గాంధీజి కధలు- 113: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం కావడం మహాత్మా గాంధీ జీవితంలోనే అత్యంత కఠినమైన పరీక్షా సమయంగా నిలిచింది. 1939లో జర్మనీ పోలాండ్‌పై దాడి చేయడంతో ఈ ప్రపంచ యుద్ధం మొదలైంది. ఒకవైపు అహింసను ప్రాణప్రదంగా నమ్మే గాంధీజీ, మరొకవైపు ఫాసిజం మరియు నాజీయిజం వంటి క్రూరమైన శక్తులు ప్రపంచాన్ని చుట్టుముట్టడం చూసి తీవ్రమైన మానసిక సంఘర్షణకు లోనయ్యారు. హిట్లర్ యొక్క హింసాత్మక విధానాలు మరియు నియంతృత్వం మానవాళికి గండమని ఆయనకు తెలుసు, కానీ ఆ శక్తులను అడ్డుకోవడానికి హింసాత్మకమైన యుద్ధాన్ని సమర్థించడం ఆయన సిద్ధాంతాలకు విరుద్ధం.
ఈ యుద్ధ సమయంలో గాంధీజీ ఒక గొప్ప నైతిక సంకటాన్ని ఎదుర్కొన్నారు. బ్రిటీష్ వారు భారతదేశాన్ని తమ అనుమతి లేకుండానే

యుద్ధంలోకి లాగడం ఆయనను కలచివేసింది. ఒకవైపు బ్రిటన్ ప్రజాస్వామ్యం కోసం పోరాడుతున్నామని చెబుతుంటే, మరొకవైపు భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాలరాస్తూ వలస పాలనను కొనసాగించడం ఆశ్చర్యకరంగా అనిపించింది. గాంధీజీకి బ్రిటన్ పట్ల వ్యక్తిగత ద్వేషం లేదు, పైగా లండన్ బాంబు దాడులకు గురైనప్పుడు ఆయన కంటతడి పెట్టారు. బ్రిటన్ నాశనంపై మనం స్వేచ్ఛను నిర్మించుకోకూడదని ఆయన భావించారు. అయితే, తన దేశానికి స్వేచ్ఛ ఇవ్వని ప్రభుత్వం తరపున భారతీయులు యుద్ధంలో పాల్గొనడం ఎంతవరకు సమంజసమనే ప్రశ్న ఆయనను వేధించింది.
గాంధీజీ ఈ యుద్ధ సమయంలో కూడా అహింస యొక్క పరిధిని విస్తరించడానికి ప్రయత్నించారు. హిట్లర్‌కు లేఖ రాస్తూ, యుద్ధం వల్ల ఎవరూ గెలవరని, అది కేవలం విధ్వంసాన్ని మాత్రమే మిగిలిస్తుందని హితవు పలికారు. బ్రిటీష్ వారు కూడా హింసకు హింసతో సమాధానం చెప్పకుండా, అహింసా మార్గంలోనే జర్మనీని ఎదిరించాలని ఆయన సూచించారు. అయితే ఇది ఆచరణలో అసాధ్యమని చాలా మంది భావించినప్పటికీ, గాంధీజీ తన నమ్మకాన్ని వదలలేదు. ఫాసిజం వంటి క్రూరమైన శక్తులను ఓడించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన గుర్తించినా, అందుకు యుద్ధం ఏకైక మార్గం కాకూడదని ఆకాంక్షించారు.
ఈ నైతిక పోరాటం చివరకు 'క్విట్ ఇండియా' ఉద్యమానికి దారితీసింది. బ్రిటీష్ వారు భారతీయుల సహకారం కోరుకుంటే, ముందుగా భారతదేశానికి పూర్తి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు. యుద్ధం వంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో కూడా సత్యం మరియు అహింసలను వీడకుండా, అటు ప్రపంచ శాంతిని ఇటు దేశ స్వేచ్ఛను సమతుల్యం చేయడానికి ఆయన చేసిన ప్రయత్నం అద్భుతం. మానవత్వానికి మరియు సిద్ధాంతానికి మధ్య జరిగిన ఈ సంఘర్షణలో గాంధీజీ ప్రదర్శించిన ధైర్యం, విజ్ఞత ఆయనను ఒక గొప్ప ప్రపంచ నాయకుడిగా నిలబెట్టాయి. ఫాసిజంపై పోరాటంలో నైతిక మద్దతు ఇస్తూనే, వలసవాదానికి వ్యతిరేకంగా తన గళాన్ని వినిపించారు.
యుద్ధం ముగిసే సమయానికి గాంధీజీ అంచనా వేసినట్లే ప్రపంచం భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూసింది. అహింస ఒక్కటే శాశ్వత శాంతికి మార్గమని ఆయన చేసిన హెచ్చరిక నేటికీ ప్రపంచానికి వర్తిస్తుంది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం కాలంలో ఆయన తీసుకున్న నిర్ణయాలు, ప్రదర్శించిన నైతిక స్థైర్యం భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో అత్యంత నిర్ణయాత్మకమైనవి. క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో కూడా ఒక వ్యక్తి తన ఆశయాలకు కట్టుబడి ఉండటం ఎంత కష్టమో, అది ఎంతటి ఫలితాన్ని ఇస్తుందో గాంధీజీ జీవితం ద్వారా మనకు అర్థమవుతుంది.