శ్రీ వేంకటేశ్వర అష్టోత్తర శతనామావళి (71, 72):- సి.హెచ్.ప్రతాప్

 (71) ఓం నీలమోఘశ్యామ తనవే నమః
'నీలమోఘశ్యామ తనవే' అనే నామం స్వామివారు నల్లని మేఘంలాంటి శ్యామల దేహంతో ప్రకాశించేవాడు అని తెలియజేస్తుంది. ఇక్కడ 'నీల' అంటే నలుపు, 'మోఘ' అంటే వ్యర్థం కాని, వర్షించే, లేదా మేఘం, 'శ్యామ' అంటే నల్లని రంగు లేదా నీల-నలుపు మిశ్రమ వర్ణం, 'తనవే' అంటే దేహం లేదా శరీరం కలవాడు. ఈ నామం శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి యొక్క దివ్యరూప వర్ణనను తెలియజేస్తుంది. మేఘం నీలిమ, శ్యామలత్వం శాంతాన్ని, సౌందర్యాన్ని, మరియు కరుణా దృష్టిని సూచిస్తాయి. శ్రీకృష్ణుడు (విష్ణువు అవతారం) కూడా మేఘశ్యామల వర్ణంలో ఉంటాడు. ఈ వర్ణం స్వామివారి అనం తత్వాన్ని, అపారమైన శక్తిని, మరియు భక్తులపై వర్షించే కరుణను సూచిస్తుంది. ఈ నామాన్ని జపించడం వలన భక్తులు స్వామివారి దివ్యరూపాన్ని హృదయంలో ధ్యానించి, మానసిక శాంతిని, మరియు స్వామివారి కరుణా కటాక్షాలను పొందుతారు.
శ్లోకం:
నీలమోఘ శరీర ధరణ, నిత్యముక్త నిరామయ। నారాయణ నమస్తేస్తు, నమో నమః శ్రీవేంకటేశ॥
భావం: నీలమైన మేఘం వంటి దేహాన్ని ధరించినవాడా, నిత్యముక్తుడా, ఎటువంటి బాధలు లేనివాడా! నారాయణా! నీకు నమస్కారం! శ్రీ వేంకటేశ్వరా! నీకు మా నమస్కారం.
(72) ఓం బిల్వపత్రార్చన ప్రియాయ నమః
'బిల్వపత్రార్చన ప్రియాయ' అనే నామం స్వామివారు బిల్వపత్రాలతో పూజించబడటానికి ఇష్టపడేవాడు అని తెలియజేస్తుంది. ఇక్కడ 'బిల్వపత్ర' అంటే మారేడు దళాలు, 'అర్చన' అంటే పూజించడం లేదా ఆరాధించడం, 'ప్రియాయ' అంటే ఇష్టపడేవాడు. సాధారణంగా మారేడు దళాలు శివుడికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైనవి. ఈ నామం మరొకసారి శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిలో హరి-హర అభేద తత్వాన్ని (శివుడు-విష్ణువుల ఐక్యత) సూచిస్తుంది. తిరుమలలో స్వామివారు కేవలం విష్ణు రూపంలోనే కాక, శివుడి లక్షణాలను కూడా కలిగి ఉంటారు అనే భావాన్ని ఇది బలపరుస్తుంది. మారేడు దళాలు త్రిదళాలుగా ఉండి, త్రిమూర్తులను లేదా జ్ఞాన, కర్మ, భక్తి మార్గాలను సూచిస్తాయి. ఈ నామాన్ని జపించడం వలన భక్తులకు శివకేశవుల అనుగ్రహం ఏకకాలంలో లభిస్తుంది, మరియు మారేడు దళాలతో స్వామిని పూజించే భాగ్యం కలుగుతుంది.
శ్లోకం:
బిల్వప్రియ భక్తవశ, బిల్వపత్రాది సేవిత। బ్రహ్మజ్ఞాన ప్రదాతార, నమో నమః శ్రీవేంకటేశ॥
భావం: బిల్వపత్రాలు ఇష్టమైనవాడా, భక్తులకు వశమయ్యేవాడా! బిల్వపత్రాలతో సేవించబడేవాడా! బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని ఇచ్చేవాడా! శ్రీ వేంకటేశ్వరా! నీకు మా నమస్కా