1908 సంవత్సరం ప్రారంభంలో జోహన్నెస్బర్గ్ జైలులో మహాత్మా గాంధీ అనుభవించిన తొలి జైలు శిక్ష, సత్యాగ్రహ పోరాటాన్ని దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వంతో చర్చల దిశగా నడిపించింది. నల్ల చట్టానికి వ్యతిరేకంగా భారతీయులు ప్రదర్శించిన ధైర్యం, సమిష్టి సంకల్పం ట్రాన్స్వాల్ ప్రభుత్వాన్ని కలవరపెట్టింది. దీని ఫలితంగా, ట్రాన్స్వాల్ కాలనీ యొక్క ఆసియా వ్యవహారాల కార్యదర్శిగా ఉన్న జనరల్ జాన్ క్రిస్టియన్ స్మట్స్ గాంధీజీతో ఒక రాజీ ప్రతిపాదనను చర్చించడానికి ముందుకు వచ్చారు.
జనరల్ స్మట్స్ ప్రతిపాదన ప్రధానంగా రెండు అంశాలపై ఆధారపడింది: స్వచ్ఛంద రిజిస్ట్రేషన్ మరియు చట్టబద్ధమైన ఉపసంహరణ. భారతీయులు స్వచ్ఛందంగా రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకుని, తమ వేలిముద్రలను ఇస్తే, దానికి ప్రతిగా ప్రభుత్వం అపకీర్తి పాలైన నల్ల చట్టాన్ని (ఆసియాటిక్ లా అమెండ్మెంట్ ఆర్డినెన్స్) అధికారికంగా ఉపసంహరిస్తుందని స్మట్స్ హామీ ఇచ్చారు. గాంధీజీ ఈ రాజీని అంగీకరించారు. ఎందుకంటే, ఉద్యమం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం తమపై బలవంతంగా రుద్దబడిన చట్టాన్ని రద్దు చేయడమే తప్ప, రిజిస్ట్రేషన్ చేయించుకోవడం తమ ఆత్మగౌరవానికి భంగం కాదని ఆయన నమ్మారు. బలవంతంగా కాకుండా, స్వచ్ఛందంగా రిజిస్టర్ చేసుకోవడం అంటే ప్రభుత్వానికి తలవంచడం కాదని, తమ నిజాయితీని నిరూపించుకోవడమేనని ఆయన భావించారు.
అయితే, ఈ రాజీని ఉద్యమంలోని కొంతమంది తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. ముఖ్యంగా, పష్తూన్ తెగకు చెందిన మిర్ ఆలం ఖాన్ వంటివారు గాంధీజీ నిర్ణయాన్ని తీవ్రమైన ద్రోహంగా భావించారు. భారతీయ సమాజంలోని కొందరు సభ్యులు, గాంధీజీ పూర్తిగా నల్ల చట్టాన్ని రద్దు చేయాలని, ఎలాంటి రిజిస్ట్రేషన్ లేకుండా పోరాటాన్ని కొనసాగించాలని కోరుకున్నారు. స్వచ్ఛంద రిజిస్ట్రేషన్కు అంగీకరించడం ద్వారా గాంధీజీ, దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వానికి లొంగిపోయారని, ఉద్యమాన్ని వెన్నుపోటు పొడిచారని మిర్ ఆలం ఖాన్ విశ్వసించాడు.
గాంధీజీ స్వచ్ఛందంగా రిజిస్టర్ చేసుకోవడానికి వెళుతున్నప్పుడు, 1908 ఫిబ్రవరిలో, మిర్ ఆలం ఖాన్ అతనిపై దారుణంగా దాడి చేశాడు. మిర్ ఆలం, మరికొందరు పఠాన్ అనుచరులతో కలిసి, గాంధీజీని కర్రలతో కొట్టారు, తీవ్రంగా గాయపరిచారు. ఈ దాడిలో గాంధీజీ స్పృహ కోల్పోయి, తీవ్ర గాయాలపాలయ్యారు. ఈ దాడి ఉద్యమం యొక్క ఏకీకృత స్వభావంపై తాత్కాలిక చీలికను సూచించింది. అయినప్పటికీ, గాంధీజీ స్పృహలోకి రాగానే, తనపై దాడి చేసిన వారిని క్షమించమని కోరారు. తన నమ్మకానికి కట్టుబడి, హామీ ఇచ్చిన విధంగా ఆయన స్వచ్ఛందంగా రిజిస్టర్ చేయించుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు.
ఈ సంఘటన ద్వారా, గాంధీజీ నాయకత్వం రెండు కీలకమైన అంశాలను నిరూపించింది: ఒకటి, ఆయన శత్రువైన జనరల్ స్మట్స్పై నమ్మకం ఉంచడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారని; రెండు, ఆయన తన సొంత ప్రజల నుండి తీవ్రమైన హింసను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ, తన అహింసా, సత్య మార్గాన్ని వదలలేదని. ఈ ద్రోహం తాత్కాలికంగా ఉద్యమానికి విఘాతం కలిగించినప్పటికీ, గాంధీజీ యొక్క నైతిక స్థైర్యాన్ని, సయోధ్య పట్ల ఆయనకున్న నిబద్ధతను ప్రపంచానికి బలంగా చాటింది. దురదృష్టవశాత్తూ, జనరల్ స్మట్స్ తరువాత తన హామీని నిలబెట్టుకోకుండా, నల్ల చట్టాన్ని రద్దు చేయడంలో విఫలమవడంతో, సత్యాగ్రహ పోరాటం మళ్లీ అనివార్యంగా కొనసాగింది.
