సకల శుభాలను ప్రసాదించే కామాక్షి అమ్మవారు; - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 

కాంచీపురం అంటేనే దేవాలయాల నగరం. శైవం, వైష్ణవం, శాక్తం—మూడు ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలు ఒకే నగరంలో పరస్పర సామరస్యంతో వికసించిన అరుదైన పుణ్యభూమి ఇది. ఆ పవిత్ర క్షేత్రంలో వెలసిన శ్రీ కామాక్షి అమ్మవారి ఆలయం శక్తి ఆరాధనకు అత్యంత విశిష్టమైన కేంద్రంగా నిలిచింది. సాధారణంగా పార్వతీదేవి, లక్ష్మీదేవి, సరస్వతీదేవి వేర్వేరు రూపాల్లో ఆరాధించబడతారు. అయితే కామాక్షి తత్త్వంలో ఈ మూడు శక్తుల సమన్వయం కనిపిస్తుంది. కాంచీపురం జిల్లా అధికారిక వివరణ ప్రకారం ‘కా’ సరస్వతిని, ‘మా’ లక్ష్మిని, ‘అక్షి’ అంటే కన్నును సూచిస్తాయి. అంటే సరస్వతి, లక్ష్మి అమ్మవారి రెండు నేత్రాలుగా భావించబడే కామాక్షి అనే ఆధ్యాత్మిక భావన ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేకతను ఇస్తుంది.
కామాక్షి అంటే కేవలం కోరికలను నెరవేర్చే అమ్మవారు అనే అర్థానికే పరిమితం కాదు. శాక్త సంప్రదాయంలో ఆమెను పరాశక్తి, లలితా మహాత్రిపురసుందరి స్వరూపంగా భావిస్తారు. ఆలయంలో అమ్మవారు పద్మాసనంలో యోగనిష్ఠతో కూర్చున్న రూపంలో దర్శనమిస్తారు. ఆమె చేతుల్లో చెరకు విల్లు, పుష్పబాణాలు, పాశం, అంకుశం వంటి ప్రతీకలు కనిపిస్తాయి. ఇవి మనస్సు, ఇంద్రియాలు, కోరికలు, ఆత్మనిగ్రహం వంటి అంతరంగ తత్త్వాలను సూచించే ఆధ్యాత్మిక సంకేతాలుగా శాక్త సంప్రదాయం వివరిస్తుంది. ఆలయ అధికారిక సమాచారం ప్రకారం అమ్మవారి సన్నిధి గాయత్రీ మండపం మధ్యలో ఉంది; ఆ మండపంలో 24 స్తంభాలు ఉన్నాయి.
ఈ ఆలయానికి సంబంధించిన మరో విశేషం శ్రీచక్ర ఆరాధన. కామాక్షి ఆలయంలో అమ్మవారి సన్నిధి ముందు శ్రీచక్రానికి ప్రత్యేక పూజా సంప్రదాయం ఉంది. స్థానిక సంప్రదాయం ప్రకారం ఆదిశంకరాచార్యులు శ్రీచక్రాన్ని ప్రతిష్ఠించి, ఉగ్రరూపంలో ఉన్న అమ్మవారిని శాంతస్వరూపిణిగా ఆరాధించే విధానాన్ని స్థిరపరిచారని విశ్వసిస్తారు. అందుకే ఈ క్షేత్రంలో భక్తి, తంత్రం, వేదాంతం, శ్రీవిద్యా సంప్రదాయాలు పరస్పరం కలిసిన ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం కనిపిస్తుంది.
ఆలయ చరిత్ర కూడా ఆసక్తికరమైనదే. ప్రస్తుత నిర్మాణం ఏకకాలంలో ఒకే రాజు నిర్మించినదిగా చెప్పడం కంటే, అనేక శతాబ్దాలుగా జరిగిన నిర్మాణాలు, పునర్నిర్మాణాలు, విస్తరణల సమాహారంగా చూడటం సముచితం. ఆలయ పునరుద్ధరణ సమయంలో లభించిన ఆధారాలపై చరిత్రకారులు ఈ క్షేత్ర ప్రాచీనతను కనీసం ఆరవ శతాబ్దం వరకు తీసుకెళ్లే సూచనలు ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు. పల్లవులు, చోళులు, పాండ్యులు, విజయనగర పాలకులు తదితర రాజవంశాల కాలంలో ఆలయానికి వివిధ రూపాల్లో అభివృద్ధి జరిగినట్లు ఆలయ పునరుద్ధరణ వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.
కామాక్షి ఆలయంలో లక్ష్మీదేవికి ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక సంబంధాన్ని మరింత స్పష్టంగా చూపించే అంశం అరూప లక్ష్మి సన్నిధి. ఆలయ ప్రాంగణంలోని ముఖ్య సన్నిధుల్లో వరాహి, అరూప లక్ష్మి, గణపతి, కల్వర్‌ పెరుమాళ్‌ వంటి దేవతా స్వరూపాలు ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న కల్వర్‌ పెరుమాళ్‌ సన్నిధిని 108 దివ్యదేశాల్లో ఒకటిగా పరిగణించే విశిష్టత కూడా ఉంది. ఒకే ఆలయ ప్రాంగణంలో శాక్త, శైవ, వైష్ణవ సంప్రదాయాల అనుసంధానం కాంచీ ఆధ్యాత్మిక విశాలతకు నిదర్శనం.
కామాక్షి ఆలయ ప్రాంగణంలో బంగారు పూతతో అలంకరించిన విమానం, గోపురాలు, మండపాలు, పుష్కరిణి, అనేక ఉపసన్నిధులు భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక అనుభూతితో పాటు అద్భుతమైన శిల్పకళా అనుభవాన్ని అందిస్తాయి. ప్రతి రోజూ సంప్రదాయబద్ధంగా పూజలు, అభిషేకాలు నిర్వహించబడుతుండగా, సంవత్సరం పొడవునా వివిధ ఉత్సవాలు ఆలయ ఆధ్యాత్మిక వైభవాన్ని మరింత పెంచుతాయి.
కామాక్షి క్షేత్రం మనకు చెప్పే గొప్ప సందేశం సంపద, జ్ఞానం, శక్తి వేర్వేరు మార్గాలు కావు; అవి సమతుల్యంగా కలిసినప్పుడే సంపూర్ణ జీవితం ఏర్పడుతుంది అన్నదే. లక్ష్మి సంపదకు, సరస్వతి జ్ఞానానికి, శక్తి కార్యసామర్థ్యానికి ప్రతీకలు. ఈ మూడు తత్త్వాలను తనలో సమన్వయం చేసుకున్న కామాక్షి రూపం అందుకే ప్రత్యేకమైనది. కాంచీపురం వీధుల్లో ఎన్నో దేవాలయాలు కనిపించినా, కామాక్షి సన్నిధిలో దర్శనమయ్యే ఈ శక్తి సమన్వయం ఆ క్షేత్రానికి ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక గుర్తింపును ఇస్తుంది. అమ్మవారి దర్శనం కేవలం కోరికల నెరవేర్పు కోసం చేసే ప్రార్థనగా కాకుండా—జ్ఞానం, సంపద, శక్తి సద్వినియోగంతో జీవితం సార్థకం చేసుకోవాలనే అంతరంగ సంకల్పంగా మారినప్పుడే కామాక్షి తత్త్వం పరిపూర్ణమవుతుంది.