శ్రీ వేంకటేశ్వర అష్టోత్తర శత నామావళి(41, 42) :-సి.హెచ్.ప్రతాప్

 (41) ఓం త్రిగుణాశ్రయాయ నమః
'త్రిగుణాశ్రయాయ' అనే నామం స్వామివారు త్రిగుణాలకు (సత్వ, రజో, తమో గుణాలకు) ఆశ్రయమైనవాడు అని తెలియజేస్తుంది. ఇక్కడ 'త్రిగుణ' అంటే సత్వ (మంచి), రజో (ఉద్రేకము/చర్య), మరియు తమో (నిర్లక్ష్యం/మాయ) అనే మూడు గుణాలు, మరియు 'ఆశ్రయాయ' అంటే ఈ మూడు గుణాలకూ ఆధారమై, ఆశ్రయాన్ని ఇచ్చేవాడు. భగవంతుడు ఈ మూడు గుణాల ద్వారానే సృష్టి, స్థితి, లయము అనే కార్యాలను నిర్వహిస్తాడు. ఆయన ఈ గుణాలకు అధిపతి, కానీ వాటిచే ప్రభావితం కానివాడు. సాధారణ జీవులు ఈ గుణాల మాయలో బంధింపబడి ఉంటాయి, కానీ స్వామి వాటిని తన ఆధీనంలో ఉంచుకొని జగన్నాటకాన్ని నడిపిస్తాడు. ఈ నామం జపించడం వలన భక్తుడు ఈ త్రిగుణాల భ్రమ నుండి బయటపడి, నిత్యమైన, సత్యమైన భగవంతుని స్వరూపంపై దృష్టి పెట్టగలుగుతాడు.
శ్లోకం:
త్రిగుణాత్మక త్రిమూర్తి రూప, సకల జగదాశ్రయ। సృష్టి స్థితి లయ కారక, నమో నమః శ్రీవెంకటేశ॥
భావం: మూడు గుణాల స్వరూపుడా, త్రిమూర్తి రూపం కలవాడా, సమస్త జగత్తుకు ఆశ్రయమైనవాడా! సృష్టి, స్థితి, లయములకు కారణమైనవాడా! శ్రీ వేంకటేశ్వరా, నీకు నమస్కారం.
(42) ఓం నిర్వికల్పాయ నమః
'నిర్వికల్పాయ' అనే నామం స్వామివారు ఎలాంటి మార్పులు, సంకల్పాలు, సందేహాలు లేనివాడు అని తెలియజేస్తుంది. ఇక్కడ 'నిర్' అంటే లేనిది, 'వికల్పం' అంటే మార్పు, సంకల్పం, లేదా భేదం. కాబట్టి, 'నిర్వికల్పాయ' అంటే మార్పు లేనివాడు, ఎలాంటి సంకల్పాలు లేనివాడు, భేదాలు లేనివాడు అని అర్థం. భగవంతుడు నిత్యుడు, శుద్ధుడు, ముక్తుడు. ఆయనకు ఏదీ చేయాలనే సంకల్పం గానీ, దేనిలోనూ మార్పులు చెందాలనే వికల్పం గానీ ఉండదు. ఆయన స్వరూపం శాశ్వతమైనది, ఏ పరిస్థితుల వల్ల కూడా ప్రభావితం కాదు. ఆయన తన మాయాశక్తి ద్వారా సృష్టిని నడిపించినప్పటికీ, ఆయన స్వతహాగా ఆ క్రియలకు అతీతుడు. ఈ నామం జపించడం వలన భక్తుడి మనస్సులోని చంచలత్వం, సందేహాలు, ద్వంద్వ భావాలు తొలగిపోయి, స్థిరమైన, నిశ్చలమైన భక్తి లభిస్తుంది.
శ్లోకం:
నిర్వికల్పాయ శుద్ధాయ, నిష్కళంకాయ తే నమః। నిత్యాయ శాశ్వతాయైవ, నమో విష్ణు నమస్తుతే॥
భావం: ఎలాంటి మార్పులు లేనివాడా, స్వచ్ఛమైనవాడా, మలినం లేనివాడా, నీకు నమస్కారం. నిత్యమైనవాడా, శాశ్వతమైనవాడా! విష్ణుమూర్తి, నీకు