గాంధీజీ కథలు – 61:-సి. హెచ్. ప్రతాప్
 1906లో దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగిన జూలు తిరుగుబాటు గాంధీజీ జీవితం లో మరో కీలక ఘట్టం. బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా జూలు ప్రజలు లేచినప్పుడు, ప్రభుత్వం సైన్యాన్ని ఉపయోగించి తిరుగుబాటును అణచివేయడానికి దిగింది. ఈ పరిస్థితిలో, గాంధీజీ మానవతా దృక్పథంతో ముందుకు వచ్చి గాయపడిన వారికి సేవ చేయడానికి ఒక ప్రత్యేక సేవా దళాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. ఈ దళం యుద్ధంలో గాయపడిన సైనికులకు, బాధితులకు సహాయం చేసింది. శత్రువు–మిత్రుడు అన్న తేడా లేకుండా సేవ చేయడం ఆయన విలువల్లో ఒకటి.
అయితే, ఈ తిరుగుబాటు సమయంలో ప్రభుత్వం జూలు ప్రజలపై చూపించిన క్రూరత గాంధీజీ హృదయాన్ని కుదించింది. తిరుగుబాటును అణచివేయడం పేరుతో వేలాది నిరపరాధులు హతమయ్యారు. గ్రామాలు దహనమయ్యాయి. ఎవరికీ తప్పు నిరూపించకుండా కఠిన శిక్షలు విధించడం, ప్రజలను భయంతో జీవించాల్సిన పరిస్థితికి నెట్టడం ఆయన కళ్ల ముందే జరిగింది. ఇలాంటి అమానుష చర్యలను చూసినప్పుడు, గాంధీజీ మనసులో ప్రభుత్వ నైతికతపై తీవ్రమైన సందేహం పుట్టింది.
గాంధీజీ మొదటినుంచి బ్రిటిష్ పాలకులు న్యాయం వినగలరని, సంభాషణ ద్వారా మార్పు సాధ్యమని నమ్మేవారు. కానీ జూలు తిరుగుబాటులో జరిగిన హింస ఆయన ఆ నమ్మకాలను బలంగా కదిలించింది. తనంతట తానుగా సేవ చేస్తూ ప్రజలకు ఉపశమనాన్ని అందించినప్పటికీ, పాలకులు చూపిన దారుణత్వం ఆయనను లోపలి నుంచి బాధించింది.
ఈ సేవా కార్యక్రమంలో పాల్గొనడం గాంధీజీకి శారీరకంగా కష్టమైనదైతే, ఆత్మపరిశీలన పరంగా మాత్రం ఎంతో ముఖ్యమైన పాఠం ఇచ్చింది. న్యాయం, సమానత్వం, అహింస—ఇవన్నీ తన జీవితానికి ప్రాణసూత్రాలు. కానీ పాలకుల ప్రవర్తన వాటికి పూర్తిగా విరుద్ధంగా ఉండటంతో, బ్రిటిష్ పాలన నైతిక ఆధారాలు కోల్పోయిందనే భావన ఆయనలో బలపడింది.
జూలు తిరుగుబాటులో ఆయన చూసిన క్రూర వాస్తవాలు, గాంధీజీని కేవలం సేవా మార్గంలో ఉన్న వ్యక్తి నుండి, అన్యాయాన్ని ప్రశ్నించే నాయకుడిగా మలచాయి. పాలకుల అన్యాయానికి సహకరిస్తూ మౌనంగా సేవ చేయడం మార్పుకు దారి కాదని ఆయన గ్రహించారు. ఈ గ్రహింపు తరువాతి సంవత్సరాల్లో ఆయన అహింసా ఉద్యమానికి, సత్యపోరాటం సిద్ధాంతానికి బలమైన పునాదిగా నిలిచింది.
అందువల్ల, జూలు తిరుగుబాటు గాంధీజీ జీవితంలో ఒక సాధారణ సంఘటన కాదు—అది ఆయన ఆలోచనలకు దిశానిర్దేశం చేసిన ఆత్మపరిశీలన క్షణం. బ్రిటిష్ పాలనపై ఆయన నమ్మకం క్రమంగా కూలిపోతూ, అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా స్వరం ఎత్తే ధైర్యం పెరుగుతూ కనిపించిన దశ ఇదే.

కామెంట్‌లు