దక్షిణాఫ్రికాలో గాంధీజీకి ఎదురైన జాతి వివక్ష సంఘటనల్లో డర్బన్ న్యాయస్థానంలో జరిగిన పాగా వివాదం ప్రత్యేక స్థానం పొందింది. ఇది కేవలం ఒక దుస్తు సంప్రదాయం గురించిన చిన్న సమస్యలా కనిపించినప్పటికీ, వాస్తవానికి ఇది భారతీయుల ఆత్మగౌరవానికి, సమాన హక్కులకు సంబంధించిన పెద్ద ప్రశ్న.
డర్బన్లో దాదా అబ్దుల్లా వారి న్యాయ వ్యవహారాల కోసం న్యాయవాది హోదాలో గాంధీ ఒక రోజు న్యాయస్థానానికి వెళ్లారు. భారతీయులకు పాగా ఒక గౌరవ సూచకం. పుట్టిన సంస్కృతి, ఆచారం, సంప్రదాయం అనే ఆంగ్లపదాల బదులు: పుట్టిన సంస్కృతి, ఆచారం, సంప్రదాయం. ఆయన పాగా ధరించి న్యాయస్థానంలో ప్రవేశించడం సహజమే. అయితే అక్కడి న్యాయమూర్తి, గాంధీజీని అవమానించే ధోరణితో, “పాగా తీసివేసి మాట్లాడాలి” అని గట్టిగా ఆజ్ఞాపించాడు.
అప్పుడు ఉన్న సామాజిక పరిస్థితుల్లో శ్వేతజాతి వర్గం మాత్రమే ఉన్నత స్థితి పొందింది. ఇతర వర్గాలను తక్కువగా చూడటం అక్కడి వ్యవస్థలో సాధారణం. గాంధీజీని కూడా అదే రీతిలో వశపరచాలని, వారి నియమాలకు లోబడాలని న్యాయమూర్తి భావించాడు. అయితే ఆ ఆజ్ఞని గాంధీజీ మనసుపూర్వకంగా అంగీకరించలేకపోయారు. పాగా ఆయనకు కేవలం తలపై ధరించే వస్తువు కాదు; అది భారతీయుని గౌరవానికి చిహ్నం.
గాంధీజీ శాంతంగానే కానీ ధృడంగా స్పందించారు: “పాగా తొలగించడం అనుచితం. ఇది నా గౌరవానికి విరుద్ధం.” ఆయన స్పష్టంగా అభిప్రాయాన్ని తెలియజేసినా, న్యాయమూర్తి మరింత కఠినంగా ప్రవర్తించాడు. ఎలాంటి వాదన వినకుండానే, “పాగా తొలగించకపోతే న్యాయస్థానం నుంచి వెళ్లి పోవాలి” అని తుది నిర్ణయం చెప్పాడు.
ఈ సమయంలో గాంధీజీ ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. “స్వాభిమానాన్ని కోల్పోయి ఇక్కడ ఉండడం కంటే, బయటకు వెళ్లిపోవడమే మంచిది” అని భావించి, ఆయన న్యాయస్థానాన్ని విడిచి వెళ్లిపోయారు. ఇది చిన్న నిర్ణయం కాదు; ఆ మాట కోసం ఆయన ఉన్నత హోదాకూడా వదిలెయ్యాల్సి వచ్చింది. అయితే ఆయన అలా చేయడానికి కారణం వ్యక్తిగత గర్వం కాదు—అక్కడి భారతీయుల పట్ల జరుగుతున్న నిరంతర అవమానాలకు ఒక నిరసనగా నిలబడాలనే సంకల్పం.
గాంధీజీకి ఇది సత్యాగ్రహ తత్వం వైపు వేసిన తొలి ధైర్యమైన అడుగులలో ఒకటి. న్యాయస్థానంలో పాగా తొలగించమని వచ్చిన ఆజ్ఞకు లొంగకుండా బయటకు రావడం, ఆత్మగౌరవం కోసం నిలబడితే ప్రపంచం మారుతుందనే సందేశాన్ని ఇచ్చింది.
ఈ సంఘటన గాంధీజీని, ఆయనను చూసిన సమాజాన్ని, భారతీయుల హక్కుల కోసం చేసిన ఉద్యమాన్ని లోతుగా ప్రభావితం చేసింది. అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా శాంతియుతమైన, ధృడమైన పద్ధతిలో ఎలా పోరాడాలో ఆయన ఈ సంఘటన ద్వారా ప్రపంచానికి
డర్బన్లో దాదా అబ్దుల్లా వారి న్యాయ వ్యవహారాల కోసం న్యాయవాది హోదాలో గాంధీ ఒక రోజు న్యాయస్థానానికి వెళ్లారు. భారతీయులకు పాగా ఒక గౌరవ సూచకం. పుట్టిన సంస్కృతి, ఆచారం, సంప్రదాయం అనే ఆంగ్లపదాల బదులు: పుట్టిన సంస్కృతి, ఆచారం, సంప్రదాయం. ఆయన పాగా ధరించి న్యాయస్థానంలో ప్రవేశించడం సహజమే. అయితే అక్కడి న్యాయమూర్తి, గాంధీజీని అవమానించే ధోరణితో, “పాగా తీసివేసి మాట్లాడాలి” అని గట్టిగా ఆజ్ఞాపించాడు.
అప్పుడు ఉన్న సామాజిక పరిస్థితుల్లో శ్వేతజాతి వర్గం మాత్రమే ఉన్నత స్థితి పొందింది. ఇతర వర్గాలను తక్కువగా చూడటం అక్కడి వ్యవస్థలో సాధారణం. గాంధీజీని కూడా అదే రీతిలో వశపరచాలని, వారి నియమాలకు లోబడాలని న్యాయమూర్తి భావించాడు. అయితే ఆ ఆజ్ఞని గాంధీజీ మనసుపూర్వకంగా అంగీకరించలేకపోయారు. పాగా ఆయనకు కేవలం తలపై ధరించే వస్తువు కాదు; అది భారతీయుని గౌరవానికి చిహ్నం.
గాంధీజీ శాంతంగానే కానీ ధృడంగా స్పందించారు: “పాగా తొలగించడం అనుచితం. ఇది నా గౌరవానికి విరుద్ధం.” ఆయన స్పష్టంగా అభిప్రాయాన్ని తెలియజేసినా, న్యాయమూర్తి మరింత కఠినంగా ప్రవర్తించాడు. ఎలాంటి వాదన వినకుండానే, “పాగా తొలగించకపోతే న్యాయస్థానం నుంచి వెళ్లి పోవాలి” అని తుది నిర్ణయం చెప్పాడు.
ఈ సమయంలో గాంధీజీ ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. “స్వాభిమానాన్ని కోల్పోయి ఇక్కడ ఉండడం కంటే, బయటకు వెళ్లిపోవడమే మంచిది” అని భావించి, ఆయన న్యాయస్థానాన్ని విడిచి వెళ్లిపోయారు. ఇది చిన్న నిర్ణయం కాదు; ఆ మాట కోసం ఆయన ఉన్నత హోదాకూడా వదిలెయ్యాల్సి వచ్చింది. అయితే ఆయన అలా చేయడానికి కారణం వ్యక్తిగత గర్వం కాదు—అక్కడి భారతీయుల పట్ల జరుగుతున్న నిరంతర అవమానాలకు ఒక నిరసనగా నిలబడాలనే సంకల్పం.
గాంధీజీకి ఇది సత్యాగ్రహ తత్వం వైపు వేసిన తొలి ధైర్యమైన అడుగులలో ఒకటి. న్యాయస్థానంలో పాగా తొలగించమని వచ్చిన ఆజ్ఞకు లొంగకుండా బయటకు రావడం, ఆత్మగౌరవం కోసం నిలబడితే ప్రపంచం మారుతుందనే సందేశాన్ని ఇచ్చింది.
ఈ సంఘటన గాంధీజీని, ఆయనను చూసిన సమాజాన్ని, భారతీయుల హక్కుల కోసం చేసిన ఉద్యమాన్ని లోతుగా ప్రభావితం చేసింది. అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా శాంతియుతమైన, ధృడమైన పద్ధతిలో ఎలా పోరాడాలో ఆయన ఈ సంఘటన ద్వారా ప్రపంచానికి
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి