణం కాదని, అది వ్యక్తిని, కుటుంబాన్ని, సమాజాన్ని, చివరికి రాజ్యాన్నే బలపరిచే శక్తి అని ఆయన గ్రహించాడు.
మరుసటి రోజు రాజు తన అసలు రూపాన్ని వెల్లడించాడు. గ్రామస్థులంతా ఆశ్చర్యపోయారు. రాజు ధర్మయ్య వద్దకు వెళ్లి ఆయన పాదాలకు నమస్కరించాడు.
“నీవు నా రాజ్యానికి నిజమైన ఆభరణం. నీ సంపద నీ ఇంట్లో లేదు; నీ హృదయంలో ఉంది. నీ నిజాయితీ వల్ల ఈ గ్రామం మారింది. ఇప్పుడు ఈ గ్రామం మొత్తం నా రాజ్యానికి ఆదర్శంగా నిలిచింది” అని రాజు ప్రశంసించాడు.
ధర్మయ్యకు ప్రత్యేక బహుమతి ప్రకటించడంతో పాటు, గ్రామ ప్రజలందరినీ సత్కరించాడు. అయితే ధర్మయ్య మాత్రం ఎప్పటిలాగే సాధారణ జీవితాన్నే కొనసాగించాడు. ఎందుకంటే ఆయనకు సత్యం ఒక ప్రదర్శన కాదు—జీవించే విధానం.
కాలం గడిచింది. ఆ గ్రామం చుట్టుపక్కల రాజ్యాల్లో కూడా సత్యసంధతకు ప్రసిద్ధి చెందింది. రాజు తన రాజసభలో మంత్రులతో ఇలా అన్నాడు:
“సత్యం ముందు శక్తివంతమైన సైన్యాలు కూడా తలవంచాల్సిందే. అబద్ధం కొంతకాలం గెలిచినట్లు కనిపించవచ్చు; కానీ సత్యం చివరికి తప్పక విజయం సాధిస్తుంది. ప్రజలలో సత్యం ఉంటే రాజ్యంలో విశ్వాసం ఉంటుంది. విశ్వాసం ఉంటే ఐక్యత ఉంటుంది. ఐక్యత ఉంటే అభివృద్ధి ఉంటుంది.”
ధర్మయ్య కథ మనకు ఒక గొప్ప సత్యాన్ని గుర్తుచేస్తుంది: సత్యం మనకు కేవలం గౌరవాన్ని ఇవ్వదు; మనలోని భయాన్ని తొలగించి ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది.
అబద్ధం మనిషిని పరిస్థితులకు బానిసగా చేస్తే, సత్యం అతన్ని పరిస్థితులకు ఎదురొడ్డి నిలబడే వ్యక్తిగా మారుస్తుంది. అందుకే సత్యం పలకడం ఒక అలవాటు మాత్రమే కాదు—అది వ్యక్తిత్వానికి పునాది.
సత్యం ఆలస్యంగా గెలవవచ్చు… కానీ ఓడిపోదు. సత్యాన్ని నమ్మిన మనిషి ఒంటరిగా కనిపించవచ్చు… కానీ చివరికి అతని వెంట సమాజమే నిలబడుతుంది.