మహాత్మా గాంధీ జీవితాన్ని, ఆయన రూపొందించిన సత్యాగ్రహం సిద్ధాంతాన్ని ప్రభావితం చేసిన మేధావులలో రష్యా రచయిత లెవ్ టోల్స్టాయ్ స్థానం అద్వితీయమైనది. 1908లో జోహన్నెస్బర్గ్ జైలు నుండి విడుదలైన కొద్దికాలానికే, గాంధీజీ టోల్స్టాయ్ యొక్క విప్లవాత్మక రచన అయిన 'ది కింగ్డమ్ ఆఫ్ గాడ్ ఈజ్ వితిన్ యు' ('దేవుని రాజ్యం నీలోనే ఉంది') పుస్తకాన్ని చదివారు. ఈ పుస్తక పఠనం ఆయన జీవిత గమనాన్ని, పౌర నిరసన విధానాన్ని లోతుగా ప్రభావితం చేసింది.
టోల్స్టాయ్ ఈ రచనలో క్రీస్తు బోధనలను పూర్తిగా కొత్త కోణంలో వివరించారు. హింసను ఎక్కడా, ఏ రూపంలోనూ అనుమతించకూడదనే అహింసా సిద్ధాంతాన్ని ఆయన రాజకీయ, సామాజిక జీవితానికి వర్తింపజేశారు. ముఖ్యంగా, 'ఎవరు చెడు చేసినా, దానిని వ్యతిరేకించవద్దు' అన్న బైబిల్ సూత్రాన్ని టోల్స్టాయ్ నొక్కి చెప్పారు. దీని అర్థం, కేవలం వ్యక్తుల మధ్యే కాకుండా, వ్యవస్థీకృత హింసకు చిహ్నంగా నిలిచే రాజ్య అధికారాన్ని కూడా హింస ద్వారా ప్రతిఘటించకూడదని ఆయన వాదించారు.
ఈ భావన గాంధీజీ ఆలోచనలకు సరిగ్గా సరిపోయే విధంగా ఉంది. దక్షిణాఫ్రికాలో తెల్ల ప్రభుత్వ అధికారానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న గాంధీజీ, ఆ ప్రభుత్వ హింసను (జైలు శిక్ష, దండనలు) తిరిగి హింసతో కాకుండా, నైతిక ప్రతిఘటనతో ఎదుర్కోవాల్సిన అవసరాన్ని అన్వేషిస్తున్నారు. టోల్స్టాయ్ రచన, చర్చి మరియు రాజ్యం యొక్క అధికారాన్ని ప్రశ్నిస్తూ, దైవిక చట్టం ముందు మానవ నిర్మిత చట్టాలు పనికిరావు అని బలంగా వాదించింది. టోల్స్టాయ్ దృష్టిలో, ఒక క్రైస్తవుడు తన అంతరాత్మను పాలించే దేవుని రాజ్యం యొక్క సిద్ధాంతాలకే విధేయుడిగా ఉండాలి తప్ప, హింసను ఉపయోగించే రాజ్యానికి కాదు.
ఈ పుస్తకం గాంధీజీపై కలిగించిన ప్రభావం అపారం. టోల్స్టాయ్ యొక్క 'రాజ్యానికి ప్రతిఘటన' మరియు 'అహింసా ప్రతిఘటన' సూత్రాలు సత్యాగ్రహం యొక్క సైద్ధాంతిక పునాదులను పటిష్టం చేశాయి. గాంధీజీ సత్యాగ్రహం ద్వారా కేవలం చట్టాలను ధిక్కరించడమే కాకుండా, దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వ హింసాత్మక అధికారాన్ని నైతికంగా నిరాకరించడానికి ప్రయత్నించారు. సత్యాగ్రహంలో అంతర్లీనంగా ఉండే ఆత్మశుద్ధి మరియు సహనం అనే లక్షణాలు టోల్స్టాయ్ సిద్ధాంతాల నుండి ప్రేరణ పొందాయి.
