అర్ధ నారీశ్వర తత్వం:- సి.హెచ్.ప్రతాప్

ఉపమన్యు మహర్షి రచించిన అర్ధ నారీశ్వర అష్టకం ఈ శ్లోకంతో ప్రారంభమవుతుంది:

అంభోధర శ్యామల కుంతలయై,

తథిత్ప్రభ తామ్ర జటాధారయ,

గిరీశ్వరాయై నిఖిలేశ్వరాయ,

నమ శివాయై చ నమశివాయ

ప్రదీప్త రత్నోజ్వాలకుండలయై,

స్ఫురన్ మహా పన్నగ భూషణాయై,

శివ ప్రియాయై చ శివ ప్రియాయ,

నమ శివాయై చ నమశివాయ.

అర్ధ -నారీశ్వర అంటే 'భగవంతుడు, అతను సగం స్త్రీ' అని అర్థం.లయకారునిగా భావింపబడే ఏశ్వరుడిని సాధారణంగా  లింగ రూపంలోపూజిస్తారు. శబ్దవ్యుత్పత్తి పరంగా శివ మరియు లింగ అనే రెండు పదాల అర్థం విశ్వం దానిలో కరిగిపోతుంది అందువలన శివుడు సమస్త సృష్టికి అంతిమ మూలం అని వేదాలు చెబుతున్నాయి.

పురాణాలలో , దేవుడు విశ్వాన్ని సృష్టించి, నిలబెట్టి, లయం చేయడానికి ఉపయోగించే శక్తి లేదా శక్తిని దేవతగా చిత్రీకరించారు. ఏశ్వరుడి భార్య పార్వతి. అయితే ఏశ్వరుడు తనను తాను వ్యక్తపరచుకున్న అనేక రూపాలలో అర్ధనారీశ్వరుడు ఒకటి మరియు ముఖ్యమైనదిగా చెప్పబడుతోంది. శివుడు తన మొత్తం శరీరంలోని ఎడమ అర్ధభాగాన్ని పార్వతి దేవికి ఇచ్చాడని తద్వారా వారివురూ  అన్ని విధాలుగా సమానమని సూచిస్తుంది.ఈ సిద్ధాంతాన్ని నేటి భార్యాభరత కంటలందరికీ ఆదర్శప్రాయం.అర్ధనారీశ్వర తత్వంపై శ్రీ అర్ధ నారీశ్వర స్తోత్రం శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులచే రచించబడింది. ఆయన స్తోత్రంలో శివుడు మరియు పార్వతి దేవి ఇద్దరి గుణాలను వర్ణించాడు. శ్రీ అర్ధ నారీశ్వర స్తోత్రం కూడా భక్తులు దేవుడిని మరియు దేవతను పూజించడంలో ఎలాంటి వివక్షతను పాటించకూడదని సూచిస్తుంది. శ్రీ శివపురాణం ప్రకారం,  శివుడు మొదట శ్రీ అర్ధ నరేశ్వర రూపంలో శ్రీ బ్రహ్మకు ముందు ప్రత్యక్షమై సృష్టి భావనను బోధించాడు. బృంగి మహర్షి కూడా శ్రీ అర్ధ నరేశ్వర రూపంలో శివుని దర్శనం చేసుకున్నాడని కొన్న్ని పురాణ కధనాలు వున్నాయి.అర్ధ అంటే సగం.. నారి+ఈశ్వర అంటే శివ పార్వతులు.. ఇద్దరూ అంటే స్త్రీ, పురుషులిద్దరూ కలిస్తేనే అర్ధనారీశ్వరుడు అని అర్థం వస్తుంది.. శాస్త్రాల ప్రకారం, ఏదైనా పదార్థం, చైతన్యం కలయికనే సృష్టి. వీటిని తీసుకుని దేవతా స్వరూపాలను కల్పన చేసుకుని ఆరాధిస్తాం. అదే అర్ధనారీశ్వరుని తత్వం. ,కలిమి-లేములు, రాత్రి-పగలు,సుఖం-దుఃఖం ఉంటేనే ఒక జీవితం పూర్తవుతుంది. బొమ్మ-బొరుసు ఉంటేనే నాణెం తయారవుతుంది. ఇలా ఆడ, మగ కలిస్తే సృష్టి ప్రారంభమవుతుందని అర్ధనారీశ్వరుని తత్వం బోధిస్తుంది