శ్రీ వేంకటేశ్వర అష్టోత్తర శతనామావళి (93, 94):-సి.హెచ్.ప్రతాప్

 (93) ఓం ధనార్జన సముత్సుకాయ నమః
'ఓం ధనార్జన సముత్సుకాయ నమః' అనే నామం స్వామివారు ధనాన్ని సంపాదించడానికి మిక్కిలి ఆసక్తి కలవాడు అని తెలియజేస్తుంది. ఈ నామాన్ని విశ్లేషిస్తే: 'ధన' అంటే సంపద/ధనం, 'ఆర్జన' అంటే సంపాదించడం, 'సముత్సుకాయ' అంటే మిక్కిలి ఆసక్తి కలవాడు లేదా ఉత్సాహం కలవాడు. అంటే, ధనాన్ని సంపాదించడంలో ఉత్సాహం కలవాడు అని అర్థం. ఈ నామం శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి లీలలోని ఒక ముఖ్య ఘట్టాన్ని సూచిస్తుంది. స్వామివారు పద్మావతి దేవిని వివాహం చేసుకోవడానికి కుబేరుని వద్ద అధిక మొత్తంలో ఋణం తీసుకున్నారు. ఈ ఋణాన్ని తీర్చడానికి స్వామివారు తమ భక్తులు సమర్పించే ధనాన్ని స్వీకరించడంలో ఉత్సుకత చూపుతారని ఈ నామం సూచిస్తుంది. భగవంతుడు ధనాన్ని స్వీకరించడం అనేది కేవలం ఋణం తీర్చడానికి మాత్రమే కాదు, లోకకళ్యాణం కోసం, ధర్మాన్ని నిలబెట్టడం కోసం, మరియు భక్తులను అనుగ్రహించడం కోసం జరుగుతుంది. తిరుమల క్షేత్రం యొక్క అపారమైన ధనరాశి, భగవంతుని ధనార్జన లీలకు ప్రత్యక్ష నిదర్శనం. ఈ నామాన్ని జపించడం వలన భక్తులకు సమృద్ధి, ఐశ్వర్యం, ఆర్థిక స్థిరత్వం లభిస్తాయి. ధర్మాన్ని అనుసరించి ధనాన్ని సంపాదించాలనే కోరిక నెరవేరుతుంది. స్వామివారు భక్తుల ధన సంబంధమైన కష్టాలను తీర్చి, వారిని సకల సంపదలతో అనుగ్రహిస్తారు.
శ్లోకం:
పద్మనాభ పద్మనేత్ర, భక్తలోక ప్రియకర।
భవబంధ విమోచన, నమో నమః శ్రీవేంకటేశ॥
భావం: ధనాన్ని సంపాదించడంలో ఆసక్తి కలవాడా! లోకాలను రక్షించే దీక్షను వహించినవాడా! ఋణ విముక్తి కలిగించేవాడా, దీనులకు బంధువా! శ్రీ వేంకటేశ్వరా! నీకు మా నమస్కారం.
(94) ఓం ఘనసార లసన్మధ్యకస్తూరీ తిలకోజ్జ్వలాయ నమః
'ఓం ఘనసార లసన్మధ్యకస్తూరీ తిలకోజ్జ్వలాయ నమః' అనే నామం స్వామివారు పచ్చ కర్పూరం మధ్యలో ప్రకాశించే కస్తూరి తిలకంతో వెలిగేవాడు అని తెలియజేస్తుంది. ఈ నామాన్ని విశ్లేషిస్తే: 'ఘనసార' అంటే పచ్చ కర్పూరం, 'లసన్' అంటే ప్రకాశించే లేదా మెరిసే, 'మధ్య' అంటే మధ్యలో, 'కస్తూరీ తిలక' అంటే కస్తూరితో పెట్టిన తిలకం (నామం), 'ఉజ్జ్వలాయ' అంటే తేజస్సుతో వెలిగేవాడు. అంటే, పచ్చ కర్పూరం మధ్యలో మెరిసే కస్తూరి తిలకంతో ప్రకాశిస్తున్నవాడు అని అర్థం. ఈ నామం శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి దివ్య సౌందర్యాన్ని, అలంకారాన్ని మరియు తేజస్సును వర్ణిస్తుంది. తిరుమలలోని మూలవిరాట్టుకు ప్రతి శుక్రవారం అభిషేకం తర్వాత, కళ్ళు దాటి నుదుటిపై భారీగా కస్తూరి మరియు పచ్చ కర్పూరం కలిపిన తిలకాన్ని అలంకరించడం సంప్రదాయం. ఈ అలంకరణే స్వామివారికి విశిష్టమైన మరియు ఆకర్షణీయమైన రూపంగా భావిస్తారు. ఈ తిలకం జ్ఞానానికి, శుద్ధికి, మరియు దివ్యత్వానికి చిహ్నం. స్వామివారి ఈ అలంకారం భక్తుల అజ్ఞానాన్ని, పాపాలను నశింపజేసి, వారి మనసులను ప్రశాంతంగా, తేజోవంతంగా చేస్తుంది. ఈ నామాన్ని జపించడం వలన భక్తులకు మానసిక ప్రశాంతత, తేజస్సు, సౌందర్యం (ఆధ్యాత్మికమైన) లభిస్తాయి. స్వామివారి దివ్య రూపాన్ని ధ్యానించడం వలన మనస్సుకు ఆనందం కలుగుతుంది, భౌతిక, ఆధ్యాత్మిక కష్టాలు తొలగిపోతాయి.
శ్లోకం:
ఘనసార లసద్భాల, కస్తూరీ తిలక సుందర।
తేజోమయ చిదానంద, నమో నమః శ్రీవేంకటేశ॥
భావం: పచ్చ కర్పూరంతో ప్రకాశించే నుదురు కలవాడా! కస్తూరి తిలకంతో సుందరుడా! తేజోమయుడా, చిదానంద స్వరూపుడా! శ్రీ వేంకటేశ్వరా! నీకు మా నమస్కారం.