గాంధీజీ తన స్వీయచరిత్రలో, ఈ పుస్తకం తనపై చెరగని ముద్ర వేసిందని, దీనిని తన 'ఉపాధ్యాయులలో ఒకరిగా' పరిగణించానని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. టోల్స్టాయ్ బోధనల ఫలితంగానే గాంధీజీ, తన జీవితంలో నిరాడంబరతను, శ్రమ యొక్క విలువను పెంచుకున్నారు. ఈ సైద్ధాంతిక కలయిక కేవలం దక్షిణాఫ్రికా పోరాటానికి మాత్రమే కాదు, దశాబ్దాల తర్వాత భారతదేశ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి కూడా అహింస అనే శక్తివంతమైన ఆయుధాన్ని అందించింది.
టోల్స్టాయ్ ఈ రచనలో క్రీస్తు బోధనలను పూర్తిగా కొత్త కోణంలో వివరించారు. హింసను ఎక్కడా, ఏ రూపంలోనూ అనుమతించకూడదనే అహింసా సిద్ధాంతాన్ని ఆయన రాజకీయ, సామాజిక జీవితానికి వర్తింపజేశారు. ముఖ్యంగా, 'ఎవరు చెడు చేసినా, దానిని వ్యతిరేకించవద్దు' అన్న బైబిల్ సూత్రాన్ని టోల్స్టాయ్ నొక్కి చెప్పారు. దీని అర్థం, కేవలం వ్యక్తుల మధ్యే కాకుండా, వ్యవస్థీకృత హింసకు చిహ్నంగా నిలిచే రాజ్య అధికారాన్ని కూడా హింస ద్వారా ప్రతిఘటించకూడదని ఆయన వాదించారు.
ఈ భావన గాంధీజీ ఆలోచనలకు సరిగ్గా సరిపోయే విధంగా ఉంది. దక్షిణాఫ్రికాలో తెల్ల ప్రభుత్వ అధికారానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న గాంధీజీ, ఆ ప్రభుత్వ హింసను (జైలు శిక్ష, దండనలు) తిరిగి హింసతో కాకుండా, నైతిక ప్రతిఘటనతో ఎదుర్కోవాల్సిన అవసరాన్ని అన్వేషిస్తున్నారు. టోల్స్టాయ్ రచన, చర్చి మరియు రాజ్యం యొక్క అధికారాన్ని ప్రశ్నిస్తూ, దైవిక చట్టం ముందు మానవ నిర్మిత చట్టాలు పనికిరావు అని బలంగా వాదించింది. టోల్స్టాయ్ దృష్టిలో, ఒక క్రైస్తవుడు తన అంతరాత్మను పాలించే దేవుని రాజ్యం యొక్క సిద్ధాంతాలకే విధేయుడిగా ఉండాలి తప్ప, హింసను ఉపయోగించే రాజ్యానికి కాదు.
ఈ పుస్తకం గాంధీజీపై కలిగించిన ప్రభావం అపారం. టోల్స్టాయ్ యొక్క 'రాజ్యానికి ప్రతిఘటన' మరియు 'అహింసా ప్రతిఘటన' సూత్రాలు సత్యాగ్రహం యొక్క సైద్ధాంతిక పునాదులను పటిష్టం చేశాయి. గాంధీజీ సత్యాగ్రహం ద్వారా కేవలం చట్టాలను ధిక్కరించడమే కాకుండా, దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వ హింసాత్మక అధికారాన్ని నైతికంగా నిరాకరించడానికి ప్రయత్నించారు. సత్యాగ్రహంలో అంతర్లీనంగా ఉండే ఆత్మశుద్ధి మరియు సహనం అనే లక్షణాలు టోల్స్టాయ్ సిద్ధాంతాల నుండి ప్రేరణ పొందాయి.
గాంధీజీ తన స్వీయచరిత్రలో, ఈ పుస్తకం తనపై చెరగని ముద్ర వేసిందని, దీనిని తన 'ఉపాధ్యాయులలో ఒకరిగా' పరిగణించానని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. టోల్స్టాయ్ బోధనల ఫలితంగానే గాంధీజీ, తన జీవితంలో నిరాడంబరతను, శ్రమ యొక్క విలువను పెంచుకున్నారు. ఈ సైద్ధాంతిక కలయిక కేవలం దక్షిణాఫ్రికా పోరాటానికి మాత్రమే కాదు, దశాబ్దాల తర్వాత భారతదేశ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి కూడా అహింస అనే శక్తివంతమైన ఆయుధాన్ని అందించింది.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి