"పెదవి దాటితే"; - డా. భరద్వాజ రావినూతల

 

జీవితం ఎప్పుడూ ఒక మధుర గీతంలా ప్రతి ఇంట్లో వినిపిస్తే ఎంత బాగుంటుంది! ప్రతి ఇల్లు సుఖసంతోషాలతో కళకళలాడితే రామాయణాలు, మహాభారతాలు జరిగి ఉండేవి కావేమో. కానీ కాలం మారింది. ఇప్పుడు ప్రతి మాటకు "ఏందది?" అంటూ ఎదురు ప్రశ్నించే రోజులు వచ్చాయి. ఇంట్లో గడియారం ఆగిపోయినా గట్టిగా తిడితే మళ్లీ నడుస్తుందేమో అనిపించే పరిస్థితి. మనవాళ్లే మనకు పరాయివాళ్లవుతున్నారు. చిన్న చిన్న అపార్థాలు, ఇగోలు, అహంకారాలు కుటుంబాల్ని మెల్లగా చీల్చేస్తున్నాయి. గొడవల మధ్యే జీవితాలు నలిగిపోతున్నాయి. ముఖ్యంగా దిగువ, మధ్యతరగతి కుటుంబాల్లో ఇలాంటి దృశ్యాలు నిత్యకృత్యాలుగా మారిపోయాయి.
@@@@@@@@@@@
అలాంటి పరిస్థితులే రామనాథం కుటుంబంలో కూడా నెలకొంటాయి. కొడుకు గోపి, కోడలు ప్రభావతి, మామగారి మధ్య మాటామాటా పెరిగి ఆధిపత్య పోరుగా మారుతుంది. మనసుల మధ్య దూరం పెరిగేకొద్దీ మాటల్లో మంటలు చెలరేగుతుంటాయి. చివరకు ఇంట్లో రామనాథం ఉండటమే కొడుకు, కోడలికి భారంగా అనిపించే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
రామనాథం ప్రైవేటు ఉద్యోగం నుంచి పదివేల రూపాయల పెన్షన్‌తో రిటైర్ అవుతాడు. ప్రతి నెలా అందులో ఐదువేలు ఇంటి ఖర్చులకు ఇచ్చి, మిగిలిన ఐదువేలను ఎవరికి తెలియకుండా దాచిపెడుతుంటాడు. కానీ అది తన స్వార్థం కోసం కాదు.
నిజానికి తన అక్క కూతురిని తన కొడుకు గోపికి ఇచ్చి పెళ్లి చేయాలనేది అతని కోరిక. కానీ విధి వేరే నిర్ణయం తీసుకుంటుంది. జీవిత చరమాంకంలో ఉన్న తన ప్రాణస్నేహితుడు మాటకోసం ఆయన కూతురు ప్రభావతిని తన కొడుకు గోపికి ఇచ్చి పెళ్లి చేయిస్తాడు. ఇంటిని తన పేరుమీద రాస్తేనే పెళ్లికి ఒప్పుకుంటానని ప్రభావతి షరతు పెడుతుంది. స్నేహితుడికి ఇచ్చిన మాట కోసం రామనాథం తన కోరికను త్యాగం చేస్తాడు.
మరోవైపు, తన అక్కకిచ్చిన మాట నిలబెట్టుకోవాలనే బాధతో అప్పు చేసి మరీ అంగరంగ వైభవంగా పెళ్లి జరిపిస్తాడు. "మిగిలిన కట్నం కూడా తప్పకుండా ఇస్తాను" అని మాట ఇస్తాడు. అంతేకాదు... తాను మంచాన పడినా, తన అంత్యక్రియల కోసం ఎవరికీ భారం కాకూడదనే ఉద్దేశంతో ప్రతి నెలా ఐదువేల రూపాయలు జమ చేస్తుంటాడు. 
ఎంతటి అవసరం వచ్చినా ఆ డబ్బును తాకడు. కొడుకు ఉద్యోగ ఇంటర్వ్యూకు డబ్బులు అవసరమైనా, ఇంట్లో అత్యవసర పరిస్థితులు వచ్చినా తన నిర్ణయం మార్చుకోడు. అదే గోపికి, ప్రభావతికి నచ్చదు. మామ–కోడళ్ల మధ్య చిన్న చిన్న గొడవలు చిలికి చిలికి గాలివానగా మారిపోతాయి. మధ్యలో గోపి నలిగిపోతాడు. చివరకు తండ్రి వద్దని ఎంత బ్రతిమాలినా, భార్య ఒత్తిడికి తలొగ్గి రామనాథాన్ని వృద్ధాశ్రమంలో చేర్పిస్తాడు.
ఆ ఆశ్రమాన్ని గిరిధర్ అనే కేర్‌టేకర్ మరికొంతమంది వృద్ధులతో కలిసి ఎంతో సేవాభావంతో నడుపుతుంటాడు. అక్కడికి వెళ్లిన తర్వాత కూడా రామనాథం తన జీవితం గురించి ఆలోచిస్తూ కూర్చోకుండా సమాజ సేవలో నిమగ్నమవుతాడు.