జనరల్ స్మట్స్ ప్రతిపాదన ప్రధానంగా రెండు అంశాలపై ఆధారపడింది: స్వచ్ఛంద రిజిస్ట్రేషన్ మరియు చట్టబద్ధమైన ఉపసంహరణ. భారతీయులు స్వచ్ఛందంగా రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకుని, తమ వేలిముద్రలను ఇస్తే, దానికి ప్రతిగా ప్రభుత్వం అపకీర్తి పాలైన నల్ల చట్టాన్ని (ఆసియాటిక్ లా అమెండ్మెంట్ ఆర్డినెన్స్) అధికారికంగా ఉపసంహరిస్తుందని స్మట్స్ హామీ ఇచ్చారు. గాంధీజీ ఈ రాజీని అంగీకరించారు. ఎందుకంటే, ఉద్యమం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం తమపై బలవంతంగా రుద్దబడిన చట్టాన్ని రద్దు చేయడమే తప్ప, రిజిస్ట్రేషన్ చేయించుకోవడం తమ ఆత్మగౌరవానికి భంగం కాదని ఆయన నమ్మారు. బలవంతంగా కాకుండా, స్వచ్ఛందంగా రిజిస్టర్ చేసుకోవడం అంటే ప్రభుత్వానికి తలవంచడం కాదని, తమ నిజాయితీని నిరూపించుకోవడమేనని ఆయన భావించారు.
అయితే, ఈ రాజీని ఉద్యమంలోని కొంతమంది తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. ముఖ్యంగా, పష్తూన్ తెగకు చెందిన మిర్ ఆలం ఖాన్ వంటివారు గాంధీజీ నిర్ణయాన్ని తీవ్రమైన ద్రోహంగా భావించారు. భారతీయ సమాజంలోని కొందరు సభ్యులు, గాంధీజీ పూర్తిగా నల్ల చట్టాన్ని రద్దు చేయాలని, ఎలాంటి రిజిస్ట్రేషన్ లేకుండా పోరాటాన్ని కొనసాగించాలని కోరుకున్నారు. స్వచ్ఛంద రిజిస్ట్రేషన్కు అంగీకరించడం ద్వారా గాంధీజీ, దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వానికి లొంగిపోయారని, ఉద్యమాన్ని వెన్నుపోటు పొడిచారని మిర్ ఆలం ఖాన్ విశ్వసించాడు.
గాంధీజీ స్వచ్ఛందంగా రిజిస్టర్ చేసుకోవడానికి వెళుతున్నప్పుడు, 1908 ఫిబ్రవరిలో, మిర్ ఆలం ఖాన్ అతనిపై దారుణంగా దాడి చేశాడు. మిర్ ఆలం, మరికొందరు పఠాన్ అనుచరులతో కలిసి, గాంధీజీని కర్రలతో కొట్టారు, తీవ్రంగా గాయపరిచారు. ఈ దాడిలో గాంధీజీ స్పృహ కోల్పోయి, తీవ్ర గాయాలపాలయ్యారు. ఈ దాడి ఉద్యమం యొక్క ఏకీకృత స్వభావంపై తాత్కాలిక చీలికను సూచించింది. అయినప్పటికీ, గాంధీజీ స్పృహలోకి రాగానే, తనపై దాడి చేసిన వారిని క్షమించమని కోరారు. తన నమ్మకానికి కట్టుబడి, హామీ ఇచ్చిన విధంగా ఆయన స్వచ్ఛందంగా రిజిస్టర్ చేయించుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు.
ఈ సంఘటన ద్వారా, గాంధీజీ నాయకత్వం రెండు కీలకమైన అంశాలను నిరూపించింది: ఒకటి, ఆయన శత్రువైన జనరల్ స్మట్స్పై నమ్మకం ఉంచడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారని; రెండు, ఆయన తన సొంత ప్రజల నుండి తీవ్రమైన హింసను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ, తన అహింసా, సత్య మార్గాన్ని వదలలేదని. ఈ ద్రోహం తాత్కాలికంగా ఉద్యమానికి విఘాతం కలిగించినప్పటికీ, గాంధీజీ యొక్క నైతిక స్థైర్యాన్ని, సయోధ్య పట్ల ఆయనకున్న నిబద్ధతను ప్రపంచానికి బలంగా చాటింది. దురదృష్టవశాత్తూ, జనరల్ స్మట్స్ తరువాత తన హామీని నిలబెట్టుకోకుండా, నల్ల చట్టాన్ని రద్దు చేయడంలో విఫలమవడంతో, సత్యాగ్రహ పోరాటం మళ్లీ అనివార్యంగా కొనసాగింది.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి