మహాత్మా గాంధీజీవిత ప్రయాణంలో 1920వ సంవత్సరం ఒక కీలక మలుపుగా నిలుస్తుంది. అప్పటికే రౌలట్ చట్టం, జలియన్ వాలాబాగ్ మారణకాండ మరియు ఖిలాఫత్ ఉద్యమ పట్ల బ్రిటిష్ వారు అవలంబించిన మొండి వైఖరి భారతీయుల మనస్సుల్లో తీవ్ర ఆగ్రహాన్ని నింపాయి. ఈ నేపథ్యంలో గాంధీజీ తనకు అప్పటికే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం పట్ల ఉన్న కొద్దిపాటి నమ్మకాన్ని పూర్తిగా కోల్పోయారు. అన్యాయమైన ప్రభుత్వం ఇచ్చే బిరుదులు, పురస్కారాలు బానిసత్వానికి చిహ్నాలని ఆయన భావించారు. అందుకే అహింసాయుత సహాయ నిరాకరణోద్యమానికి శ్రీకారం చుడుతూ, తనకు దక్షిణాఫ్రికాలో చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా లభించిన గౌరవప్రదమైన 'కైజర్-ఇ-హింద్' (Kaiser-i-Hind) స్వర్ణ పతకాన్ని తిరిగి ప్రభుత్వానికి అప్పగించాలని సంచలన నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
గాంధీజీ ఈ పతకాన్ని తిరిగి ఇచ్చేటప్పుడు వైస్రాయ్ లార్డ్ చెమ్స్ఫర్డ్కు ఒక బహిరంగ లేఖ రాశారు. ఆ లేఖలో తన ఆవేదనను వెలిబుచ్చుతూ, దేశం ఎదుర్కొంటున్న అవమానాల మధ్య ఈ పతకాన్ని ధరించడం తనకు భారంగా తోస్తోందని స్పష్టం చేశారు. జలియన్ వాలాబాగ్ లో అమాయక ప్రజలపై జరిగిన దమనకాండను పంజాబ్ లోని బ్రిటిష్ అధికారులు సమర్థించుకోవడాన్ని ఆయన తీవ్రంగా ఖండించారు. అలాగే ముస్లిం సోదరుల మతపరమైన మనోభావాలను దెబ్బతీస్తూ ఖిలాఫత్ విషయంలో బ్రిటన్ వ్యవహరించిన తీరు గాంధీజీని కలచివేసింది. ప్రభుత్వం తన తప్పులను సరిదిద్దుకోనప్పుడు, ఆ ప్రభుత్వంతో సహకరించడం అంటే పాపంలో భాగస్వామి కావడమేనని ఆయన దృఢంగా నమ్మారు.
ఈ పతక వాపసు కేవలం ఒక వస్తువును తిరిగి ఇవ్వడం మాత్రమే కాదు, అది బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యవాదానికి వ్యతిరేకంగా సాగిన ఒక నైతిక పోరాటం. బోయర్ యుద్ధ సమయంలో మరియు జులూ తిరుగుబాటు సమయంలో తాను ప్రాణాలకు తెగించి చేసిన సేవలకు లభించిన గుర్తింపును వదులుకోవడం ద్వారా, గాంధీజీ భారతీయ ప్రజల్లో ఒక కొత్త చైతన్యాన్ని రగిలించారు. స్వేచ్ఛ కంటే ఏ పురస్కారం గొప్పది కాదని ఆయన దేశానికి చాటి చెప్పారు. గాంధీజీ అడుగుజాడల్లో నడుస్తూ అనేకమంది భారతీయులు తమ బిరుదులను, పదవులను, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలను వదులుకున్నారు. ఇది సహాయ నిరాకరణోద్యమానికి గొప్ప పునాదిగా నిలిచింది. గాంధీజీ తీసుకున్న ఈ ధైర్యసాహసాల నిర్ణయం బ్రిటిష్ వారి పునాదులను కదిలించడమే కాకుండా, భారత స్వాతంత్ర్య సమర చరిత్రలో ఒక మరపురాని ఘట్టంగా మిగిలిపోయింది. ఈ విధంగా అహింస, సత్యం మరియు త్యాగంతో కూడిన పోరాటం ద్వారా గాంధీజీ భారతీయులను స్వరాజ్యం వైపు నడిపించారు.
గాంధీజీ ఈ పతకాన్ని తిరిగి ఇచ్చేటప్పుడు వైస్రాయ్ లార్డ్ చెమ్స్ఫర్డ్కు ఒక బహిరంగ లేఖ రాశారు. ఆ లేఖలో తన ఆవేదనను వెలిబుచ్చుతూ, దేశం ఎదుర్కొంటున్న అవమానాల మధ్య ఈ పతకాన్ని ధరించడం తనకు భారంగా తోస్తోందని స్పష్టం చేశారు. జలియన్ వాలాబాగ్ లో అమాయక ప్రజలపై జరిగిన దమనకాండను పంజాబ్ లోని బ్రిటిష్ అధికారులు సమర్థించుకోవడాన్ని ఆయన తీవ్రంగా ఖండించారు. అలాగే ముస్లిం సోదరుల మతపరమైన మనోభావాలను దెబ్బతీస్తూ ఖిలాఫత్ విషయంలో బ్రిటన్ వ్యవహరించిన తీరు గాంధీజీని కలచివేసింది. ప్రభుత్వం తన తప్పులను సరిదిద్దుకోనప్పుడు, ఆ ప్రభుత్వంతో సహకరించడం అంటే పాపంలో భాగస్వామి కావడమేనని ఆయన దృఢంగా నమ్మారు.
ఈ పతక వాపసు కేవలం ఒక వస్తువును తిరిగి ఇవ్వడం మాత్రమే కాదు, అది బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యవాదానికి వ్యతిరేకంగా సాగిన ఒక నైతిక పోరాటం. బోయర్ యుద్ధ సమయంలో మరియు జులూ తిరుగుబాటు సమయంలో తాను ప్రాణాలకు తెగించి చేసిన సేవలకు లభించిన గుర్తింపును వదులుకోవడం ద్వారా, గాంధీజీ భారతీయ ప్రజల్లో ఒక కొత్త చైతన్యాన్ని రగిలించారు. స్వేచ్ఛ కంటే ఏ పురస్కారం గొప్పది కాదని ఆయన దేశానికి చాటి చెప్పారు. గాంధీజీ అడుగుజాడల్లో నడుస్తూ అనేకమంది భారతీయులు తమ బిరుదులను, పదవులను, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలను వదులుకున్నారు. ఇది సహాయ నిరాకరణోద్యమానికి గొప్ప పునాదిగా నిలిచింది. గాంధీజీ తీసుకున్న ఈ ధైర్యసాహసాల నిర్ణయం బ్రిటిష్ వారి పునాదులను కదిలించడమే కాకుండా, భారత స్వాతంత్ర్య సమర చరిత్రలో ఒక మరపురాని ఘట్టంగా మిగిలిపోయింది. ఈ విధంగా అహింస, సత్యం మరియు త్యాగంతో కూడిన పోరాటం ద్వారా గాంధీజీ భారతీయులను స్వరాజ్యం వైపు నడిపించారు.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి