హైయగ్రీవ స్తోత్రం :- కొప్పరపు తాయారు

శ్లోకం:

  వ్యాఖ్యాముద్రాం కరసరసిజైః పుస్తకం శంఖచక్రే

భిభ్రద్భిన్న స్ఫటికరుచిరే పుండరీకే నిషణ్ణః ।

అమ్లానశ్రీరమృతవిశదైరంశుభిః ప్లావయన్మాం

ఆవిర్భూయాదనఘమహిమామానసే వాగధీశః ॥32

పదార్థం

వ్యాఖ్యా ముద్రాం → ఉపదేశ (వ్యాఖ్యాన) ముద్రను

కర సరసిజైః → కమలసమానమైన చేతులతో

పుస్తకం శంఖ చక్రే భిభ్రత్ → ఒకచేతిలో పుస్తకం, మరొక చేతుల్లో శంఖం, చక్రం ధరించినవాడు

భిన్న స్ఫటిక రుచిరే పుండరీకే నిషణ్ణః → స్ఫటికములా తెల్లగా, ప్రకాశవంతమైన పద్మాసనంలో కూర్చున్నవాడు

అమ్లాన శ్రీః → ఎప్పటికీ క్షీణించని మహిమ కలిగినవాడు

అమృత విశదైః అంషుభిః ప్లావయన్ మాం → అమృతమువంటి కాంతిరశ్ములతో నన్ను ముంచుతూ (ప్రకాశపరుస్తూ)

ఆవిర్భూయాత్ → ప్రత్యక్షమవ్వుగాక

అనఘ మహిమా → మలినతలేని మహిమగలవాడు

మానసే వాగధీశః → నా మనసులో వాగ్దేవత (సరస్వతీదేవి) ప్రత్యక్షమవ్వుగాక

భావం (తెలుగులో)

ఓ వాగ్దేవతా! నీవు కమలసమానమైన చేతులతో వ్యాఖ్యానముద్రను చూపిస్తూ, పుస్తకం, శంఖం, చక్రం ధరించి, స్ఫటికములా తెల్లగా వెలిగే పద్మాసనంలో కూర్చున్నావు. నీ అచంచలమైన మహిమతో, అమృతమువంటి కాంతిరశ్ములతో నన్ను ప్రసాదించి, నా మనసులో ప్రత్యక్షమవ్వు గాక.

సారాంశం

ఓ సరస్వతీ దేవి! కమలచేతులతో పుస్తకము, శంఖము, చక్రము ధరించి, స్ఫటికములా ప్రకాశించే పద్మాసనంలో కూర్చొని, అమృతకాంతులతో నన్ను జ్ఞానప్రకాశంతో నింపుతూ నా హృదయంలో ప్రత్యక్షమవ్వు గాక.

           *******