మన పుణ్య క్షేత్రాలు- 23: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 శ్రీ శబరిమల ధర్మశాస్తా ఆలయం భారతీయ ఆధ్యాత్మిక ప్రపంచంలో అత్యంత మహిమాన్వితమైన పుణ్యక్షేత్రం. కేరళ రాష్ట్రంలోని పథనంతిట్ట జిల్లాలో పశ్చిమ కనుమల మధ్య దట్టమైన అడవుల్లో ఈ అద్భుత క్షేత్రం వెలసింది. సహ్యాద్రి పర్వత శ్రేణుల్లోని సముద్ర మట్టానికి సుమారు మూడు వేల అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న ఈ ఆలయం పరమశివుడు, విష్ణుమూర్తి అవతారమైన మోహిని పుత్రుడైన అయ్యప్ప స్వామికి అంకితం చేయబడింది. మత సామరస్యానికి, సమానత్వానికి ప్రతీకగా నిలిచే ఈ క్షేత్రానికి ప్రతి ఏటా కోట్లాది మంది భక్తులు విచ్చేస్తుంటారు. ఇక్కడ కుల, మత విభేదాలకు తావు లేకుండా 'స్వామియే శరణం అయ్యప్ప' అనే నామస్మరణతో భక్తులందరూ ఒక్కటిగా స్వామిని దర్శించుకుంటారు. నలుపు రంగు దుస్తులు ధరించి, మాల వేసుకున్న భక్తులందరినీ 'అయ్యప్పలు' అని పిలవడం ఇక్కడి గొప్ప సంప్రదాయం. ప్రతి భక్తుడు తనలోని అహకారాన్ని విడిచిపెట్టి స్వామి సన్నిధికి చేరుకుంటాడు.
శబరిమల యాత్ర అత్యంత కఠినమైనది, క్రమశిక్షణతో కూడుకున్నది. ఈ యాత్రను చేపట్టే భక్తులు నలభై ఒక్క రోజుల పాటు కఠినమైన మండల దీక్షను ఆచరిస్తారు. ఈ సమయంలో భక్తులు మాంసాహారం, మద్యపానం వంటి దురలవాట్లకు దూరంగా ఉండి, బ్రహ్మచర్యం పాటిస్తూ, నిత్యం భజనలు, ప్రార్థనలతో గడుపుతారు. యాత్ర ప్రారంభించే ముందు భక్తులు తమ తలపై 'ఇరుముడి'ని ధరిస్తారు. ఈ ఇరుముడిలో ఉండే నెయ్యితో నింపిన కొబ్బరికాయ భక్తుడి ఆత్మకు, స్వామి పట్ల ఉన్న భక్తికి చిహ్నం. అడవి మార్గంలో కాలి నడకన ప్రయాణించి పదునెనిమిది బంగారు మెట్లు ఎక్కిన తర్వాత మాత్రమే స్వామి వారి దివ్య దర్శనం లభిస్తుంది. ఈ పదునెనిమిది మెట్లు మానవునిలోని కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యాల వంటి పద్దెనిమిది దుర్గుణాలను అధిగమించడానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. అలాగే వీటిని పంచేంద్రియాలు, అష్ట రాగాలు, మూడు గుణాలకు కూడా సూచనగా చెబుతారు. ఈ మెట్ల వద్ద నిర్వహించే 'పడి పూజ' భక్తులకు ఎంతో కనువిందు చేస్తుంది.
ఈ ఆలయ చరిత్ర పందళ రాజవంశంతో ముడిపడి ఉంది. పందళ రాజు రాజశేఖరుడు అడవిలో దొరికిన మణికంఠుడిని పెంచి పెద్ద చేశాడు. మణికంఠుడు తన అవతార లక్ష్యాన్ని పూర్తి చేసిన తర్వాత శబరిమలలోని శబరి పీఠం వద్దే తాను కొలువై ఉంటానని చెప్పి అంతర్థానమయ్యాడు. మకర సంక్రాంతి రోజున ఇక్కడ జరిగే 'మకర జ్యోతి' దర్శనం అత్యంత విశిష్టమైనది. పొన్నంబలమేడు పర్వతంపై వెలిగే ఆ దివ్య జ్యోతిని దర్శించుకోవడానికి దేశవిదేశాల నుండి భక్తులు తరలివస్తారు. ఆ సమయంలో ఆకాశంలో నక్షత్రం ఉదయించడం, గద్ద ఆకాశంలో ప్రదక్షిణలు చేయడం వంటివి భక్తుల అచంచల విశ్వాసానికి నిదర్శనాలు. పందళం నుండి వచ్చే 'తిరువాభరణం' ఊరేగింపు భక్తులలో ఎంతో ఉత్సాహాన్ని నింపుతుంది. ఈ నగలను స్వామికి అలంకరించినప్పుడే ఆయన సంపూర్ణ దివ్య రూపం భక్తులకు సాక్షాత్కరిస్తుంది. స్వామి వారికి చేసే 'నెయ్యభిషేకం' అత్యంత పవిత్రమైన ప్రక్రియగా పరిగణించబడుతుంది.
ఆలయ ప్రాంగణం ఎంతో శక్తివంతమైనది, ప్రశాంతమైనది. ప్రధాన ఆలయానికి సమీపంలోనే అయ్యప్ప స్వామి ఆప్త మిత్రుడైన వావరు స్వామి దర్గా ఉండటం ఇక్కడి ప్రత్యేకత. ఒక ముస్లిం యోగికి హిందూ ఆలయంలో ఇటువంటి గౌరవప్రదమైన స్థానం ఉండటం ప్రపంచంలోనే మత సామరస్యానికి ఒక గొప్ప ఉదాహరణ. యాత్రలో భాగంగా భక్తులు పంపా నదిలో పవిత్ర స్నానాలు ఆచరిస్తారు. పంపా నదిని కేరళలోని దక్షిణ గంగగా భక్తులు పరమ పవిత్రంగా భావిస్తారు. నీలిమలై, అప్పాచిమేడు వంటి ఎత్తైన కొండలను అధిరోహించడం భక్తుల పట్టుదలకు పరీక్షగా నిలుస్తుంది. అయ్యప్ప స్వామిని దర్శించుకోవడం వల్ల మానసిక ప్రశాంతత, ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం. ఇక్కడ ప్రతి భక్తుడు మరొకరిని 'స్వామి' అని పిలుచుకోవడం వల్ల సమానత్వం పెరుగుతుంది. ప్రతి రోజు రాత్రి స్వామి వారి నిద్రకు ముందు పాడే 'హరివరాసనం' పాట భక్తుల హృదయాలను హత్తుకుంటుంది.
శబరిమల ఆలయం కేవలం ఒక మతపరమైన కేంద్రం మాత్రమే కాదు, అది వ్యక్తిత్వ వికాసానికి ఒక మార్గం. కఠినమైన దీక్ష ద్వారా మనిషి తన ఇంద్రియాలను ఎలా అదుపులో ఉంచుకోవాలో నేర్చుకుంటాడు. ప్రకృతి ఒడిలో ఉన్న ఈ క్షేత్రం పర్యావరణ పరిరక్షణ ప్రాముఖ్యతను కూడా చాటిచెబుతుంది. అడవులను, జంతువులను గౌరవించడం ఇక్కడి యాత్రలో అంతర్భాగం. ఆధునిక కాలంలో ఎన్ని మార్పులు వచ్చినా, శబరిమల ఆచార వ్యవహారాలు, భక్తుల విశ్వాసం చెక్కుచెదరకుండా కొనసాగుతున్నాయి. ఈ భూలోక కైలాసంగా పిలవబడే శబరిమల యాత్ర ప్రతి భక్తుడి జీవితంలో ఒక మరుపురాని అనుభూతిని మిగిలిస్తుంది. యాత్రికుల సౌకర్యార్థం దేవస్థానం వారు చేసే ఏర్పాట్లు కూడా ప్రశంసనీయం. శబరిమల యాత్ర భక్తులలో క్రమశిక్షణను, సహనాన్ని పెంపొందిస్తూ వారిని సన్మార్గంలో నడిపిస్తుంది. నిరంతర నామస్మరణతో పవిత్రమైన ఈ గిరిధామం సకల ప్రాణికోటికి శాంతిని ప్రసాదిస్తుంది. అయ్యప్ప స్వామి ఆశీస్సులు అందరికీ లభించాలని, ఈ పుణ్యక్షేత్రం జ్ఞాన జ్యోతిగా వెలగాలని ప్రతి ఒక్కరూ కోరుకుంటారు.