గాంధీజీ కథలు – 89:- సి.హెచ్. ప్రతాప్

 మహాత్మా గాంధీ తత్త్వశాస్త్రంలో అహింస మరియు సత్యం అనేవి ఒకే నాణేనికి ఉన్న రెండు పార్శ్వాల వంటివి. ఆయన దృష్టిలో సత్యం అనేది లక్ష్యం అయితే, అహింస ఆ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి ఉపయోగించే మార్గం. "సత్యమే దైవం" అని నమ్మిన గాంధీజీ, ఆ సత్యాన్ని సాకారం చేసుకోవడానికి అహింస కంటే మించిన సాధనం మరొకటి లేదని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పారు. సత్యం మరియు అహింసల మధ్య ఉన్న ఈ విడదీయలేని సంబంధమే భారత స్వాతంత్య్ర పోరాటానికి నైతిక పునాదిని నిర్మించింది. సత్యాన్ని అనుసరించే వ్యక్తి ఎప్పుడూ భయపడడు, అలాగే అహింసను ఆచరించే వ్యక్తి ఎన్నడూ ద్వేషించడు. ఈ రెండింటి కలయికే 'సత్యాగ్రహం' అనే శక్తివంతమైన సిద్ధాంతానికి జన్మనిచ్చింది.
సత్యం అంటే కేవలం నిజం మాట్లాడటం మాత్రమే కాదు, మన అంతరాత్మ చెప్పే ధర్మాన్ని పాటించడం. ఒక వ్యక్తి తాను నమ్మిన సత్యం కోసం పోరాడేటప్పుడు, ఎదుటివారిని హింసించడం ద్వారా ఆ సత్యాన్ని స్థాపించలేడు. ఎందుకంటే హింస అనేది అజ్ఞానానికి మరియు అహంకారానికి గుర్తు. హింస ద్వారా ఒక వ్యక్తిని లొంగదీసుకోవచ్చు కానీ, అతని హృదయంలో మార్పు తీసుకురాలేము. కేవలం అహింస ద్వారా మాత్రమే శత్రువులోని మానవత్వాన్ని మేల్కొల్పి, అతనికి సత్యాన్ని దర్శింపజేయవచ్చు. గాంధీజీ తన జీవితాంతం "సత్యశోధన" (ఏక్ష్పెరిమెంత్స్ విథ్ ట్రుథ్) చేశారు. ఆయన దృష్టిలో అహింసను పాటించకుండా సత్యాన్ని కనుగొనడం అసాధ్యం. సత్యం అనేది వెలుగు అయితే, అహింస ఆ వెలుగును ప్రసరింపజేసే కిరణం వంటిది.
సత్యాగ్రహి తన పోరాటంలో అహింసను ఒక ఆయుధంగా వాడుతాడు. సత్యం కోసం ప్రాణాలనైనా ఇస్తాడు కానీ, ఇతరుల ప్రాణాలను తీయడు. సత్యం తనంతట తానుగా శక్తివంతమైనది, దానికి అదనపు భౌతిక బలం అవసరం లేదు. కేవలం అహింసాయుత నిరసన ద్వారానే సత్యం యొక్క ప్రభావాన్ని రెట్టింపు చేయవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఎవరైనా మనపై అన్యాయం చేసినప్పుడు, మనం తిరిగి హింసకు పాల్పడితే మనం కూడా వారి స్థాయికే పడిపోతాము. కానీ, మనం శాంతియుతంగా నిరసన తెలిపినప్పుడు, మనలోని సత్యం ఎదుటివారికి స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. వారిలో పశ్చాత్తాపాన్ని కలిగిస్తుంది. ఇదే అహింసా మార్గంలోని గొప్పతనం.
ముగింపులో, సత్యం మరియు అహింస అనేవి మానవ వికాసానికి రెండు కళ్లు వంటివి. సత్యం మనకు దిశానిర్దేశం చేస్తే, అహింస మనల్ని ఆ మార్గంలో సురక్షితంగా నడిపిస్తుంది. ద్వేషం మరియు హింసతో నిండిన నేటి సమాజంలో ఈ రెండు విలువల ప్రాముఖ్యత ఎంతో ఉంది. మన దైనందిన జీవితంలో చిన్న చిన్న విషయాలలో కూడా సత్యాన్ని పలకడం, తోటి జీవుల పట్ల అహింసను ప్రదర్శించడం ద్వారా మనం గాంధీజీ కలలుగన్న రామరాజ్యాన్ని నిర్మించవచ్చు. సత్యం లేని అహింస దిశలేని ప్రయాణం వంటిది, అహింస లేని సత్యం ఆచరణ సాధ్యం కాని సిద్ధాంతం. ఈ రెండింటిని సమన్వయం చేసుకున్నప్పుడే మనిషి పరిపూర్ణ మానవుడిగా ఎదగగలడు. ఇది కేవలం ఒక రాజకీయ సిద్ధాంతం కాదు, అది మానవాళి మనుగడకు అవసరమైన పరమ సత్యం..