శ్రీమద్భాగవతం: భక్తి రసామృత సారము (9 వ భాగం)-సి.హెచ్.ప్రతాప్

 ఓం శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః

శ్రీమద్భాగవతం కేవలం ఒక పురాణం మాత్రమే కాదు, అది సాక్షాత్తు శ్రీకృష్ణ పరమాత్మకు వాజ్మయ రూపం. మానవజాతిని ఉద్ధరించడానికి, ధర్మాన్ని రక్షించడానికి పరమాత్మ ధరించిన వివిధ రూపాల సమాహారమే 'భగవంతుని అవతారాలు'. భగవంతుడు ఎందుకు అవతరిస్తాడు అనే ప్రశ్నకు భగవద్గీతలో "ధర్మ సంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగే యుగే" అని సమాధానం ఉన్నప్పటికీ, ఆ అవతారాల వైభవాన్ని, లీలలను కళ్లకు కట్టినట్లు వివరించేది మాత్రం భాగవతమే. సృష్టి ఆరంభం నుండి కలియుగ అంతం వరకు భగవంతుడు అనేక రూపాలలో భక్తులను అనుగ్రహిస్తూనే ఉన్నాడు. సాధారణంగా మనం దశావతారాల గురించి వింటుంటాం, కానీ భాగవతం ప్రథమ స్కంధంలో ఇరవై రెండు రకాల అవతారాలను, మరికొన్ని చోట్ల లెక్కలేనన్ని అవతారాలను ప్రస్తావించింది. భగవంతుని అవతారాల వెనుక ప్రధానంగా మూడు ఉద్దేశ్యాలు కనిపిస్తాయి: సన్మార్గులను కాపాడటం, దుర్మార్గులను శిక్షించడం మరియు సమాజంలో ధర్మ పరిరక్షణ చేయడం. అయితే ఈ మూడింటితో పాటు భక్తులకు తన లీలల ద్వారా ఆనందాన్ని ప్రసాదించడం కూడా ఒక ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
దశావతారాల విశిష్టతను గమనిస్తే, అవి జీవ పరిణామ క్రమాన్ని కూడా ప్రతిబింబిస్తాయి. మత్స్య అవతారంలో జలచరంగా వేదాలను రక్షించి జ్ఞానాన్ని నిలబెట్టిన భగవంతుడు, కూర్మావతారంలో ఉభయచరంగా మందర పర్వతాన్ని మోసి అమృతం కోసం దేవతలకు తోడ్పడ్డాడు. వరాహ రూపంలో భూమాతను ఉద్ధరించగా, నరసింహ రూపంలో సగం మనిషి సగం జంతువుగా అవతరించి హిరణ్యకశిపుని సంహరించాడు. ఇది పశుత్వం నుండి మానవత్వం వైపు ప్రయాణాన్ని సూచిస్తుంది. వామన అవతారంలో పొట్టివానిగా వచ్చి బలి చక్రవర్తి అహంకారాన్ని అణచివేసి త్రిలోకాలను రక్షించాడు. ఆ తర్వాత పరశురాముడిగా అదుపు తప్పిన క్షత్రియ గర్వాన్ని అణచివేయగా, రామావతారంలో 'మర్యాదా పురుషోత్తముడిగా' మెలిగి కుటుంబ వ్యవస్థను, ఏకపత్నీ వ్రతాన్ని, తండ్రి మాటకు కట్టుబడటాన్ని చాటిచెప్పాడు. కృష్ణావతారంలో ప్రేమను, తత్వాన్ని, రాజనీతిని బోధించడమే కాకుండా భగవద్గీత వంటి అమృత భాండాగారాన్ని లోకానికి అందించాడు.
బౌద్ధ అవతారంలో అహింసను, కరుణను ప్రబోధించగా, భవిష్యత్తులో కలి పురుషుని అంతం చేయడానికి, ధర్మాన్ని పునరుద్ధరించడానికి కల్కిగా అవతరించనున్నాడు. భగవంతుని ప్రతి అవతారం ఒక ప్రత్యేకమైన సందేశాన్ని ఇస్తుంది. కష్టాలు ఎదురైనప్పుడు ధైర్యాన్ని కోల్పోకూడదని, అహంకారం వినాశనానికి దారి తీస్తుందని, భక్తితో కొలిస్తే భగవంతుడు ఏ రూపంలోనైనా వచ్చి ఆదుకుంటాడని ఈ అవతార ఘట్టాలు మనకు బోధిస్తాయి. భౌతిక సుఖాల వెంట పరుగెత్తే ఆధునిక మానవుడికి, భాగవతంలోని ఈ అవతార కథలు మనశ్శాంతిని, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని ప్రసాదిస్తాయి. భగవంతుని లీలలను వినడం వల్ల పాపాలు తొలగిపోవడమే కాకుండా, చివరకు మోక్ష మార్గం సుగమం అవుతుందని భాగవతం భరోసా ఇస్తుంది. ఈ కథలు కేవలం గతానికి సంబంధించినవి కావు, ఇవి ప్రతి మానవుని లోపల జరిగే అంతర్యుద్ధంలో ధర్మం వైపు నిలబడమని ఇచ్చే నిత్య స్ఫూర్తి.