గాంధీజీ కథలు- 125: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 
కస్తూరిబా గాంధీ మరణం తర్వాత మహాత్మా గాంధీ జీవితంలో జరిగిన ఒక అత్యంత ముఖ్యమైన, అంతగా చర్చకు రాని ఘట్టం వైస్రాయ్ లార్డ్ వావెల్‌తో జరిపిన సుదీర్ఘ చర్చలు మరియు దేశ రాజకీయ భవిష్యత్తుపై ఆయన చూపిన ప్రభావం. 1944 ఫిబ్రవరిలో కస్తూరిబాను కోల్పోయిన గాంధీజీ, తీవ్రమైన మలేరియా బారిన పడి అనారోగ్యంతో ఉన్నా, జైలు నుండి విడుదలైన వెంటనే విశ్రాంతి తీసుకోకుండా దేశ స్వాతంత్ర్య ప్రక్రియను వేగవంతం చేయడంపై దృష్టి సారించారు. కస్తూరిబా లేని వెలితి ఆయనను వేధిస్తున్నప్పటికీ, దేశ ప్రయోజనాల దృష్ట్యా ఆయన తన వ్యక్తిగత బాధను పక్కన పెట్టి బ్రిటిష్ వారితో దౌత్యపరమైన పోరాటాన్ని ముమ్మరం చేశారు.
ఈ సమయంలోనే గాంధీజీ రాజగోపాలాచారి ఫార్ములా  కు మద్దతు ప్రకటించి, ముస్లిం లీగ్‌తో చర్చలకు మార్గం సుగమం చేశారు. ఇది ఒక సాహసోపేతమైన నిర్ణయం. కస్తూరిబా మరణం తర్వాత ఆయన మునుపటి కంటే ఎక్కువ సమయం మౌన వ్రతాన్ని పాటిస్తూ, అంతర్లీనంగా దేశ విభజన ముప్పును పసిగట్టారు. 1945లో జరిగిన సిమ్లా కాన్ఫరెన్స్ సమయంలో గాంధీజీ పోషించిన పాత్ర అత్యంత కీలకమైనది. ఆయన నేరుగా చర్చల్లో కూర్చోకపోయినా, సిమ్లాలోనే ఉండి కాంగ్రెస్ నాయకులకు దిశానిర్దేశం చేశారు. కస్తూరిబా ఆశయాలకు అనుగుణంగా అట్టడుగు వర్గాల సంక్షేమం కోసం పనిచేస్తూనే, దేశం ఒక గడ్డు కాలాన్ని ఎదుర్కోబోతోందని ఆయన పదేపదే హెచ్చరించేవారు.
మరో విశేషమైన సంఘటన ఏమిటంటే, ఈ కాలంలోనే గాంధీజీ తన 'ప్రకృతి చికిత్స' (ణతురొపథ్య్) ప్రయోగాలను ఉధృతం చేశారు. పూణే సమీపంలోని ఉరుళీ కాంచన్ గ్రామంలో ఆయన ఒక ప్రకృతి చికిత్స కేంద్రాన్ని స్థాపించారు. కస్తూరిబా అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు ఆమెకు సరైన చికిత్స అందలేదనే ఆవేదన ఆయనలో ఉండేది. అందుకే పేద ప్రజలకు తక్కువ ఖర్చుతో వైద్యం అందాలనే లక్ష్యంతో ఆయన ఈ కేంద్రాన్ని నిర్మించారు. రాజకీయ పోరాటం ఒకవైపు సాగుతున్నా, సామాజిక ఆరోగ్య సూత్రాలను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడం కోసం ఆయన తన సమయాన్ని వెచ్చించారు. ఇది ఆయనలోని మానవీయ కోణానికి మరియు కస్తూరిబా పట్ల ఆయనకున్న అపారమైన ప్రేమకు ఒక నిదర్శనం.
1946లో క్యాబినెట్ మిషన్ భారత్‌కు వచ్చినప్పుడు గాంధీజీ చూపిన పట్టుదల మరొక ప్రధాన ఘట్టం. బ్రిటీష్ వారు దేశాన్ని విభజించి వెళ్లాలనే ఆలోచనలో ఉన్నారని గ్రహించిన ఆయన, దానికి వ్యతిరేకంగా తన గళాన్ని గట్టిగా వినిపించారు. "భారతదేశం ఒకటే, దానిని ముక్కలు చేయడం ఆత్మను చంపడమే" అని ఆయన కుండబద్దలు కొట్టినట్లు చెప్పారు. ఈ చర్చల సమయంలో ఆయన పడిన మానసిక వేదన వర్ణనాతీతం. తన అండగా నిలిచే కస్తూరిబా లేకపోయినా, దేశ ఐక్యత కోసం ఆయన ఒంటరి పోరాటం చేశారు. ఈ కాలంలోనే ఆయన రాసిన అనేక లేఖల్లో కస్తూరిబా జ్ఞాపకాలను గుర్తు చేసుకుంటూనే, దేశం పట్ల తనకున్న బాధ్యతను వివరించారు. ఈ సంఘటనలు గాంధీజీని ఒక రాజకీయ నాయకుడి స్థాయి నుండి ఒక మహోన్నత ఆత్మగా మార్చాయి.