ఆ సమయంలో ప్రభుత్వం ఆ గ్రామంలో "జన్మభూమి" కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తుంది. రాజకీయాల మధ్య ప్రజలు నలిగిపోతున్న పరిస్థితిని గమనించిన రామనాథం, గ్రామ యువతను, మంచిని కోరుకునే వారిని ఒక్కతాటిపైకి తీసుకొస్తాడు. ఎన్నో ఏళ్లుగా పరిశుభ్రత లేక కలుషితమైన ఓవర్ హెడ్ ట్యాంక్‌ను శుభ్రపరచించి గ్రామానికి స్వచ్ఛమైన తాగునీరు అందేలా చేస్తాడు. ప్రజల ప్రశంసలు అందుకుంటాడు. అతని సేవలను గుర్తించిన జిల్లా కలెక్టర్ చేతుల మీదుగా ఘన సన్మానం కూడా పొందుతాడు.
ఒకరోజు గిరిధర్ అనుకోకుండా గోపి ఇంటికి వెళ్తాడు. అక్కడ రామనాథం చేసిన సేవల గురించి చెబుతూ, "మీ నాన్నలాంటి మనిషిని మా ఆశ్రమానికి పంపినందుకు మేమే అదృష్టవంతులం" అని అంటాడు. ఆ మాటలు విన్న గోపి ఆశ్చర్యపోతాడు. అప్పుడు గిరిధర్ ఒక మాట చెబుతాడు.
"మీ నాన్న జీవితాంతం పెదవి దాటనివ్వని ఒక చేదు నిజం ఉంది. అది నీకు తెలియకపోతే... ఒకరోజు జీవితాంతం పశ్చాత్తాపంతో బ్రతకాల్సి వస్తుంది. వెంటనే వెళ్లి ఆయనను కలవు."
ఆ మాటలు గోపి, ప్రభావతి మనసులను కదిలిస్తాయి. ఇద్దరూ వెంటనే వృద్ధాశ్రమానికి బయలుదేరుతారు.
అదే సమయంలో గ్రామస్తులు ఆశ్రమానికి చేరుకొని, "మా ఊరి స్మశానానికి సరైన రోడ్డు లేదు. మీరు నాయకత్వం వహిస్తే ఈ పని కూడా పూర్తవుతుంది" అని రామనాథాన్ని వేడుకుంటారు.
అది చూసిన గోపి కళ్లల్లో గర్వం, గుండెల్లో పశ్చాత్తాపం ఉప్పొంగిపోతాయి.
"నాన్నా... ఇంతకాలం నాతో చెప్పకుండా దాచిన ఆ రహస్యం ఏమిటి?" అని అడుగుతాడు.
రామనాథం కాసేపు మౌనంగా ఉండి జీవితాంతం తన పెదవులు దాటనివ్వని నిజాన్ని చెబుతాడు.
"గోపీ... నువ్వు నా కన్న కొడుకువి కాదు. చిన్నప్పుడు ఒక అనాథాశ్రమం నుంచి నిన్ను తీసుకొచ్చి నా ప్రాణం కంటే ఎక్కువగా పెంచుకున్నాను. నువ్వెప్పుడూ ఆ నిజం వల్ల బాధపడకూడదని... ఈ విషయం నా పెదవి దాటనివ్వలేదు."
ఆ మాటలు విన్న గోపి గుండె బద్దలవుతుంది. తాను చేసిన తప్పు ఎంత పెద్దదో తెలుసుకుని తండ్రి పాదాలపై పడి క్షమించమని వేడుకుంటాడు. "నాన్నా... ఇంటికి వచ్చేయండి. ఇక మీకు నేను సేవ చేస్తాను," అని కన్నీళ్లతో ప్రాధేయపడతాడు. రామనాథం చిరునవ్వు నవ్వుతాడు. "నాకు ఇప్పుడు అవసరం నా ఇల్లు కాదు బాబూ... ఇక్కడ అనాథల్లా మిగిలిపోయిన ఈ వృద్ధులే నా కుటుంబం. వాళ్లకు నా సేవ అవసరం. నేను ఇక్కడే ఉంటాను."
తండ్రి నిర్ణయం మారదని గ్రహించిన గోపి ఒక గొప్ప నిర్ణయం తీసుకుంటాడు.
"అయితే నేను కూడా నా ఇల్లు వదిలేస్తాను నాన్నా. మీరు ఎక్కడ ఉంటే... అక్కడే నేను ఉంటాను. మీకు సేవ చేయడమే ఇక నా జీవితం." తండ్రి కళ్లలో ఆనందభాష్పాలు మెరిసిపోతాయి.
మనసులో దాచుకున్న నిజాలు... పెదవి దాటకపోతే అపార్థాలవుతాయి. ఇగోలు అనర్థాలకు దారితీస్తాయి. ఆ అనర్థాల మధ్య ఎన్నో మధ్యతరగతి కుటుంబాలు నిశ్శబ్దంగా కూలిపోతుంటాయి. అందుకే... కొన్ని నిజాలు సమయం వచ్చినప్పుడు తప్పక పెదవి దాటాలి. అదే ఈ కథ "పెదవి దాటితే…" చెప్పే సందేశం.