దక్షిణాఫ్రికా నేలపై ఒక చల్లని సాయంత్రం. జోహన్నెస్బర్గ్ పట్టణంలోని ఒక పెద్ద ప్రాంగణంలో వందలాది భారతీయులు చేరుకున్నారు. వారి హృదయాల్లో ఆందోళన, కళ్లల్లో ఆగ్రహం, కానీ గాంధీజీ రూపంలో ఆశాకిరణం. కారణం—ప్రభుత్వం అమలు చేసిన అవమానకరమైన చట్టం. ఆ చట్టం ప్రకారం, ప్రతి భారతీయుడు తనను “నమోదు చేయించుకోవాలి.” చేతిలో ఒక పత్రం లేకుంటే, జైలు శిక్ష లేదా దేశనిర్వాసం తప్పదు.
అది కేవలం చట్టం కాదు, అవమానం. “మనను మనుషులుగా కాదు, బానిసలుగా చూస్తున్నారు” అని ప్రజలు కేకలు వేస్తున్నారు. ఆ సమయంలో గాంధీజీ నిశ్శబ్దంగా నిలబడి, గంభీర స్వరంతో మాట్లాడారు: “సోదరులారా! మనం హింసకు పాల్పడవలసిన అవసరం లేదు. కానీ మన గౌరవం కోసం మనం తలవంచకూడదు. ఈ అవమానపత్రాలను మనమే తగలబెట్టుదాం. జైలుకెళ్లినా సరే, మన ఆత్మగౌరవం మాత్రం కాపాడుకుందాం.”
ప్రజలు ఒక్కసారిగా ఊపిరి పీల్చినట్టయ్యారు. గాంధీజీ చేతిలో ఉన్న నమోదు పత్రాన్ని అగ్నికి ఆహుతి చేశారు. అగ్నిజ్వాలలు ఎగసిపడుతున్నప్పుడు, ఆయన ముఖంలో ధైర్యం మెరిసింది. ఆ దృశ్యం చూసి ప్రజల రక్తం మరింత ఉప్పొంగింది. వందలాది భారతీయులు ఒక్కరినొకరు ప్రేరేపించుకుంటూ తమ పత్రాలను కూడా అగ్నికి ఆహుతి చేశారు. ఆ మంటల్లో కాగిపోతున్నవి కాగితం పత్రాలు మాత్రమే కాదు, అవమానం, భయం, బానిసత్వం కూడా.
ప్రభుత్వం ఈ ధైర్యాన్ని సహించలేదు. గాంధీజీతో పాటు మరెందరోను అరెస్టు చేసింది. అయినా జైలులో కూడా ఆయన ప్రశాంతంగా, నిశ్చలంగా ఉన్నారు. “మన పోరాటం సత్యం కోసం. సత్యానికి జైలు గోడలు అడ్డుకావు” అని ఆయన అన్న మాటలు సహచరులకు కొత్త శక్తినిచ్చాయి.
ఈ సంఘటనతో ప్రపంచానికి ఒక స్పష్టమైన సందేశం వెళ్లింది—సత్యం, అహింస అనే రెండు ఆయుధాలతోనే అన్యాయాన్ని మట్టికరిపించవచ్చని. గాంధీజీ ఆలోచనలోంచి పుట్టిన సత్యాగ్రహం అనే భావన దక్షిణాఫ్రికాలో ప్రారంభమై, తరువాత భారతదేశ స్వాతంత్ర్య సమరానికి మూలస్తంభమైంది.
ఈ కథ మనకు నేర్పే నీతి ఏమిటంటే—ధైర్యం, ఐక్యత, సత్యం ఉంటే అన్యాయం ఎంత బలమైనదైనా నిలవలేడు. తలవంచిన వాడు గౌరవం పొందడు; తలెత్తి నిలబడిన వాడు చరిత్రలో నిలుస్తాడు.
అది కేవలం చట్టం కాదు, అవమానం. “మనను మనుషులుగా కాదు, బానిసలుగా చూస్తున్నారు” అని ప్రజలు కేకలు వేస్తున్నారు. ఆ సమయంలో గాంధీజీ నిశ్శబ్దంగా నిలబడి, గంభీర స్వరంతో మాట్లాడారు: “సోదరులారా! మనం హింసకు పాల్పడవలసిన అవసరం లేదు. కానీ మన గౌరవం కోసం మనం తలవంచకూడదు. ఈ అవమానపత్రాలను మనమే తగలబెట్టుదాం. జైలుకెళ్లినా సరే, మన ఆత్మగౌరవం మాత్రం కాపాడుకుందాం.”
ప్రజలు ఒక్కసారిగా ఊపిరి పీల్చినట్టయ్యారు. గాంధీజీ చేతిలో ఉన్న నమోదు పత్రాన్ని అగ్నికి ఆహుతి చేశారు. అగ్నిజ్వాలలు ఎగసిపడుతున్నప్పుడు, ఆయన ముఖంలో ధైర్యం మెరిసింది. ఆ దృశ్యం చూసి ప్రజల రక్తం మరింత ఉప్పొంగింది. వందలాది భారతీయులు ఒక్కరినొకరు ప్రేరేపించుకుంటూ తమ పత్రాలను కూడా అగ్నికి ఆహుతి చేశారు. ఆ మంటల్లో కాగిపోతున్నవి కాగితం పత్రాలు మాత్రమే కాదు, అవమానం, భయం, బానిసత్వం కూడా.
ప్రభుత్వం ఈ ధైర్యాన్ని సహించలేదు. గాంధీజీతో పాటు మరెందరోను అరెస్టు చేసింది. అయినా జైలులో కూడా ఆయన ప్రశాంతంగా, నిశ్చలంగా ఉన్నారు. “మన పోరాటం సత్యం కోసం. సత్యానికి జైలు గోడలు అడ్డుకావు” అని ఆయన అన్న మాటలు సహచరులకు కొత్త శక్తినిచ్చాయి.
ఈ సంఘటనతో ప్రపంచానికి ఒక స్పష్టమైన సందేశం వెళ్లింది—సత్యం, అహింస అనే రెండు ఆయుధాలతోనే అన్యాయాన్ని మట్టికరిపించవచ్చని. గాంధీజీ ఆలోచనలోంచి పుట్టిన సత్యాగ్రహం అనే భావన దక్షిణాఫ్రికాలో ప్రారంభమై, తరువాత భారతదేశ స్వాతంత్ర్య సమరానికి మూలస్తంభమైంది.
ఈ కథ మనకు నేర్పే నీతి ఏమిటంటే—ధైర్యం, ఐక్యత, సత్యం ఉంటే అన్యాయం ఎంత బలమైనదైనా నిలవలేడు. తలవంచిన వాడు గౌరవం పొందడు; తలెత్తి నిలబడిన వాడు చరిత్రలో నిలుస్తాడు.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి