శ్రీ వెంకటేశ్వర అష్టోత్తర శతనామావళి (63, 64):-సి.హెచ్.ప్రతాప్

 (63) ఓం దామోదరాయ నమః
'దామోదరాయ' అనే నామం స్వామివారు తాడుతో కట్టబడిన ఉదరం (నడుము) కలవాడు అని తెలియజేస్తుంది. ఇక్కడ 'దామ' అంటే తాడు లేదా దారం, 'ఉదర' అంటే కడుపు లేదా నడుము. ఈ నామం శ్రీకృష్ణుడి బాల్య లీలకు సంబంధించినది. యశోదమ్మ శ్రీకృష్ణుడిని అల్లరి మాన్పించడానికి రోటికి కట్టినప్పుడు, ఆయన నడుముకు తాడు కట్టింది. ఈ లీల ద్వారా భగవంతుడు అపారమైన శక్తిమంతుడైనప్పటికీ, భక్తుల ప్రేమకు సులభంగా లొంగిపోతాడు, వారి చేతుల్లో బంధీ అవుతాడని తెలియజేస్తుంది. శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి విష్ణువు అవతారం కాబట్టి, దామోదరుడుగా కీర్తించబడ్డాడు. ఈ నామాన్ని జపించడం వలన భక్తులకు స్వామివారిపై అనన్యమైన భక్తి, ప్రేమ పెరుగుతాయి, మరియు భగవంతుని ప్రేమబంధానికి లొంగే భాగ్యం కలుగుతుంది.
శ్లోకం: దామోదర దీనజన, దారిద్ర్య విమోచన।
దానవారే దయానిధి, నమో నమః శ్రీవేంకటేశ॥
భావం: దామోదరుడా, దీనజనుల దారిద్ర్యాన్ని తొలగించేవాడా! రాక్షసులకు శత్రువా, దయకు నిధి అయినవాడా! శ్రీ వేంకటేశ్వరా! నీకు మా నమస్కారం.
(64) ఓం జగత్పాలాయ నమః
'జగత్పాలాయ' అనే నామం స్వామివారు జగత్తును లేదా లోకాన్ని పాలించేవాడు అని తెలియజేస్తుంది. ఇక్కడ 'జగత్' అంటే ప్రపంచం, లోకం లేదా సృష్టి, 'పాల' అంటే పాలించేవాడు, రక్షించేవాడు. కాబట్టి, 'జగత్పాలాయ' అంటే సకల చరాచర సృష్టిని సృష్టించి, పోషించి, రక్షించే సర్వశక్తిమంతుడు శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి. విష్ణువు యొక్క ప్రధాన ధర్మం సృష్టిని రక్షించడం, ధర్మాన్ని నిలబెట్టడం. వెంకటేశ్వరుడు ఆ విష్ణు స్వరూపమే కాబట్టి, సృష్టిలోని ప్రతి జీవికీ రక్షకుడిగా, పోషకుడిగా ఉంటాడు. ఈ నామం స్వామివారి విశ్వవ్యాపకత్వాన్ని, సర్వలోక రక్షణ బాధ్యతను సూచిస్తుంది. ఈ నామాన్ని జపించడం వలన భక్తులకు స్వామి రక్షణ లభిస్తుంది, మరియు జీవితంలో స్థిరత్వం, భద్రత కలుగుతాయి.
శ్లోకం: జగత్పాల జనార్ధన, జయ జయ గోవింద ముకుంద।
జగత్తుకు మూలమాధవ, నమో నమః శ్రీవేంకటేశ॥
భావం: జగత్తును పాలించేవాడా, జనార్ధనా! గోవిందా, ముకుందా! జయ జయ! జగత్తుకు మూలమైన మాధవా! శ్రీ వేంకటేశ్వరా! నీకు మా నమస్కారం.