నివృత్తి మార్గం;-సి.హెచ్.ప్రతాప్

 జీవితం అనేది ప్రవృత్తి మరియు నివృత్తి కలయిక.ప్రవృత్తి’ అంటే మనసును బాహ్యప్రపంచం వైపునకు మరల్చడం. బహిర్ముఖమై వివిధ కర్మల్ని నిర్వర్తించటం. ప్రతి లౌకిక విషయానుభవాన్ని తాను, తనది, తన కొరకే అని అనుకుంటూ అనుభవించ డం ప్రవృత్తి మార్గం. దీనినే ప్రేయో మార్గం అని కూడా అంటారు. అట్లు కాకుండా లౌకిక విషయాలను అనుభవించే వాడు తాను కాదని, అంతర్యామి అయిన భగవా నుడే అనుభవించుచున్నాడని, అది అంతా కూడా  భగవానుని ప్రీతి కోసమే అని, ఆ భగవానుడే తన పనిని తన ప్రీతి కొరకే చేయించు కొనుచున్నాడు గుర్తించి మెలగడం నివృత్తి మార్గం. ఆత్మజ్ఞానం కలవాడు నివృత్తి మార్గం లో ప్రవర్తిస్తాడు.నివృత్తి మార్గంలో వున్న జీవుడికి వెనక దైవం వుండి కార్యం సఫలం చేయిస్తాడు. ప్రవృత్తి, నివృత్తి మార్గాల్లో అంతిమ విజయం నివృత్తి మార్గం  అని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు.ఇక రెండోది ‘నివృత్తి మార్గం’ అంటే మనలోకి మనం చూసుకోవటం, మనలోకి మనం ప్రయాణం చేయటం నివృత్తి. ప్రవృత్తి, నివృత్తి ధర్మాలను సమన్వయ పరిచినప్పుడే జగత్తు సజావుగా ముందుకు సాగుతుంది.నివృత్తి అనేది లోపలికి తిరిగే మార్గం మరియు అందువల్ల, యోగులు ఆధ్యాత్మిక అభివృద్ధిపై దృష్టి పెట్టినప్పుడు, ధ్యానం మరియు ధ్యానానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చినప్పుడు అనుసరించే మార్గం. ఈ మార్గంలో, శ్రద్ధ లోపలికి మళ్లించబడుతుంది, తరచుగా అంగీకారం మరియు దేవుడు లేదా దైవంతో సంబంధాన్ని కనుగొనడంపై దృష్టి పెడుతుంది.మార్గంలో  మనం నిరంతరం బాధలు, అపార్థాలు, నిరాశలు, మార్పులు మరియు బాధలను అనుభవిస్తాము. నివృత్తి మార్గంలో ఉండటం అంటే, మనం మన పనులను పూర్తి చేసుకున్నాము లేదా మన కోరికలను నెరవేర్చుకున్నాము మరియు ఉద్దేశపూర్వకంగా శాంతి మరియు నిశ్శబ్ద జీవితాన్ని ఎంచుకున్నాము.నివృత్తి ధర్మాన్ని చేరుకోవటానికి మొదటి మెట్టు ఇంద్రియ స్వేచ్ఛను అరికట్టడం. ఆ తర్వాత వివిధ విషయాలలో ఉన్న దుఃఖాన్ని గుర్తిస్తూ.. వాటిని వివేకంతో విశ్లేషిస్తూ, అనవసరమైన వాటిని వదిలేయాలి. అప్పుడే మనసు నివృత్తి చెంది ఆత్మను తెలుసుకోగలుగుతుంది. ఇలాంటి మార్గం కేవలం సద్గురువుల వల్ల మాత్రమే సాధ్యమవుతుంది. సద్గురువుల సాంగత్యం వల్ల ప్రవృత్తి, నివృత్తిల ధర్మ సూక్ష్మాలను గ్రహించే జ్ఞానం లభిస్తుంది. ఈ జ్ఞాన సాధన వల్లే మోక్షం లభిస్తుంది.