చౌరీచౌరా ఉదంతం తర్వాత సహాయ నిరాకరణోద్యమాన్ని ఉపసంహరించుకోవడం దేశవ్యాప్తంగా కలకలం రేపినప్పటికీ, మహాత్మా గాంధీ తన నైతిక విలువలకు కట్టుబడి ఉన్నారు. అయితే, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం గాంధీజీ పట్ల ఉదాసీనంగా ఉండలేదు. ఆయన సృష్టించిన ప్రజా చైతన్యాన్ని అణచివేయడానికి తగిన సమయం కోసం వేచి చూసిన ప్రభుత్వం, చివరకు 1922 మార్చి 10న అహ్మదాబాద్లోని సబర్మతీ ఆశ్రమంలో ఆయన్ను అరెస్టు చేసింది. గాంధీజీ తన 'యంగ్ ఇండియా' (Young India) పత్రికలో రాసిన మూడు వ్యాసాలు రాజద్రోహానికి (Sedition) ప్రేరేపించేలా ఉన్నాయని ప్రభుత్వం అభియోగాలు మోపింది. సెక్షన్ 124-A కింద నమోదైన ఈ కేసుపై విచారణ అహ్మదాబాద్లోని సర్క్యూట్ హౌస్లో జస్టిస్ సి.ఎన్. బ్రూమ్ఫీల్డ్ ముందు ప్రారంభమైంది. భారత స్వాతంత్ర్య చరిత్రలో ఈ విచారణను 'గ్రేట్ ట్రయల్' (The Great Trial) గా పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తికి సంబంధించిన కేసు కాదు, ఒక సామ్రాజ్యానికి మరియు ఒక దేశ ఆత్మగౌరవానికి మధ్య జరిగిన పోరాటం.
న్యాయస్థానంలో గాంధీజీ ప్రదర్శించిన ధైర్యం, నిబద్ధత అపూర్వమైనవి. తనపై మోపబడిన రాజద్రోహ నేరాన్ని ఆయన నిరాకరించకపోగా, మరింత గర్వంగా అంగీకరించారు. "చట్టం దృష్టిలో అది నేరం కావచ్చు, కానీ ఒక పౌరుడిగా నా దేశం పట్ల అది నా బాధ్యత" అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. బ్రిటిష్ పాలనలో భారతదేశం ఆర్థికంగా, రాజకీయంగా పతనమైందని, ఆ అన్యాయమైన వ్యవస్థపై అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేయడం ప్రతి భారతీయుడి ధర్మమని ఆయన వాదించారు. గాంధీజీ కోర్టుతో ఇలా అన్నారు: "నేను మీ ముందు నిలబడి చట్టం ప్రకారం అత్యున్నత శిక్షను కోరుతున్నాను. నేను చేసినది తప్పని మీరు భావిస్తే నన్ను కఠినంగా శిక్షించండి, లేదా నేను అనుసరిస్తున్న మార్గం సరైనదని భావిస్తే మీ పదవులకు రాజీనామా చేయండి." ఆయన మాటల్లోని సత్యం మరియు నైతిక బలం న్యాయమూర్తిని సైతం విస్మయానికి గురిచేసింది.
