గాంధీజీ కథలు - 57:- సి. హెచ్. ప్రతాప్

గాంధీజీ జీవితంలో న్యాయవాది వృత్తి ఒక ముఖ్యమైన మలుపు. దక్షిణాఫ్రికాలో ఆయన న్యాయవాదిగా పనిచేసినప్పుడు, మొదట్లో ఆయన ఆదాయం గణనీయంగా ఉండేది. కానీ, ఆయన జీవిత ప్రయాణం కేవలం సంపదను కూడబెట్టుకోవడానికి కాదని, 'సేవ' చేయడానికేనని క్రమంగా అర్థమైంది. ఈ అంతర్గత మార్పునకు దారితీసిన ప్రధాన అంశం—ఆయన రోజువారీ జీవితంలో చూస్తున్న పేదరికం, ముఖ్యంగా భారతీయ శ్రామికులు అనుభవిస్తున్న కష్టాలు.

గాంధీజీ తన న్యాయవాద వృత్తిని కేవలం డబ్బు సంపాదించే సాధనంగా చూడటం మానేశారు. ప్రజల కోసం తాను చేసే పనికి భారీ ఫీజులు తీసుకోవడం అనేది వారికి చేస్తున్న అన్యాయంగా ఆయన భావించారు. ఈ ఆలోచనా సరళిలో భాగంగా, ఆయన తన లీగల్ ఫీజులను తీవ్రంగా తగ్గించుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ధనవంతుల నుండి అధిక ఫీజులు తీసుకునే బదులు, పేద ప్రజలు, ముఖ్యంగా వలస కూలీల కేసులు ఉచితంగా లేదా నామమాత్రపు ఫీజుతో నిర్వహించడానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.

ఈ నిర్ణయం ఆయన జీవితంలో 'సరళ జీవనం' (Simple Living) అనే మహత్తర సిద్ధాంతానికి బీజం వేసింది. గాంధీజీ గుర్తించిన సత్యం ఏమిటంటే—భౌతిక సంపద పెరిగే కొద్దీ, మన బాధ్యతలు పెరుగుతాయి, కానీ ఆత్మ సంతృప్తి తగ్గుతుంది. కనుక, ఆయన తన జీవనశైలిని పూర్తిగా మార్చుకోవడం మొదలుపెట్టారు. ఇందులో భాగంగా, ఆయన ఖరీదైన వస్త్రాలు, దుస్తులు ధరించడం మానేసి, సాధారణ ఖాదీ లేదా సరళమైన భారతీయ దుస్తులను స్వీకరించారు. విలాసవంతమైన భోజనాలు వదిలేసి, సాత్విక ఆహారం, ప్రకృతి చికిత్స పద్ధతులకు మారారు. అనవసరమైన వస్తువుల కొనుగోలును తగ్గించి, తక్కువ వనరులతో జీవించడం ఎలాగో అభ్యాసం చేశారు. అంతేకాకుండా, తన లీగల్ ప్రాక్టీస్‌ను క్రమంగా తగ్గించుకుంటూ, తన సమయాన్ని సామాజిక, రాజకీయ ఉద్యమాల వైపు మళ్లించారు.

ఈ దశలో గాంధీజీకి జాన్ రస్కిన్ రాసిన 'అన్టు దిస్ లాస్ట్' (Unto This Last) అనే పుస్తకం గొప్ప ప్రేరణనిచ్చింది. ఈ పుస్తకం యొక్క ప్రధాన సందేశం: 'శ్రమించే ప్రతి ఒక్కరికీ సమానమైన విలువ ఉండాలి' మరియు 'సామాజిక శ్రేయస్సు వ్యక్తిగత శ్రేయస్సుపై ఆధారపడి ఉంటుంది'. ఈ సిద్ధాంతం గాంధీజీని శ్రమ జీవనం (Dignity of Labour) వైపు నడిపించింది.

ప్రాక్టీస్‌ను తగ్గించుకుని, సరళ జీవనాన్ని స్వీకరించడం ద్వారా గాంధీజీ ఒక ఉదాహరణ సృష్టించారు: నిజమైన సేవ అనేది త్యాగం ద్వారానే సాధ్యమవుతుంది. తాను సంపదకు దూరంగా జరిగితేనే, పేద ప్రజల కష్టాలను వారి స్థాయిలో అర్థం చేసుకోగలనని ఆయన గ్రహించారు. ఈ సాధారణత్వం ఆయనను సామాన్య ప్రజలకు మరింత దగ్గర చేసింది. ఈ సరళ జీవనమే తరువాతి కాలంలో సత్యాగ్రహానికి పునాదిగా మారింది—ఎందుకంటే త్యాగం చేసే నాయకుడిపైనే ప్రజలు విశ్వాసం ఉంచుతారు.