మన పుణ్యక్షేత్రాలు -1: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని చిత్తూరు జిల్లాలో శేషాచల పర్వత శ్రేణులపై వెలసిన తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచిన అత్యంత పవిత్రమైన పుణ్యక్షేత్రం. కలియుగ వైకుంఠంగా పిలువబడే ఈ క్షేత్రం ఆధ్యాత్మికతకు నిలయంగా నిరంతరం భక్తులతో కళకళలాడుతూ ఉంటుంది. సప్తగిరులు అని పిలవబడే ఏడు కొండల పైన వెలసిన స్వామివారిని దర్శించుకోవడానికి దేశవిదేశాల నుండి నిత్యం వేల సంఖ్యలో భక్తులు తరలివస్తుంటారు. శేషాద్రి, నీలాద్రి, గరుడాద్రి, అంజనాద్రి, వృషభాద్రి, నారాయణాద్రి, వేంకటాద్రి అనే పేర్లతో పిలువబడే ఈ ఏడు కొండలు ఆదిశేషుని ఏడు పడగలుగా భక్తులు భావిస్తారు. ఈ ఆలయ ప్రాశస్త్యం పురాణ కాలం నుండి ఎంతో ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. భక్తుల కష్టాలను తీర్చి కోరిన కోర్కెలు నెరవేర్చే ప్రత్యక్ష దైవంగా శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు నీరాజనాలు అందుకుంటున్నాడు.
తిరుమల క్షేత్ర చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఇది అత్యంత ప్రాచీనమైనది. చోళులు, పాండ్యులు, పల్లవులు, విజయనగర రాజులు ఈ ఆలయ అభివృద్ధికి ఎంతో కృషి చేశారు. ముఖ్యంగా శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఈ క్షేత్రాన్ని అనేకసార్లు సందర్శించి బంగారు ఆభరణాలు, భూములను కానుకగా సమర్పించినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. ఆనంద నిలయం అని పిలవబడే గర్భాలయం పైన ఉన్న విమానం బంగారు పూతతో మెరుస్తూ భక్తులకు కనువిందు చేస్తుంది. స్వామివారి విగ్రహం అత్యంత శక్తివంతమైనదిగా, స్వయంభూమూర్తిగా భక్తులు గాఢంగా విశ్వసిస్తారు. శంఖుచక్రాల ధారియై, వక్షస్థలంలో మహాలక్ష్మిని ధరించి, అభయహస్తంతో దర్శనమిచ్చే వేంకటేశ్వరుడి రూపం భక్తిభావంతో పులకింపజేస్తుంది. తిరుమల కొండపై వెలసిన ఈ దేవాలయం కేవలం ఒక ప్రార్థనా స్థలం మాత్రమే కాదు, ఇది భారతీయ సంస్కృతికి, వాస్తు శిల్ప కళా వైభవానికి ఒక నిలువుటద్దం.
తిరుమల ఆలయంలో జరిగే నిత్య కైంకర్యాలు, విశేష పూజలు భక్తులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తాయి. సుప్రభాత సేవతో ప్రారంభమై ఏకాంత సేవ వరకు స్వామివారికి జరిగే ప్రతి కార్యక్రమం ఆగమ శాస్త్రోక్తంగా సాగుతుంది. తోమాల సేవ, అర్చన, కల్యాణోత్సవం వంటి సేవలు భక్తులకు కనువిందు చేస్తాయి. ప్రతి ఏటా జరిగే బ్రహ్మోత్సవాలు ఈ క్షేత్రంలో అత్యంత వైభవంగా నిర్వహిస్తారు. ఈ సమయంలో స్వామివారు వివిధ వాహనాలపై మాడ వీధులలో విహరిస్తూ భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. తిరుమల లడ్డూ ప్రసాదం ఈ క్షేత్రానికి ఉన్న ప్రత్యేక ఆకర్షణల్లో ఒకటి. దీని రుచి, తయారీ విధానం మరెక్కడా లభించని రీతిలో ఉంటుంది. భక్తులు తమ భక్తిని చాటుకోవడానికి తలనీలాలు సమర్పించడం ఇక్కడి ఒక ప్రధాన ఆచారం. ఇది మనిషిలోని అహంకారాన్ని వదిలి స్వామివారికి పూర్తి శరణాగతి చెందడానికి సంకేతంగా నిలుస్తుంది.
తిరుమల కొండపై ఉన్న వాతావరణం, అక్కడి ప్రకృతి సౌందర్యం భక్తులకు మనశ్శాంతిని చేకూరుస్తాయి. శ్రీవారి పాదాలు, శిలాతోరణం, ఆకాశగంగ, పాపవినాశనం వంటి ప్రదేశాలు దర్శనీయమైనవి. భక్తులు అలిపిరి లేదా శ్రీవారి మెట్టు మార్గాల ద్వారా కాలి నడకన కొండపైకి చేరుకోవడం ఒక ప్రత్యేక అనుభూతిని ఇస్తుంది. ఆధ్యాత్మిక చింతనతో పాటు క్రమశిక్షణతో కూడిన దర్శన వ్యవస్థను తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం పర్యవేక్షిస్తోంది. కోట్లాది మంది భక్తుల ఆరాధ్య దైవమైన వేంకటేశ్వరుడు సకల లోకాలను రక్షిస్తూ తిరుమల గిరులపై కొలువై ఉన్నాడు. భక్తి శ్రద్ధలతో స్వామిని కొలిచే వారికి ఎల్లప్పుడూ తోడుగా ఉంటూ వారి జీవితాల్లో వెలుగులు నింపుతాడని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. ఈ క్షేత్రం మానసిక ధైర్యాన్ని, ఆనందాన్ని ప్రసాదించే గొప్ప పవిత్ర ధామం. సప్తగిరి శిఖరాల మధ్య వెలసిన శ్రీనివాసుని లీలలు వర్ణనాతీతం. భక్తుల కోసం వైకుంఠం నుండి భూలోకానికి దిగివచ్చిన దైవంగా శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు నీరాజనాలు అందుకుంటున్నాడు. నిత్య అన్నదానం, విద్యా దానం వంటి సేవా కార్యక్రమాలతో తిరుమల క్షేత్రం ఆధ్యాత్మికతతో పాటు సామాజిక సేవలో కూడా ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. భక్తుల గోవింద నామ స్మరణతో తిరుమల కొండలు ఎప్పుడూ ప్రతిధ్వనిస్తూ ఉంటాయి. ఈ పవిత్ర క్షేత్రం సందర్శనం ప్రతి ఒక్కరికీ ఒక మరపురాని ఆధ్యాత్మిక యాత్రగా మిగిలిపోతుంది. ఆ వేంకటేశ్వరుని కృపా కటాక్షాలు అందరిపై ఉండాలని భక్తులు కోరుకుంటారు.