జస్టిస్ బ్రూమ్ఫీల్డ్ తీర్పు చెబుతూ, గాంధీజీని ఒక సాధారణ నేరస్థుడిగా చూడలేమని, లక్షలాది మంది ప్రజల దృష్టిలో ఆయన గొప్ప దేశభక్తుడని, ఉన్నతమైన ఆదర్శాలు కలిగిన వ్యక్తి అని కొనియాడారు. అయినప్పటికీ, చట్టం ప్రకారం ఆరు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. ఒకవేళ ప్రభుత్వం ఈ శిక్షను తర్వాత తగ్గిస్తే, తనకంటే సంతోషించే వ్యక్తి మరొకరు ఉండరని న్యాయమూర్తి మానవీయంగా వ్యాఖ్యానించారు. ఈ విచారణ గాంధీజీ ప్రతిష్టను మరింత పెంచింది. ఆయన జైలుకు వెళుతున్నప్పుడు బాధపడకుండా, అది తన సాధనలో ఒక భాగమని భావించారు. హింస లేకుండా అధికారాన్ని ఎలా సవాలు చేయవచ్చో, సత్యం కోసం ఎటువంటి త్యాగానికైనా ఎలా సిద్ధపడాలో ఈ ఘట్టం ప్రపంచానికి చాటిచెప్పింది. గాంధీజీ చూపిన ఈ నైతిక స్థైర్యం పౌర హక్కుల పోరాటంలో ఒక గొప్ప మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది. జైలు గోడలు ఆయన శరీరాన్ని బంధించినా, ఆయన ఆలోచనలు మాత్రం దేశమంతటా కార్చిచ్చులా వ్యాపించాయి.
న్యాయస్థానంలో గాంధీజీ ప్రదర్శించిన ధైర్యం, నిబద్ధత అపూర్వమైనవి. తనపై మోపబడిన రాజద్రోహ నేరాన్ని ఆయన నిరాకరించకపోగా, మరింత గర్వంగా అంగీకరించారు. "చట్టం దృష్టిలో అది నేరం కావచ్చు, కానీ ఒక పౌరుడిగా నా దేశం పట్ల అది నా బాధ్యత" అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. బ్రిటిష్ పాలనలో భారతదేశం ఆర్థికంగా, రాజకీయంగా పతనమైందని, ఆ అన్యాయమైన వ్యవస్థపై అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేయడం ప్రతి భారతీయుడి ధర్మమని ఆయన వాదించారు. గాంధీజీ కోర్టుతో ఇలా అన్నారు: "నేను మీ ముందు నిలబడి చట్టం ప్రకారం అత్యున్నత శిక్షను కోరుతున్నాను. నేను చేసినది తప్పని మీరు భావిస్తే నన్ను కఠినంగా శిక్షించండి, లేదా నేను అనుసరిస్తున్న మార్గం సరైనదని భావిస్తే మీ పదవులకు రాజీనామా చేయండి." ఆయన మాటల్లోని సత్యం మరియు నైతిక బలం న్యాయమూర్తిని సైతం విస్మయానికి గురిచేసింది.
జస్టిస్ బ్రూమ్ఫీల్డ్ తీర్పు చెబుతూ, గాంధీజీని ఒక సాధారణ నేరస్థుడిగా చూడలేమని, లక్షలాది మంది ప్రజల దృష్టిలో ఆయన గొప్ప దేశభక్తుడని, ఉన్నతమైన ఆదర్శాలు కలిగిన వ్యక్తి అని కొనియాడారు. అయినప్పటికీ, చట్టం ప్రకారం ఆరు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. ఒకవేళ ప్రభుత్వం ఈ శిక్షను తర్వాత తగ్గిస్తే, తనకంటే సంతోషించే వ్యక్తి మరొకరు ఉండరని న్యాయమూర్తి మానవీయంగా వ్యాఖ్యానించారు. ఈ విచారణ గాంధీజీ ప్రతిష్టను మరింత పెంచింది. ఆయన జైలుకు వెళుతున్నప్పుడు బాధపడకుండా, అది తన సాధనలో ఒక భాగమని భావించారు. హింస లేకుండా అధికారాన్ని ఎలా సవాలు చేయవచ్చో, సత్యం కోసం ఎటువంటి త్యాగానికైనా ఎలా సిద్ధపడాలో ఈ ఘట్టం ప్రపంచానికి చాటిచెప్పింది. గాంధీజీ చూపిన ఈ నైతిక స్థైర్యం పౌర హక్కుల పోరాటంలో ఒక గొప్ప మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది. జైలు గోడలు ఆయన శరీరాన్ని బంధించినా, ఆయన ఆలోచనలు మాత్రం దేశమంతటా కార్చిచ్చులా వ్యాపించాయి.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి