మహాత్మా గాంధీ అంత్యక్రియల అనంతరం జరిగిన అత్యంత భావోద్వేగమైన ఘట్టం 1948 ఫిబ్రవరి 12న జరిగిన ఆయన అస్థికల నిమజ్జనం. గాంధీజీ భౌతిక కాయం పంచభూతాల్లో కలిసిపోయినప్పటికీ, ఆయన అస్థికలను దేశంలోని పవిత్ర నదులలో నిమజ్జనం చేయడం ద్వారా ఆయన ఆత్మను దేశమంతటా విస్తరింపజేయాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఈ ప్రక్రియలో భాగంగా అలహాబాద్లోని గంగా, యమునా మరియు అంతర్వాహిని సరస్వతీ నదుల సంగమ క్షేత్రమైన 'త్రివేణి సంగమం' వద్ద జరిగిన అస్థికల నిమజ్జన కార్యక్రమం ఒక చారిత్రక ఘట్టంగా నిలిచింది. కస్తూరిబా గాంధీ అస్థికలను కూడా గతంలో ఇలాగే నిమజ్జనం చేసిన చోటు కావడంతో ఈ వేడుకకు మరింత ప్రాధాన్యత ఏర్పడింది.
గాంధీజీ అస్థికలను తీసుకువెళ్లే ప్రత్యేక రైలు ఢిల్లీ నుండి అలహాబాద్ వరకు ప్రయాణించింది. ఈ రైలు ప్రయాణించిన మార్గమంతా వేలాది మంది ప్రజలు పట్టాల పక్కన నిలబడి పూలమాలలతో తమ ప్రియతమ బాపూజీకి కన్నీటి వీడ్కోలు పలికారు. రైలు ఆగిన ప్రతి స్టేషన్లోనూ భజనలు, ప్రార్థనలు మిన్నంటాయి. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత దేశం ఇంతటి సామూహిక దుఃఖాన్ని అనుభవించడం ఇదే మొదటిసారి. అస్థికలు ఉన్న కలశాన్ని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ, సర్దార్ పటేల్ వంటి నాయకులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో పవిత్ర గంగా నది తీరానికి చేర్చారు.
సంగమ తీరంలో ఒక ప్రత్యేకమైన పడవపై గాంధీజీ అస్థికల కలశాన్ని ఉంచి నది మధ్యలోకి తీసుకువెళ్లారు. లక్షలాది మంది ప్రజలు నది ఒడ్డున నిలబడి ఆ దృశ్యాన్ని నిశ్శబ్దంగా వీక్షించారు. నెహ్రూ స్వయంగా ఆ కలశంలోని అస్థికలను పవిత్ర జలాల్లో కలిపారు. ఆ సమయంలో "మహాత్మా గాంధీ అమర్ రహే" అనే నినాదాలు గాలిలో మారుమోగాయి. తన జీవితాంతం దేశ ఐక్యత కోసం శ్రమించిన గాంధీజీ, మరణానంతరం కూడా తన అస్థికల రూపంలో దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల నదులలో కలిసిపోయి, భారతీయ ఆత్మలో భాగమయ్యారు. కేవలం అలహాబాద్లోనే కాకుండా, కన్యాకుమారిలోని సముద్ర సంగమం వద్ద మరియు సాబర్మతీ నదిలో కూడా ఆయన అస్థికలను నిమజ్జనం చేశారు.
ఈ నిమజ్జన కార్యక్రమం తర్వాత నెహ్రూ ప్రజలను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ, గాంధీజీ అస్థికలు నదిలో కలిసిపోయినట్లుగానే ఆయన బోధనలు మన రక్తంలో కలవాలని పిలుపునిచ్చారు. గాంధీజీ మరణం దేశంలో ఒక రకమైన ఆత్మావలోకనానికి దారితీసింది. హింసను వీడి, ద్వేషాన్ని విడనాడి శాంతియుతంగా జీవించడమే ఆయనకు మనం ఇచ్చే అసలైన నివాళి అని ప్రజలు గుర్తించారు. కస్తూరిబా మరణం తర్వాత గాంధీజీ ఏకాకిగా సాగించిన శాంతి యాత్రలు, చివరకు ఆయన అస్థికల నిమజ్జనంతో ఒక పరిపూర్ణమైన ముగింపును పొందాయి. భౌతిక రూపం అంతరించినా, గాంధీజీ ఆలోచనా విధానం ఒక వెలుగు దివ్వెలా భారత దేశ భవిష్యత్తుకు మార్గదర్శకంగా నిలిచింది.
గాంధీజీ అస్థికలను తీసుకువెళ్లే ప్రత్యేక రైలు ఢిల్లీ నుండి అలహాబాద్ వరకు ప్రయాణించింది. ఈ రైలు ప్రయాణించిన మార్గమంతా వేలాది మంది ప్రజలు పట్టాల పక్కన నిలబడి పూలమాలలతో తమ ప్రియతమ బాపూజీకి కన్నీటి వీడ్కోలు పలికారు. రైలు ఆగిన ప్రతి స్టేషన్లోనూ భజనలు, ప్రార్థనలు మిన్నంటాయి. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత దేశం ఇంతటి సామూహిక దుఃఖాన్ని అనుభవించడం ఇదే మొదటిసారి. అస్థికలు ఉన్న కలశాన్ని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ, సర్దార్ పటేల్ వంటి నాయకులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో పవిత్ర గంగా నది తీరానికి చేర్చారు.
సంగమ తీరంలో ఒక ప్రత్యేకమైన పడవపై గాంధీజీ అస్థికల కలశాన్ని ఉంచి నది మధ్యలోకి తీసుకువెళ్లారు. లక్షలాది మంది ప్రజలు నది ఒడ్డున నిలబడి ఆ దృశ్యాన్ని నిశ్శబ్దంగా వీక్షించారు. నెహ్రూ స్వయంగా ఆ కలశంలోని అస్థికలను పవిత్ర జలాల్లో కలిపారు. ఆ సమయంలో "మహాత్మా గాంధీ అమర్ రహే" అనే నినాదాలు గాలిలో మారుమోగాయి. తన జీవితాంతం దేశ ఐక్యత కోసం శ్రమించిన గాంధీజీ, మరణానంతరం కూడా తన అస్థికల రూపంలో దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల నదులలో కలిసిపోయి, భారతీయ ఆత్మలో భాగమయ్యారు. కేవలం అలహాబాద్లోనే కాకుండా, కన్యాకుమారిలోని సముద్ర సంగమం వద్ద మరియు సాబర్మతీ నదిలో కూడా ఆయన అస్థికలను నిమజ్జనం చేశారు.
ఈ నిమజ్జన కార్యక్రమం తర్వాత నెహ్రూ ప్రజలను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ, గాంధీజీ అస్థికలు నదిలో కలిసిపోయినట్లుగానే ఆయన బోధనలు మన రక్తంలో కలవాలని పిలుపునిచ్చారు. గాంధీజీ మరణం దేశంలో ఒక రకమైన ఆత్మావలోకనానికి దారితీసింది. హింసను వీడి, ద్వేషాన్ని విడనాడి శాంతియుతంగా జీవించడమే ఆయనకు మనం ఇచ్చే అసలైన నివాళి అని ప్రజలు గుర్తించారు. కస్తూరిబా మరణం తర్వాత గాంధీజీ ఏకాకిగా సాగించిన శాంతి యాత్రలు, చివరకు ఆయన అస్థికల నిమజ్జనంతో ఒక పరిపూర్ణమైన ముగింపును పొందాయి. భౌతిక రూపం అంతరించినా, గాంధీజీ ఆలోచనా విధానం ఒక వెలుగు దివ్వెలా భారత దేశ భవిష్యత్తుకు మార్గదర్శకంగా నిలిచింది.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి