గాంధీజీ కథలు - 95: - సి.హెచ్. ప్రతాప్
 మహాత్మా గాంధీ ఎరవాడ జైలులో శిక్ష అనుభవిస్తున్న కాలంలో, 1924 జనవరి నెలలో ఆయన ఆరోగ్యం అకస్మాత్తుగా క్షీణించింది. జనవరి 12వ తేదీ రాత్రి ఆయనకు తీవ్రమైన కడుపునొప్పి రావడంతో జైలు అధికారులు ఆయన్ను పూణేలోని శాసూన్ ఆసుపత్రికి తరలించారు. పరీక్షించిన వైద్యులు ఆయనకు తీవ్రమైన 'అపెండిసైటిస్' (Appendicitis) ఉందని, తక్షణమే శస్త్రచికిత్స చేయకపోతే ప్రాణాపాయం తప్పదని తేల్చి చెప్పారు. ఈ వార్త దేశమంతటా కార్చిచ్చులా వ్యాపించింది. అహింసా మూర్తిగా, కోట్లాది మంది ఆరాధ్య దైవంగా ఉన్న గాంధీజీ ఆరోగ్యం పట్ల దేశప్రజలు తీవ్ర ఆందోళనకు గురయ్యారు. అయితే, ఆ క్లిష్ట సమయంలో కూడా గాంధీజీ ప్రదర్శించిన స్థితప్రజ్ఞత, ఆత్మవిశ్వాసం ఆయన అచంచలమైన గాంధేయ తత్వానికి ప్రతీకగా నిలిచాయి.
శస్త్రచికిత్సకు ముందు బ్రిటిష్ సర్జన్ కల్నల్ మాడాక్ ఒక విచిత్రమైన పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నారు. ఒకవేళ ఆపరేషన్ విఫలమైతే దేశంలో అల్లర్లు చెలరేగుతాయని ప్రభుత్వం భయపడింది. కానీ గాంధీజీ ఎంతో ప్రశాంతంగా, నవ్వుతూ కల్నల్ మాడాక్‌కు పూర్తి సహకారం అందించారు. ఆపరేషన్‌కు అంగీకరిస్తూ ఆయన ఒక పత్రాన్ని రాసి ఇచ్చారు: "నా స్వచ్ఛంద అంగీకారంతోనే ఈ శస్త్రచికిత్స జరుగుతోంది. ఒకవేళ పొరపాటున ఏదైనా జరిగినా, అందుకు వైద్యులను గానీ, ప్రభుత్వాన్ని గానీ ఎవరూ నిందించకూడదు" అని పేర్కొన్నారు. తన ప్రాణం మీదకు వచ్చినా ఇతరులను ఇబ్బంది పెట్టకూడదనే ఆయన అహింసా సిద్ధాంతం ఇక్కడ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆ రాత్రి భారీ వర్షం కురుస్తోంది, ఆసుపత్రిలో విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోయింది. అటువంటి కష్ట పరిస్థితుల్లో ఒక చిన్న కిరోసిన్ దీపం వెలుగులో శస్త్రచికిత్స నిర్వహించాల్సి వచ్చింది.
శస్త్రచికిత్స జరుగుతున్న సమయంలో ఆ దీపం కూడా ఆరిపోయింది, కానీ వైద్యులు ఏమాత్రం పట్టువదలకుండా గాంధీజీ ప్రాణాలను కాపాడారు. ఈ సంఘటన గాంధీజీ జీవితంలో ఒక భౌతికమైన మలుపు మాత్రమే కాదు, ఒక ఆధ్యాత్మిక అనుభవం కూడా. గాంధీజీ దృష్టిలో శరీరం అనేది ఆత్మ నివసించే దేవాలయం. దానిని రక్షించుకోవడం ధర్మం, కానీ దానిపై వ్యామోహం పెంచుకోకూడదని ఆయన నమ్మేవారు. శస్త్రచికిత్స తర్వాత కోలుకుంటున్న సమయంలో ఆయన వైద్యులకు, నర్సులకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ, వారి సేవలను కొనియాడారు. శత్రువు అని భావించే బ్రిటిష్ పాలనలో ఉన్న వైద్యుడిని కూడా ఆయన తన ఆత్మీయుడిగా మార్చుకున్నారు. "ప్రేమ మరియు సత్యం అనే ఆయుధాలతో ప్రపంచంలో ఎవరినైనా లొంగదీసుకోవచ్చు" అన్న ఆయన మాటలకు ఈ సన్నివేశం ఒక గొప్ప ఉదాహరణ.
ఆయన ఆరోగ్యం ఇంకా బలహీనంగా ఉన్నప్పటికీ, దేశంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితుల దృష్ట్యా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1924 ఫిబ్రవరి 5న ఆయన్ను విడుదల చేసింది. జైలు నుంచి బయటకు వచ్చిన గాంధీజీకి ప్రజలు ఘనస్వాగతం పలికారు. అయితే, ఆయన మనస్సు మాత్రం దేశంలో పెరుగుతున్న హిందూ-ముస్లిం విభేదాల పట్ల ఆవేదన చెందుతోంది. రాజకీయ స్వేచ్ఛ కంటే సామాజిక ఐక్యత మరియు నైతిక విలువల పునరుద్ధరణ ముఖ్యమని ఆయన భావించారు. ఈ శస్త్రచికిత్స సంఘటన ద్వారా గాంధీజీ మృత్యువును కూడా చిరునవ్వుతో ఎలా ఆహ్వానించవచ్చో, క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో కూడా పక్కవారికి ఎలా ధైర్యం చెప్పవచ్చో నిరూపించారు. దైవచింతన మరియు సత్యం పట్ల అచంచలమైన విశ్వాసం ఉంటే ఏ శారీరక వేదననైనా జయించవచ్చని ఆయన ఈ ఘట్టం ద్వారా ప్రపంచానికి చాటిచెప్పారు.

కామెంట్‌లు